Χάος μετά τη σύγκρουση Τραμπ‑Ζελένσκι: Οι κινήσεις της Ευρώπης

Οι ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας, που θα συνεδριάσουν αύριο Κυριακή στο Λονδίνο, στάθηκαν στο πλευρό του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι ο οποίος εκδιώχθηκε χθες Παρασκευή από τον Λευκό Οίκο από έναν εξοργισμένο Ντόναλντ Τραμπ που του ζήτησε να συνάψει συμφωνία με τη Ρωσία, απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση οι ΗΠΑ θα πάψουν να στηρίζουν το Κίεβο.

Σοκαρισμένοι από τη χθεσινή αντιπαράθεση στο Οβάλ Γραφείο, που οδήγησε στην εσπευσμένη αποχώρηση του Ζελένσκι από τον Λευκό Οίκο χωρίς να υπογράψει τη συμφωνία για τα ορυκτά για την οποία είχε πάει, οι περισσότεροι ευρωπαίοι ηγέτες έσπευσαν να υπερασπιστούν τον ουκρανό πρόεδρο.

Περίπου 15 εξ αυτών θα συναντηθούν αύριο στο Λονδίνο για μια σύνοδο αφιερωμένη στην Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Στη διάρκεια συνομιλίας του με τον Ζελένσκι, που είναι προσκεκλημένος στη σύνοδο του Λονδίνου, ο Βρετανός πρωθυπουργός τον διαβεβαίωσε για την «ακλόνητη υποστήριξή του».

Σύμφωνα με τη Ντάουνινγκ Στριτ, η σύνοδος αυτή θα αποτελέσει συνέχεια των συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν στο Παρίσι υπό τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στις αρχές του μήνα και θα επικεντρωθεί «στην ενίσχυση της θέσης της Ουκρανίας σήμερα, περιλαμβανομένης της συνεχιζόμενης στρατιωτικής υποστήριξης (προς της χώρα) και της άσκησης αυξημένης οικονομικής πίεσης στη Ρωσία».

Οι συμμετέχοντες θα συζητήσουν επίσης «την ανάγκη η Ευρώπη να αναλάβει τον ρόλο της στον τομέα της άμυνας», μπροστά στον κίνδυνο να αρθεί η στρατιωτική και πυρηνική αμερικανική ομπρέλα.

Ο γάλλος πρόεδρος δήλωσε έτοιμος «να ξεκινήσει τις συζητήσεις» για το ενδεχόμενο η Ευρώπη να αποκτήσει στο μέλλον πυρηνικά αποτρεπτικά μέσα, έπειτα από αίτημα του μελλοντικού καγκελαρίου της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς.

«Πυρηνική ομπρέλα»

Ο Μερτς έχει εκτιμήσει ότι είναι απαραίτητο η Ευρώπη να προετοιμαστεί «για το χειρότερο σενάριο»: οι ΗΠΑ να εγκαταλείψουν το ΝΑΤΟ. Επιθυμεί εξάλλου να συζητηθεί το ενδεχόμενο να επεκταθεί η βρετανική και γαλλική πυρηνική ομπρέλα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Γαλλία και Βρετανία είναι οι δύο ευρωπαϊκές χώρες που διαθέτουν πυρηνικό όπλο.

Η Ουκρανία και η Ευρώπη παρακολουθούν με ανησυχία την προσέγγιση του Τραμπ με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι δύο ηγέτες είχαν τηλεφωνική επικοινωνία στις 12 Φεβρουαρίου, ενώ Μόσχα και Ουάσινγκτον ξεκίνησαν – χωρίς να καλέσουν τους Ευρωπαίους ή το Κίεβο—διμερείς διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου για το ξέσπασμα του οποίου ο Αμερικανός πρόεδρος αρνείται να επιρρίψει τις ευθύνες στη Ρωσία.

Οι φόβοι αυτοί ενισχύθηκαν μετά τη χθεσινή αντιπαράθεση Τραμπ- Ζελένσκι σε απευθείας μετάδοση από το Οβάλ Γραφείο.

Ο Ρεπουμπλικάνος κατηγόρησε τον Ουκρανό πρόεδρος ότι «παίζεις με τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων. Παίζεις με τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο (…) και αυτό που κάνεις είναι πολύ ασεβές προς τη χώρα, αυτή τη χώρα».

Ο Τραμπ απείλησε επίσης τον Ζελένσκι: «Συνάψτε συμφωνία (σ.σ. με τη Ρωσία) διαφορετικά εμείς αποχωρούμε», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον θα πάψει να στηρίζει το Κίεβο.

Φανερά αιφνιδιασμένος ο Ουκρανός πρόεδρος ρώτησε τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ «έχετε πάει στην Ουκρανία για να δείτε τα προβλήματά μας;», αφού ο Τζέι Ντι Βανς τον κατηγόρησε ότι «δεν σέβεται» τους Αμερικανούς.

Τελεσίγραφο

Στη συνέχεια ο Τραμπ ζήτησε από τον Ζελένσκι να αποχωρήσει και ακύρωσε την κοινή συνέντευξη Τύπου που θα παραχωρούσαν όπως και ένα γεύμα εργασίας.

«Μπορεί να επιστρέψει, όταν θα είναι έτοιμος για ειρήνη», έγραψε ο Ρεπουμπλικάνος λίγο αργότερα στο Truth Social, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ζήτησε από τον Ζελένσκι «να ζητήσει συγνώμη επειδή χάσαμε τον χρόνο μας με μια συνάντηση που θα τελείωνε με αυτόν τον τρόπο».

Ερωτηθείς από το Fox News, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι θα ήθελε να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τον Τραμπ, υπογραμμίζοντας ότι θα ήταν «δύσκολο» για τη χώρα του να κερδίσει τον πόλεμο χωρίς τη βοήθεια των ΗΠΑ.

Οι αντιδράσεις από τη Ρωσία ήταν ενθουσιώδεις.

«Ιστορικό», σχολίασε ο Κίριλ Ντιμιτρίεφ, επικεφαλής του ρωσικού ταμείου επενδύσεων και ένας από τους διαπραγματευτές στις ρωσοαμερικανικές συνομιλίες.

«Το αυθάδες γουρούνι δέχτηκε επιτέλους ένα γερό χαστούκι στο Οβάλ Γραφείο», ανέφερε στο Telegram ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας και νυν αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της χώρας Ντμίτρι Μεντβέντεφ. «Για πρώτη φορά, ο Τραμπ είπε την αλήθεια στον κοκαϊνομανή κλόουν», συνέχισε.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες που έχουν προσκληθεί στη σύνοδο του Λονδίνου διαβεβαίωσαν τον Ζελένσκι για την υποστήριξή τους.

«Αγαπητέ Ζελένσκι, αγαπητοί Ουκρανοί φίλοι, δεν είστε μόνοι», έγραψε ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ στην πλατφόρμα X.

«Μια Σουηδία ενωμένη στέκεται στο πλευρό των φίλων μας στην Ουκρανία», επεσήμανε ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον, προσθέτοντας “Slava Ukraini!” (Δόξα στην Ουκρανία).

«Στην Ουάσινγκτον, αρνούμενος να υποχωρήσει, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ήταν η τιμή της Ευρώπης», σχολίασε στο Χ ο Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού.

«Σήμερα κατέστη ξεκάθαρο ότι ο ελεύθερος κόσμος έχει ανάγκη έναν νέο ηγέτη. Εμείς, οι Ευρωπαίοι, πρέπει να σταθούμε στο ύψος αυτής της πρόκληση», κάλεσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας.

Στο Κίεβο οι Ουκρανοί με τους οποίους συνομίλησε το AFP χαιρέτισαν την αποφασιστικότητα του προέδρου τους.

«Πιστεύω ότι υπερασπίστηκε πλήρως τα συμφέροντά μας. Δεν μας εγκατάλειψε», σχολίασε ο 32χρονος Ρόμαν Σκανόφ ιδιοκτήτης εταιρείας πληροφορικής.

Αλλά η 26χρονη γιατρός Άννα Πλάτσκοβα εξέφρασε τις ανησυχίες της για το μέλλον. «Η αμερικανική υποστήριξη είναι πολύ σημαντική (…) Οπότε, δυστυχώς, δεν πιστεύω ότι αυτό ήταν θετικό για εμάς».