Επιστροφή ενοικίου έως 800 ευρώ χωρίς αίτηση: Ποιοι το δικαιούνται και με ποιους όρους

Μέχρι και 800 ευρώ τον χρόνο θα επιστρέφει το κράτος σε φυσικά πρόσωπα που μισθώνουν κύρια ή φοιτητική κατοικία, μέσω του νέου αυτοματοποιημένου συστήματος επιδότησης ενοικίου που προβλέπεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε ήδη σε δημόσια διαβούλευση. Η ενίσχυση, που θεσπίζεται από το 2025, χορηγείται κάθε Νοέμβριο χωρίς αίτηση, με βάση τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στη φορολογική διοίκηση.

Δικαιούχοι είναι όσοι πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια: για άγαμους το εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 20.000 ευρώ, για έγγαμους τις 28.000 ευρώ με προσαύξηση ανά τέκνο, ενώ για μονογονεϊκές οικογένειες το όριο ξεκινά από τις 31.000 ευρώ. Για φοιτητές αρκεί μόνο το εισοδηματικό κριτήριο, εφόσον το μίσθωμα δηλώνεται από τον ίδιο τον φοιτητή.

Το ποσό της ενίσχυσης αντιστοιχεί σε ένα δωδέκατο του συνολικού μισθώματος που καταβλήθηκε το προηγούμενο έτος και μπορεί να φτάσει τα 800 ευρώ, συν 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο τέκνο. Δεν λαμβάνεται υπόψη το συμφωνημένο ενοίκιο, αλλά το ποσό που όντως πληρώθηκε και έχει δηλωθεί. Ο υπολογισμός γίνεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ με βάση τις δηλώσεις εισοδήματος και ενοικίασης, όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί έως το τέλος Σεπτεμβρίου κάθε έτους. Δεν επιτρέπεται καμία μεταγενέστερη διόρθωση και δεν προβλέπεται αίτηση ή ένσταση.

Η δήλωση μίσθωσης πρέπει να έχει υποβληθεί έως τις 15 Ιουλίου και να έχει δηλωθεί σωστά στη φορολογική δήλωση. Εάν τα δεδομένα είναι ελλιπή ή ανακριβή, η επιδότηση δεν καταβάλλεται.

Επιπλέον, αν προκύψει από διασταύρωση ότι τα στοιχεία είναι ψευδή – όπως δηλωμένο ενοίκιο που δεν πληρώθηκε ή πλασματικά εισοδήματα – τότε το κράτος ζητά πίσω το ποσό με τόκο και αποκλείει τον δικαιούχο από κάθε αντίστοιχη ενίσχυση για τα επόμενα τρία έτη. Ο μηχανισμός καταλογισμού ενεργοποιείται με το επιτόκιο εκπρόθεσμης καταβολής που ισχύει για τις οφειλές προς την εφορία.

Για το 2025 προβλέπεται μεταβατικό πλαίσιο: όσες δηλώσεις μισθώσεων ακινήτων δεν έχουν ακόμη υποβληθεί, μπορούν να κατατεθούν χωρίς κυρώσεις έως τις 15 Ιουλίου, προκειμένου να ληφθούν υπόψη στον πρώτο κύκλο καταβολής. Από το 2026 και μετά, το σύστημα λειτουργεί αποκλειστικά με βάση εμπρόθεσμα και πλήρη φορολογικά δεδομένα, χωρίς δυνατότητα εκπρόθεσμης υπαγωγής.

Ουσιαστικά, το νέο μοντέλο επιδοτήσεων, που εγκαινιάζει το «μπόνους ενοικίου», εδραιώνει ένα πλήρως αυτοματοποιημένο καθεστώς απόδοσης κοινωνικών ενισχύσεων, καταργώντας τις παραδοσιακές αιτήσεις και μεταθέτοντας όλο το βάρος ακρίβειας και συνέπειας στον φορολογούμενο.