Ο κρυφός θησαυρός της Γάζας που έχει αξία 4 δισ. δολάρια

Στη σκιά μιας παρατεταμένης σύγκρουσης και ενός αβέβαιου μέλλοντος, ένα κοίτασμα φυσικού αερίου παραμένει κλειδωμένο για πάνω από δύο δεκαετίες στα παράκτια νερά της Λωρίδας της Γάζας.

Το Gaza Marine, όπως ονομάστηκε, θα μπορούσε να μετατραπεί σε σημείο καμπής για την Παλαιστίνη, όχι μόνο ως πηγή πολύτιμων εσόδων, αλλά και ως θεμέλιο για τη διεκδίκηση κρατικής κυριαρχίας.

Σύμφωνα με τον ειδικό σε ενεργειακά ζητήματα Μάικλ Μπάρον, συγγραφέα μελέτης για τα ανεκμετάλλευτα αποθέματα της Γάζας, η επίσημη αναγνώριση της Παλαιστίνης ως κράτους θα άρει κάθε νομικό εμπόδιο που δυσχεραίνει την ανάπτυξη του κοιτάσματος. Η αξιοποίησή του, εκτιμά, θα μπορούσε να αποφέρει 4 δισ. δολάρια σε έσοδα στις παρούσες τιμές και να προσφέρει στην Παλαιστινιακή Αρχή έως και 100 εκατ. δολάρια ετησίως για 15 χρόνια. «Δεν πρόκειται να μετατρέψει την Παλαιστίνη σε Κατάρ ή Σιγκαπούρη», δηλώνει, «αλλά θα της δώσει κάτι εξαιρετικά σημαντικό: δικά της χρήματα. Όχι διεθνή βοήθεια».

Ανακαλυφθέν το 2000, το Gaza Marine παραμένει αναξιοποίητο. Πολιτικά εμπόδια, νομικές εκκρεμότητες και η ισραηλινή αντίσταση, ιδίως μετά την ανάληψη του ελέγχου της Γάζας από τη Χαμάς το 2007, πάγωσαν κάθε σχέδιο εκμετάλλευσης. Η βρετανική BG Group, που είχε τότε συμφωνία συνεκμετάλλευσης με την παλαιστινιακή CCC, αποσύρθηκε όταν η πρόσβαση στο πεδίο κρίθηκε αδύνατη.

Την ίδια στιγμή, νομικές ενστάσεις γύρω από τα θαλάσσια σύνορα περιπλέκουν την εικόνα. Ανθρώπινα δίκτυα και ΜΚΟ επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος της «Ζώνης G», όπου το Ισραήλ έχει δώσει άδειες εξόρυξης, εμπίπτει στην παλαιστινιακή ΑΟΖ. Η Παλαιστίνη έχει καταθέσει επίσημα θαλάσσια όρια στον ΟΗΕ από το 2015, ενώ το Ισραήλ δεν συμμετέχει στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Ο Μπάρον τονίζει ότι η αναγνώριση της Παλαιστίνης από χώρες με ενεργές πετρελαϊκές βιομηχανίες θα μπορούσε να καθορίσει το νομικό καθεστώς του Gaza Marine και να ενισχύσει την ενεργειακή και δημοσιονομική αυτοδυναμία της Παλαιστινιακής Αρχής. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ιστορικός ηγέτης της PLO, Γιασέρ Αραφάτ, είχε εντάξει την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων στον πυρήνα του οράματός του για μια ανεξάρτητη Παλαιστίνη.

Το κοίτασμα περιέχει περίπου 30 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα πάνω από 1.000 δισ. κυβικά μέτρα στα ισραηλινά ύδατα, αλλά με τεράστια συμβολική και πρακτική σημασία για τον πληθυσμό της Γάζας. Ο αγωγός EastMed, που διέρχεται ανοιχτά της Γάζας χωρίς να αναγνωρίζει παλαιστινιακά δικαιώματα, θεωρείται από πολλές οργανώσεις ως παράνομος και ενδεικτικός του αποκλεισμού.

ΟΗΕ και ανθρωπιστικές οργανώσεις καλούν τις διεθνείς εταιρείες να αποσυρθούν από έργα που εδράζονται στην ισραηλινή κατοχή. Η ειδική εισηγήτρια Φραντσέσκα Αλμπανέζε έχει προειδοποιήσει ότι η ενεργός εμπλοκή σε τέτοιες ζώνες παραβιάζει το δικαίωμα των Παλαιστινίων στην αυτοδιάθεση. Το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή τη θέση.

Η σημασία του Gaza Marine δεν βρίσκεται απλώς στην ποσότητα του αερίου που περιέχει. Βρίσκεται στο γεγονός ότι ίσως είναι το μόνο υπαρκτό εργαλείο με το οποίο η Παλαιστινιακή Αρχή μπορεί να στηρίξει έναν κορμό οικονομικής αυτονομίας. Σε μια εποχή όπου το πολιτικό και διπλωματικό τοπίο μεταβάλλεται συνεχώς, ένα μικρό κοίτασμα μπορεί να αποδειχθεί τελικά πυρήνας κρατικής υπόστασης, ή ακόμα και εφαλτήριο ελευθερίας.