Αποκαθηλώνεται ως «ποpνογραφική» η γυμνόστηθη Μεγάλη Γοργόνα της Κοπεγχάγης

Στο στόχαστρο έντονων αντιδράσεων βρίσκεται η «Μεγάλη Γοργόνα» της Κοπεγχάγης, ένα μνημειώδες γλυπτό βάρους 14 τόνων που κατηγορείται ως «ποpνογραφικό» και «σεξιστικό». Η δανέζικη υπηρεσία για τα δημόσια μνημεία ζητά πλέον την απομάκρυνσή του από το Φρούριο Ντράγκορ, παρά τις ενστάσεις του καλλιτέχνη και μερίδας της κοινής γνώμης.

Το άγαλμα, που προοριζόταν ως φόρος τιμής στη διάσημη «Μικρή Γοργόνα» της δανέζικης πρωτεύουσας, έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση αναφορικά με την απεικόνιση του γυναικείου σώματος στον δημόσιο χώρο. Όπως υποστηρίζουν οι επικριτές του, δεν σέβεται την πολιτιστική και καλλιτεχνική παρακαταθήκη του πρωτοτύπου αγάλματος του 1910.

Ο κριτικός τέχνης της εφημερίδας Politiken, Ματίας Κρίγκερ, χαρακτήρισε το γλυπτό «άσχημο και πορνογραφικό». Την ίδια ώρα, η ιερέας και δημοσιογράφος Σορίν Γκότφρενσεν έγραψε στην Berlingske: «Η ανέγερση ενός αγάλματος που αντιπροσωπεύει το υγρό όνειρο των ανδρών για το πώς πρέπει να μοιάζει μια γυναίκα είναι απίθανο να προωθήσει τη σωματική αποδοχή πολλών γυναικών». Όπως σημειώνει, «είναι πραγματικά ενθαρρυντικό το γεγονός ότι πολλοί βρίσκουν το άγαλμα χυδαίο, αντιποιητικό και ανεπιθύμητο, καθώς όλες οι γυναίκες ασφυκτιούμε με τα καταπιεστικά σώματα που εμφανίζονται σε δημόσιους χώρους».

Από την πλευρά του, ο δημιουργός του γλυπτού Πίτερ Μπεκ υποστηρίζει ότι η κριτική είναι αδικαιολόγητη, σημειώνοντας πως τα στήθη της γοργόνας είναι «αναλογικά» με το μέγεθος του γλυπτού.

Ωστόσο, δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν πως πίσω από την απόφαση της αφαίρεσης κρύβεται μια γενικότερη δυσανεξία απέναντι στο γυναικείο σώμα. Η Αμινάτα Κορ Θράνε, αρχισυντάκτρια θεμάτων γνώμης της Berlingske, αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «ο έλεγχος του στήθους της γοργόνας ισοδυναμεί με ‘body shaming’». «Πρέπει τα γυμνά γυναικεία στήθη να έχουν ένα συγκεκριμένο ακαδημαϊκό σχήμα και μέγεθος για να τους επιτρέπεται να εμφανίζονται δημοσίως;», διερωτάται.

Παρότι η Μεγάλη Γοργόνα είναι «ίσως λίγο λιγότερο yυμνή» από τη μικροκαμωμένη προκάτοχό της, όπως γράφει η Θράνε, «έχει μεγαλύτερο στήθος, και εκεί πιθανώς έγκειται το πρόβλημα – ίσως τα δύο αγάλματα αντιπροσωπεύουν τις δύο πλευρές της γυναίκας και την αιώνια διελκυστίνδα για το τι είναι πραγματική γυναίκα, ή ίσως και τι είναι λάθος γυναίκα».

Το άγαλμα είχε τοποθετηθεί αρχικά στην προβλήτα Λανγκελίνι της Κοπεγχάγης το 2006, κοντά στη Μικρή Γοργόνα, αλλά αφαιρέθηκε το 2018 έπειτα από καταγγελίες κατοίκων ότι ήταν «χυδαίο και ψεύτικο». Μεταφέρθηκε τότε στο Φρούριο Ντράγκορ, απ’ όπου ζητείται ξανά η απομάκρυνσή του από την κρατική υπηρεσία για τα παλάτια και τον πολιτισμό.

Ο Δήμος του Ντράγκορ έχει απορρίψει προσφορά του Μπεκ να δωρίσει το γλυπτό, με την πρόεδρο της αρμόδιας επιτροπής, Χέλε Μπάρτ, να δηλώνει στην Berlingske: «Η προσφορά του καλλιτέχνη είναι καλή, αλλά το άγαλμα απλώς δεν ταιριάζει – καταλαμβάνει πολύ χώρο».

Ο ίδιος ο καλλιτέχνης δηλώνει ότι δημιούργησε το άγαλμα ως χιουμοριστική απάντηση στις εντυπώσεις των τουριστών που έβρισκαν τη Μικρή Γοργόνα πολύ μικρή. Όπως αναφέρει, δέχεται συχνά θετικά σχόλια από κατοίκους του Ντράγκορ και ελπίζει ακόμη ότι το έργο του θα βρει τελικά μια μόνιμη θέση στην πόλη.