Νέο καθεστώς: ΦΠΑ με τον μήνα

Πάνω από 1 εκατ. επιχειρήσεις που έκαναν έναρξη εργασιών έως 31 Δεκεμβρίου 2023 και τηρούν απλογραφικά βιβλία έχουν τη δυνατότητα από αυτόν το μήνα να ενταχθούν προαιρετικά στο σύστημα της μηνιαίας υποβολής δήλωσης ΦΠΑ.

Η δυνατότητα μηνιαίας υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ αντί για τριμηνιαία επιτρέπει στις επιχειρήσεις να προγραμματίσουν καλύτερα τις πληρωμές του ΦΠΑ, αποφεύγοντας τη συσσώρευση οφειλών στο τέλος κάθε τριμήνου.

Μετά την υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου που ξεκίνησε την 1η Ιουλίου 2025 και «έπιασε» 92.590 νέες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που είχαν κάνει έναρξη δραστηριότητας από την 1η Ιανουαρίου 2024 έως 31 Μαρτίου 2025, το σύστημα άνοιξε για περισσότερους. Όσοι έχουν κάνει έναρξη έως 31 Δεκεμβρίου 2023 μπορούν να επιλέξουν τη μηνιαία υποβολή της δήλωσης ΦΠΑ.

Φόροι

Η επιλογή δηλώνεται ηλεκτρονικά μέχρι την προτελευταία εργάσιμη του 1ου, 4ου, 7ου ή 10ου μήνα, αρχής γενομένης από την 1η Οκτωβρίου. Η ισχύς ξεκινά από την πρώτη ημέρα του μήνα υποβολής και δεν μπορεί να ανακληθεί πριν περάσουν 12 μήνες.

Η μηνιαία δήλωση ΦΠΑ επιστρατεύτηκε για να περιορίσει τη φοροδιαφυγή κυρίως εποχικών επιχειρήσεων, οι οποίες ανοίγουν λίγο πριν την τουριστική σεζόν, εισπράττουν ΦΠΑ και εξαφανίζονται χωρίς να τον αποδώσουν. Με το νέο καθεστώς, η ΑΑΔΕ αποκτά ταχύτερη εικόνα των συναλλαγών και περιορίζει την απώλεια εσόδων.

Επιχειρήσεις

Το πρώτο «κύμα» των δηλώσεων ΦΠΑ με το μήνα αφορά όσες επιχειρήσεις συστάθηκαν το 2024 και μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2025. Ανεξάρτητα από βιβλία, υποχρεούνται σε μηνιαία δήλωση ΦΠΑ. Μετά την πάροδο 24 μηνών από την έναρξη εργασιών τους, μπορούν να επιστρέψουν στην τριμηνιαία υποβολή.

Η μηνιαία δήλωση ΦΠΑ αποτελεί ένα από τα εργαλεία της Φορολογικής Διοίκησης, καθώς παρέχει άμεση εικόνα των εισροών και εκροών των επιχειρήσεων, περιορίζει τον κίνδυνο καθυστερήσεων και συσσώρευσης οφειλών, επιτρέπει τον ταχύτερο εντοπισμό παρατυπιών και συμβάλλει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, αποτρέποντας περιπτώσεις επιχειρήσεων που, μετά από σύντομο χρονικό διάστημα λειτουργίας, διακόπτουν τις εργασίες τους χωρίς να έχουν εκπληρώσει τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.

Παράλληλα, σε συνδυασμό με τη ραγδαία αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, το νέο σύστημα αναμένεται να μειώσει σημαντικά το «κενό ΦΠΑ», δηλαδή τις απώλειες που υφίσταται το κράτος από τη μη απόδοση του φόρου. Το 2024 το ποσοστό μειώθηκε στο 10% από 13,7% το 2022, ενώ προβλέπεται να υποχωρήσει στο 7% μέσα σε διάστημα δύο ετών. Εκτιμάται ότι εάν η χώρα μας προσεγγίζει τον μέσο όρο της Ε.Ε., που υπολογίζεται γύρω στο 5%, τα έξτρα έσοδα του δημοσίου θα ανέρχονταν σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ.