Τέλος τα μακαρόνια; Ο δασμός‑μαχαιριά που απειλεί να αδειάσει τα ράφια των ΗΠΑ

Η ιταλική πάστα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας εμπορικής σύγκρουσης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τη Ρώμη, καθώς η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να επιβάλει τελωνειακούς δασμούς που αγγίζουν το 107% στις εισαγωγές ζυμαρικών από την Ιταλία.

Αν τελικά οι αυξήσεις εφαρμοστούν, πολλοί εκτιμούν ότι τα κλασικά ιταλικά μακαρόνια μπορεί να εξαφανιστούν από τα αμερικανικά σούπερ μάρκετ, λόγω του τεράστιου κόστους που θα επιφέρει η νέα πολιτική.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, οι ιταλικές εταιρείες παραγωγής ζυμαρικών βρίσκονται σε αναβρασμό. Ορισμένες από τις πιο γνωστές μάρκες, όπως η La Molisana, προειδοποιούν ότι οι αυξημένοι φόροι καθιστούν πλέον ασύμφορη τη συνέχιση των εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Όπως επισημαίνει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Τζουζέπε Φέρρο, καμία επιχείρηση δεν μπορεί να αντέξει τέτοιες επιβαρύνσεις, ειδικά όταν η αμερικανική αγορά θεωρείται από τις πιο σημαντικές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η κατάσταση οξύνθηκε όταν το αμερικανικό Υπουργείο Εμπορίου ανακοίνωσε ότι 13 ιταλικές εταιρείες υπόκεινται σε αντιντάμπινγκ δασμό 92%, πέραν του ήδη υπάρχοντος 15% που έχει επιβληθεί σε εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι οι χαμηλές τιμές των ιταλικών ζυμαρικών στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό, προκαλώντας ζημιά στους εγχώριους παραγωγούς. Η Ρώμη, ωστόσο, κάνει λόγο για πολιτικά υποκινούμενη κίνηση.

Επιχειρηματίες όπως ο Κόσιμο Ρούμο από τη Rummo Pasta καταγγέλλουν ότι το επιχείρημα του ντάμπινγκ είναι προσχηματικό και πως ο πραγματικός στόχος είναι να περιοριστούν οι ευρωπαϊκές εισαγωγές, στο πλαίσιο του συνθήματος «America First». Η ιταλική κυβέρνηση έχει αντιδράσει έντονα, με τον Υπουργό Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι να τονίζει ότι το πλήγμα δεν είναι μόνο οικονομικό —με τις ετήσιες εξαγωγές να φτάνουν τα 770 εκατ. δολάρια— αλλά και θέμα γαστρονομικής ταυτότητας.

Την κατάσταση περιπλέκει ακόμη περισσότερο το γεγονός ότι μία από τις αμερικανικές εταιρείες που κατέθεσαν την αρχική καταγγελία, η Winland Foods, ανήκει σε ιταλικό επενδυτικό όμιλο που διατηρεί συμμετοχές σε άλλες εταιρείες ζυμαρικών που… δεν επηρεάζονται από τους δασμούς. Αυτό το στοιχείο έχει προκαλέσει επιπλέον αντιδράσεις και ερωτήματα για το κατά πόσο η διαδικασία είναι δίκαιη.

Παρά τη διαβεβαίωση του Λευκού Οίκου ότι η υπόθεση βρίσκεται ακόμα υπό «τεχνική επανεξέταση», η ανησυχία τόσο των Ιταλών παραγωγών όσο και των Αμερικανών εμπόρων είναι διάχυτη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη κινηθεί διπλωματικά, ζητώντας την άμεση αναθεώρηση της απόφασης και χαρακτηρίζοντας τις νέες επιβαρύνσεις υπερβολικές και άδικες.

Αν τελικά οι δασμοί εφαρμοστούν, η παρουσία της ιταλικής πάστας στα ράφια των ΗΠΑ κινδυνεύει σοβαρά —με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές και την ίδια την ιταλική κουζίνα.