Πώς τα smartphones άλλαξαν τις ταινίες

Κάποτε, οι ταινίες και οι σειρές ήταν μια μικρή απόδραση. Ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα. Σήμερα, κάνουν το αντίθετο. Προσαρμόζονται σε αυτήν.

Oσο παίζει η σειρά που βλέπεις, μπορείς άνετα να τσεκάρεις μηνύματα, να μπεις σε ομαδικές συνομιλίες, να σκρολάρεις στα social, ακόμα και να μιλήσεις στο τηλέφωνο. Μπορεί να περάσουν λεπτά χωρίς να κοιτάξεις την οθόνη. Όταν επιστρέψεις, δεν έχεις χάσει τίποτα σημαντικό. 

Είναι ξεκούραστο. Ιδανικό για έναν θεατή που θέλει να στριμώξει σε μία-δύο ώρες όλα όσα δεν πρόλαβε μέσα στη μέρα.

Σε έρευνα της YouGov το 2023, το 91% των Αμερικανών δήλωσε ότι κοιτάζει το κινητό του ενώ βλέπει τηλεόραση, έστω και κάποιες φορές. Δεν μας εκπλήσσει. Σήμερα το ποσοστό πιθανότατα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Είναι το φαινόμενο της "δεύτερης οθόνης".

Οι δημιουργοί το γνωρίζουν. Ξέρουν ότι δεν μπορούν να μας αποσπάσουν από το κινητό. Έτσι, προσαρμόζουν το ίδιο το περιεχόμενο.

Το Netflix έχει αγκαλιάσει πλήρως αυτή τη συνθήκη. Ανάλυση του λογοτεχνικού περιοδικού n+1 περιγράφει πώς η πλατφόρμα άλλαξε διακριτικά τον τρόπο που γυρίζονται ορισμένες σειρές και ταινίες, ώστε να ταιριάζουν στη σημερινή πραγματικότητα.

Ο Will Tavlin γράφει ότι σεναριογράφοι έχουν λάβει παρόμοιες οδηγίες: οι χαρακτήρες πρέπει να "ανακοινώνουν" τι κάνουν. Όχι για δραματουργικούς λόγους. Αλλά για να μπορεί ο θεατής που κοιτάζει αλλού να καταλαβαίνει τι συμβαίνει.

Και πράγματι, το έχουμε δει. Πολλές σύγχρονες παραγωγές έχουν κοινά χαρακτηριστικά: απλό ύφος. Επεξηγηματικό διάλογο. Οι ήρωες λένε πράγματα που κανονικά δεν θα έλεγαν ποτέ. Απαντούν σε προφανείς ερωτήσεις. Εξηγούν κίνητρα, σχέσεις, παρελθόν. Όλα σερβιρισμένα έτοιμα. Μασημένα.

Ο επεξηγηματικός διάλογος, βέβαια, δεν είναι κάτι καινούργιο. Οι σαπουνόπερες χτίστηκαν πάνω στην ίδια λογική. Περιεχόμενο εύπεπτο. Φτιαγμένο για να παίζει στο φόντο της καθημερινότητας.

Σήμερα, όμως, αυτή η λογική περνάει στις μεγάλες πλατφόρμες. Πολλά δημοσιεύματα αποκαλύπτουν αιτήματα του Netflix και άλλων streamers προς δημιουργούς: φτιάξτε σειρές για χαλαρή παρακολούθηση