Σήμερα έμαθα: Γιατί η μυρωδιά της βροχής μας ηρεμεί;

Δεν υπάρχει σχεδόν κανένας άνθρωπος που να μην έχει νιώσει μια παράξενη γαλήνη και μια άμεση αναζωογόνηση τη στιγμή που οι πρώτες σταγόνες της βροχής αγγίζουν το διψασμένο, ζεστό έδαφος.

Αυτή η χαρακτηριστική, γήινη μυρωδιά, που φαίνεται να «ξυπνά» τις αισθήσεις μας, δεν είναι προϊόν της φαντασίας μας ούτε μια απλή σύμπτωση. Έχει όνομα, λέγεται Petrichor (Πετριχώρ), και η επιστήμη εξηγεί ότι η σύνδεσή μας μαζί της είναι τόσο βαθιά, που αγγίζει τα όρια του ενστίκτου επιβίωσης.

Η χημεία πίσω από το άρωμα του εδάφους

Ο όρος Petrichor επινοήθηκε το 1964 από Αυστραλούς ερευνητές και προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «πέτρα» και «ιχώρ» (το χρυσό αίμα των θεών στην μυθολογία). Η μυρωδιά αυτή δημιουργείται από ένα κοκτέιλ βιολογικών διεργασιών. Όταν επικρατεί ξηρασία, ορισμένα φυτά εκκρίνουν έλαια που απορροφώνται από το έδαφος και τους βράχους. Παράλληλα, μια ομάδα βακτηρίων του εδάφους, οι ακτινομύκητες, παράγουν μια οργανική ένωση που ονομάζεται γεωσμίνη. Όταν η βροχή πέφτει στο χώμα, παγιδεύει μικροσκοπικές φυσαλίδες αέρα που εκτοξεύονται προς τα πάνω ως αερολύματα, μεταφέροντας αυτή τη γεωσμίνη απευθείας στη μύτη μας.

Ένα εξελικτικό κατάλοιπο χιλιάδων ετών

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι η ακραία ευαισθησία του ανθρώπου στη γεωσμίνη. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να ανιχνεύσει την παρουσία της ακόμα και αν υπάρχει σε συγκέντρωση μόλις 5 μερών ανά τρισεκατομμύριο – είμαστε δηλαδή πολύ πιο ευαίσθητοι στη μυρωδιά της βροχής από ό,τι οι καρχαρίες στο αίμα! Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτή η ικανότητα είναι ένα εξελικτικό κατάλοιπο. Για τους προϊστορικούς προγόνους μας, η μυρωδιά της βροχής ήταν το απόλυτο σήμα ότι η περίοδος της ξηρασίας τελείωσε, το νερό είναι κοντά και η γη θα γίνει ξανά γόνιμη.

Η επίδραση στη διάθεση και το άγχος

Αυτή η πανάρχαια σύνδεση εξηγεί γιατί ο Petrichor μας ηρεμεί τόσο βαθιά. Η μυρωδιά της βροχής λειτουργεί ως ένας «διακόπτης» ασφάλειας για το νευρικό μας σύστημα, μειώνοντας τα επίπεδα της κορτιζόλης και προκαλώντας ένα αίσθημα ανακούφισης. Είναι ένας ψυχολογικός μηχανισμός που μας λέει ότι το περιβάλλον είναι πλέον ευνοϊκό για τη ζωή. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές εταιρείες αρωμάτων προσπαθούν εδώ και χρόνια να αναπαράγουν εργαστηριακά τη μυρωδιά της γεωσμίνης, καθώς θεωρείται ένα από τα πιο ισχυρά «γήινα» αρώματα με αγχολυτικές ιδιότητες.

Η βροχή ως καθαρτήριο της ατμόσφαιρας

Εκτός από τη γεωσμίνη, η βροχή φέρνει μαζί της και μια αίσθηση «καθαριότητας» λόγω του όζοντος. Κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας, οι κεραυνοί διασπούν τα μόρια του αζώτου και του οξυγόνου, δημιουργώντας όζον, το οποίο έχει μια ελαφρώς γλυκιά και «φρέσκια» μυρωδιά. Αυτός ο συνδυασμός όζοντος και Petrichor λειτουργεί ως ένα φυσικό καθαρτήριο για την ατμόσφαιρα, απομακρύνοντας τους ρύπους και τη σκόνη. Έτσι, την επόμενη φορά που θα βρεθείτε έξω μετά από μια μπόρα, πάρτε μια βαθιά ανάσα: είναι η ίδια η φύση που σας προσφέρει το πιο παλιό και αποτελεσματικό φάρμακο κατά του στρες.