Γιατί όσο το πετρέλαιο κάνει ράλι ανόδου ο χρυσός έχει τη μεγαλύτερη πτώση εδώ και δυο δεκαετίες;

Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου καταγράφουν αυτή τη στιγμή τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία των αγορών. Η κλιμακούμενη σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει βίαιες διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας, πυροδοτώντας αλυσιδωτές αναταράξεις που απειλούν να γονατίσουν την παγκόσμια οικονομία.

Ρεκόρ δεκαετιών και το «φράγμα» των 112 δολαρίων

Το Brent, ο βασικός δείκτης αναφοράς παγκοσμίως, σημείωσε μια εκρηκτική άνοδο της τάξης του 51% μέσα στον Μάρτιο. Το ποσοστό αυτό καταρρίπτει το ιστορικό ρεκόρ του 1990, όταν η εισβολή του Σαντάμ Χουσεΐν στο Κουβέιτ και ο Πόλεμος του Κόλπου είχαν σοκάρει την ανθρωπότητα. 0

Η τιμή του Brent εκτινάχθηκε στα 112,57 δολάρια το βαρέλι στο κλείσιμο της εβδομάδας, ξεκινώντας από τα 72,48 δολάρια στα τέλη Φεβρουαρίου, ακριβώς πριν την ανάφλεξη της κρίσης.

Η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ. Από το σημείο αυτό διέρχεται το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου, όμως οι συνεχείς επιθέσεις και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα έχουν «στραγγίξει» την αγορά. Οι εκτιμήσεις των αναλυτών είναι εφιαλτικές, κάνοντας λόγο για ημερήσιες απώλειες που αγγίζουν τα 9 εκατομμύρια βαρέλια.

Ανίσχυρες οι πολιτικές παρεμβάσεις

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το αμερικανικό αργό (WTI) ακολουθεί την ίδια τρελή πορεία με άνοδο 48%, σημειώνοντας την ισχυρότερη μηνιαία επίδοση από το 2020. Το πλέον ανησυχητικό είναι ότι η εκτόξευση των τιμών συντελέστηκε παρά τη συντονισμένη απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα στις 11 Μαρτίου.

Η αγορά δείχνει πλέον να αγνοεί τις πολιτικές κινήσεις. Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για ενδεχόμενη αποκλιμάκωση δεν έπεισαν τους επενδυτές, ενώ ακόμα και η παράταση που δόθηκε στο Ιράν για το άνοιγμα των Στενών συνοδεύτηκε από νέα άνοδο των τιμών και ταυτόχρονη πτώση των διεθνών χρηματιστηρίων. Σε αυτόν τον μήνα της απόλυτης αστάθειας, το πετρέλαιο αναδείχθηκε ως το μοναδικό αποδοτικό επενδυτικό καταφύγιο.

Η κατάρρευση του χρυσού και η «βουτιά» των δεικτών

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η συμπεριφορά του χρυσού. Αντί να λειτουργήσει ως παραδοσιακό ασφαλές καταφύγιο, ο χρυσός υποχώρησε κατά σχεδόν 15% μέσα στον Μάρτιο, στην χειρότερη επίδοσή του από το 2008. Οι ειδικοί αποδίδουν αυτή την πτώση σε αναγκαστικές ρευστοποιήσεις από επενδυτές που χρειάζονταν μετρητά, αλλά και στις μαζικές πωλήσεις αποθεμάτων από την κεντρική τράπεζα της Τουρκίας.

Οι πιέσεις μετατοπίζονται τώρα στα χρηματιστήρια. Στη Wall Street, ο δείκτης Dow Jones πέρασε επίσημα σε φάση διόρθωσης με απώλειες άνω του 10% από τα υψηλά του, ενώ στο Λονδίνο ο FTSE 100 κατέγραψε τη χειρότερη μηνιαία επίδοση από την εποχή της πανδημίας. Παράλληλα, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων ανεβαίνουν, καθώς οι αγορές προεξοφλούν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα «παγώσουν» τις μειώσεις επιτοκίων λόγω του πληθωριστικού σοκ.

Η κατάσταση αυτή ναρκοθετεί τις προοπτικές ανάπτυξης, με την Ευρώπη να βρίσκεται στην πιο δυσμενή θέση. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαθέτουν πλέον πολύ περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια σε σύγκριση με προηγούμενες κρίσεις, γεγονός που περιορίζει δραματικά τη δυνατότητά τους να παρέμβουν και να προστατεύσουν τους καταναλωτές από το επερχόμενο κύμα ακρίβειας.