Πόσο ασφαλή είναι τελικά τα «φυτικά» σκευάσματα που αγοράζεις online;

Ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων εξέδωσε επείγουσα προειδοποίηση για επικίνδυνα συμπληρώματα διατροφής που κυκλοφορούν κυρίως μέσω διαδικτύου, καθώς εντοπίστηκαν μη δηλωμένες φαρμακευτικές και δυνητικά καρκινογόνες ουσίες.

Ο ΕΟΦ κάλεσε τους καταναλωτές να μην χρησιμοποιούν συγκεκριμένα προϊόντα, να αποφεύγουν αγορές από αναξιόπιστες πηγές και να ενημερώνουν άμεσα τις αρχές σε περίπτωση που έχουν έρθει σε επαφή με αυτά.

Μα, τι είναι αυτές οι ουσίες;

Η ουσία που κρύβεται πίσω από τα «θαυματουργά» συμπληρώματα και προκαλεί ανησυχία είναι η σιλδεναφίλη. Πρόκειται για ένα φαρμακευτικό συστατικό που χρησιμοποιείται κανονικά σε εγκεκριμένα σκευάσματα για τη στυτική δυσλειτουργία, πάντα με ιατρική καθοδήγηση. Το πρόβλημα ξεκινά όταν η σιλδεναφίλη εμφανίζεται κρυφά σε «φυτικά» ή «ενεργειακά» προϊόντα, χωρίς να αναγράφεται στην ετικέτα. Εκεί, η ιστορία αλλάζει τελείως. Ο καταναλωτής πιστεύει ότι παίρνει κάτι αθώο, αλλά στην πραγματικότητα εκτίθεται σε μια ισχυρή φαρμακευτική ουσία που επηρεάζει άμεσα το καρδιαγγειακό σύστημα.

Και εδώ είναι που τα πράγματα γίνονται σοβαρά. Η ανεξέλεγκτη χρήση σιλδεναφίλης μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνες παρενέργειες, όπως απότομη πτώση της πίεσης, ζαλάδες, ταχυκαρδία ή ακόμα και πιο βαριές επιπλοκές, ειδικά σε άτομα με καρδιολογικά προβλήματα ή όσους λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα. Δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ζήτημα ασφάλειας. Οι πρόσφατες προειδοποιήσεις των αρχών δείχνουν ότι τέτοιου τύπου προϊόντα κυκλοφορούν ευρέως online, ποντάροντας στην άγνοια και την ανάγκη του κόσμου για «γρήγορες λύσεις». Το συμπέρασμα είναι απλό αλλά κρίσιμο: ό,τι δεν είναι εγκεκριμένο και διαφανές, δεν είναι και ασφαλές. Και ειδικά όταν μιλάμε για ουσίες που δρουν στον οργανισμό τόσο άμεσα, το ρίσκο δεν αξίζει.

Η δεύτερη ουσία που μπαίνει δυναμικά στο μικροσκόπιο των αρχών είναι η σιβουτραμίνη. Κάποτε χρησιμοποιήθηκε ως φαρμακευτική λύση για την απώλεια βάρους, όμως αποσύρθηκε από την ευρωπαϊκή αγορά το 2010 μετά από σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλειά της. Και όχι άδικα. Μελέτες έδειξαν ότι συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά επεισόδια, όπως εμφράγματα και εγκεφαλικά, ειδικά σε άτομα με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζει να εμφανίζεται «κρυμμένη» σε συμπληρώματα αδυνατίσματος που υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα.

Το πιο ανησυχητικό; Ο καταναλωτής δεν έχει ιδέα τι παίρνει. Προϊόντα που διαφημίζονται ως φυσικά ή φυτικά μπορεί να περιέχουν σιβουτραμίνη χωρίς καμία αναφορά στην ετικέτα, μετατρέποντας μια απλή αγορά σε σοβαρό ρίσκο για την υγεία. Οι παρενέργειες δεν είναι ήπιες: αύξηση της αρτηριακής πίεσης, ταχυκαρδία, αϋπνία, ακόμα και επικίνδυνες καρδιακές επιπλοκές. Και όλα αυτά, χωρίς ιατρική παρακολούθηση. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Όταν ένα προϊόν υπόσχεται εύκολο αδυνάτισμα χωρίς κόπο, καλό είναι να κρατάς μικρό καλάθι. Γιατί πολλές φορές, πίσω από το marketing, κρύβονται ουσίες που έχουν ήδη κριθεί επικίνδυνες.

Η τρίτη ουσία που προκαλεί έντονη ανησυχία είναι η φαινολοφθαλεΐνη. Στο παρελθόν χρησιμοποιήθηκε σε καθαρτικά σκευάσματα, όμως η χρήση της εγκαταλείφθηκε όταν προέκυψαν ενδείξεις ότι μπορεί να συνδέεται με καρκινογόνο δράση. Σήμερα δεν έχει έγκριση για φαρμακευτική χρήση στην Ευρώπη, ωστόσο συνεχίζει να εντοπίζεται σε ύποπτα συμπληρώματα, κυρίως εκείνα που προωθούνται για αποτοξίνωση ή γρήγορη απώλεια βάρους. Και αυτό είναι το σημείο που πρέπει να χτυπήσει καμπανάκι.

Γιατί μπορεί να φαίνεται «αθώα», αλλά δεν είναι. Η παρουσία φαινολοφθαλεΐνης σε προϊόντα χωρίς καμία αναγραφή σημαίνει ότι ο καταναλωτής εκτίθεται σε μια ουσία με αμφιλεγόμενο και δυνητικά επικίνδυνο προφίλ, χωρίς καμία ενημέρωση ή έλεγχο. Οι επιπτώσεις μπορεί να μην είναι άμεσα ορατές, αλλά το ρίσκο υπάρχει και δεν είναι μικρό. Σε μια αγορά γεμάτη υποσχέσεις για εύκολες λύσεις, τέτοιες περιπτώσεις δείχνουν πόσο σημαντικό είναι να ξέρεις τι βάζεις στο σώμα σου. Και όταν κάτι έχει ήδη αποσυρθεί για λόγους ασφάλειας, η επανεμφάνισή του μέσα από «πίσω πόρτες» μόνο τυχαία δεν είναι.