Ο φονικός καύσωνας «θέρισε» την Ευρώπη: Χιλιάδες οι επιπλέον θάνατοι, αναμένεται δραματικός απολογισμός

Βαρύ είναι το ανθρώπινο αποτύπωμα του ισχυρού καύσωνα που έπληξε μεγάλο μέρος της Ευρώπης στα τέλη Ιουνίου, καθώς τα πρώτα επίσημα στοιχεία δείχνουν χιλιάδες επιπλέον θανάτους σε τρεις χώρες. Η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία κατέγραψαν συνολικά περίπου 3.700 περισσότερους θανάτους κατά τη διάρκεια του ακραίου κύματος ζέστης, ενώ οι αρμόδιες αρχές επισημαίνουν ότι τα δεδομένα παραμένουν προσωρινά και ενδέχεται να αναθεωρηθούν προς τα πάνω.

Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν το κύμα καύσωνα, το οποίο διήρκεσε περίπου από τις 20 έως τις 28 Ιουνίου, ως το σφοδρότερο που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη. Οι εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν σοβαρές επιπτώσεις στην παραγωγή ενέργειας, προκάλεσαν ζημιές σε υποδομές και άσκησαν τεράστια πίεση στα συστήματα υγείας πολλών χωρών.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι οι ακραίες αυτές θερμοκρασίες συνδέονται σχεδόν με βεβαιότητα με την κλιματική αλλαγή.

Η υπουργός Υγείας της Γαλλίας, Στεφανί Ριστ, ανακοίνωσε σήμερα ότι στη διάρκεια του καύσωνα που έπληξε τη χώρα τον προηγούμενο μήνα καταγράφηκαν 2.025 επιπλέον θάνατοι, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι ο απολογισμός αυτός είναι πιθανό να αυξηθεί καθώς ολοκληρώνεται η επεξεργασία των στοιχείων.

Την ίδια ώρα, η υπηρεσία Δημόσιας Υγείας της Γαλλίας ανέφερε ότι την εβδομάδα που ξεκίνησε στις 22 Ιουνίου, όταν οι υψηλές θερμοκρασίες έφτασαν στο αποκορύφωμά τους, οι θάνατοι αυξήθηκαν σχεδόν κατά 30% σε εθνικό επίπεδο. Στην ευρύτερη περιοχή του Παρισιού, η αύξηση ήταν ακόμα μεγαλύτερη, αγγίζοντας το 62%.

Ανησυχητική είναι η εικόνα και στο Βέλγιο, όπου το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε χθες ότι μεταξύ 18 και 29 Ιουνίου καταγράφηκαν περίπου 1.200 επιπλέον θάνατοι. Από αυτούς, οι 530 αφορούσαν άτομα ηλικίας 85 ετών και άνω, ενώ ακόμη 180 επιπλέον θάνατοι καταγράφηκαν σε ανθρώπους κάτω των 65 ετών.

«Τέτοια επιπλέον θνησιμότητα στη διάρκεια καύσωνα είναι πρωτόγνωρη στη χώρα μας», αναφέρει το υπουργείο σε ανακοίνωσή του.

Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποιήθηκε σήμερα από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Βελγίου, «με βάση προκαταρκτικά στοιχεία, το Βέλγιο κατέγραψε υπερβάλλουσα θνησιμότητα 39% (+1.222 επιπλέον θάνατοι) μεταξύ της Πέμπτης 18 Ιουνίου και της Δευτέρας 29 Ιουνίου».

«Αυτή η υπερβάλλουσα θνησιμότητα κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα είναι πρωτοφανής στη χώρα μας. Ο καύσωνας ήταν πρωτόγνωρος με επτά τροπικές ημέρες, όταν οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 30°C. Οι νύχτες, ειδικότερα, ήταν ασυνήθιστα ζεστές», τονίζει η έκθεση.

Το υψηλότερο επίπεδο θνησιμότητας καταγράφηκε το Σάββατο 27 Ιουνίου, όταν, σύμφωνα με το βελγικό υπουργείο Υγείας, «καταγράφηκαν συνολικά 572 θάνατοι».

Μία ημέρα νωρίτερα, σχεδόν ολόκληρο το Βέλγιο είχε τεθεί σε πορτοκαλί ή κόκκινο συναγερμό λόγω της ακραίας ζέστης, γεγονός που οδήγησε στην ακύρωση αρκετών εκδηλώσεων, μεταξύ των οποίων και της ετήσιας αναπαράστασης της Μάχης του Βατερλώ.

Παρότι η χώρα δεν κατέρριψε επίσημα τα ρεκόρ θερμοκρασίας για τον Ιούνιο, στις Βρυξέλλες ο υδράργυρος έφτασε τους 35°C για αρκετές συνεχόμενες ημέρες, ενώ σε ορισμένες περιοχές καταγράφηκαν θερμοκρασίες από 38 έως και 40 βαθμούς Κελσίου.

Στην Ολλανδία, οι αρμόδιες αρχές ανακοίνωσαν ότι το ακραίο κύμα ζέστης συνδέεται με περίπου 480 επιπλέον θανάτους, με τη συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων να είναι άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών.

Περιοχές της Ευρώπης όπου κατοικούν 410 εκατ. άνθρωποί βίωσαν θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 35 βαθμούς Κελσίου τουλάχιστον μία φορά στη διάρκεια του κύματος καύσωνα.

Κατά το κύμα καύσωνα του 2003, 320 εκατ. άνθρωποι είχαν βιώσει αυτά τα επίπεδα θερμοκρασίας στην Ευρώπη (πλην Τουρκίας) από την 1η έως την 17η Αυγούστου, όπως υπολόγισε το Γαλλικό Πρακτορείο με βάση τις μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες του ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για την ξηρασία και τα στοιχεία για τον πληθυσμό από το Joint Research Center.

Στα τέλη Ιουνίου 2026, κάποια στιγμή στη διάρκεια του κύματος καύσωνα, θερμοκρασίες άνω των 35 βαθμών Κελσίου είχαν επηρεάσει σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού στη μητροπολιτική Γαλλία και πάνω από τα τρία τέταρτα του πληθυσμού στην Ισπανία και την Ιταλία.

Ο καύσωνας αυτός εξαπλώθηκε από την Ιβηρική Χερσόνησο έως την Ουκρανία, περνώντας από τα Βαλκάνια και τη Γερμανία.

Στην Ισπανία, σε μια περιοχή γύρω από την πόλη Λέριδα (Καταλονία), οι 35 βαθμοί Κελσίου ξεπεράστηκαν τουλάχιστον για 16 συνεχείς ημέρες, σύμφωνα με ανάλυση του Γαλλικού Πρακτορείου με βάση στοιχεία του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου.

Ευρύτερα, οι μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 35°C τουλάχιστον 10 φορές στη διάρκεια του καύσωνα για σχεδόν 50 εκατ. κατοίκους στην Ευρώπη: 18 εκατ. στην κεντρική και νότια Γαλλία, περισσότερους από 15 εκατ. στη βορειοανατολική και νοτιοδυτική Ισπανία και 12 εκατ. στη βόρεια Ιταλία, κυρίως στην κοιλάδα του Πάδου.

Απόλυτα ρεκόρ θερμοκρασιών καταρρίφθηκαν στη Γερμανία, την Πολωνία, τη Σλοβακία, την Τσεχία και την Ουγγαρία, και για τον μήνα Ιούνιο στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελβετία.