Τα παιδιά του lockdown: Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη για την ανάπτυξή τους στα τέσσερα χρόνια

Παιδιά που γεννήθηκαν στο πρώτο lockdown της πανδημίας αντιμετωπίζουν στα τέσσερά τους χρόνια δυσκολίες στη συγκέντρωση, στην τήρηση οδηγιών και στη ρύθμιση συναισθημάτων, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.

Τα παιδιά που γεννήθηκαν κατά τη διάρκεια του πρώτου lockdown της πανδημίας Covid-19 φαίνεται να αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στη συγκέντρωση, στην τήρηση οδηγιών και στη ρύθμιση των συναισθημάτων τους στην ηλικία των τεσσάρων ετών, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Archives of Disease in Childhood.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Σίτι Σεντ Τζορτζ του Λονδίνου, οι οποίοι αξιολόγησαν 205 παιδιά που γεννήθηκαν στην Αγγλία κατά το πρώτο lockdown, από τις 23 Μαρτίου έως τις 23 Ιουνίου 2020. Πρόκειται για την πρώτη μελέτη στην Αγγλία που περιλαμβάνει μεγάλο δείγμα παιδιών σχολικής ηλικίας γεννημένων στη διάρκεια του lockdown.

Ένα «μοναδικά διαταραγμένο» πρώτο έτος ζωής

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα βρέφη αυτά βίωσαν ένα «μοναδικά διαταραγμένο» πρώτο έτος ζωής. Η περίοδος από τις 23 Μαρτίου 2020 έως τις 19 Ιουλίου 2021 χαρακτηρίστηκε από αυστηρούς περιορισμούς στις επαφές με φίλους και συγγενείς, υποχρεωτική κοινωνική αποστασιοποίηση, χρήση μάσκας και αναστολή λειτουργίας ομάδων για βρέφη και χώρων αναψυχής.

Τα παιδιά υποβλήθηκαν σε άμεση αξιολόγηση με τυποποιημένες δοκιμασίες γλωσσικών δεξιοτήτων και μη λεκτικής συλλογιστικής ικανότητας. Παράλληλα, οι γονείς συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για τον συναισθηματικό έλεγχο, τη μνήμη εργασίας, την ικανότητα σχεδιασμού και οργάνωσης, καθώς και τις κινητικές δεξιότητες των παιδιών τους.

Χαμηλότερες εκτελεστικές λειτουργίες

Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εκτελεστικές λειτουργίες — δηλαδή οι δεξιότητες που είναι απαραίτητες για τον σχεδιασμό, την επίλυση προβλημάτων και την προσαρμογή σε νέες καταστάσεις — ήταν χαμηλότερες από τα τυπικά επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την πανδημία. Επιπλέον, περίπου το ένα τρίτο των παιδιών του δείγματος αξιολογήθηκε ότι είχε σχετικές ανάγκες.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στο σχολικό περιβάλλον, να παραμένουν συγκεντρωμένα, να θυμούνται ή να ακολουθούν οδηγίες, να αντιστέκονται στους περισπασμούς ή να τροποποιούν τη συμπεριφορά τους με βάση την ανατροφοδότηση. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η περιορισμένη κοινωνική ποικιλία στα πρώτα χρόνια της ζωής επηρέασε καθοριστικά αυτές τις δεξιότητες.

Η γλωσσική ανάπτυξη: μια πιο σύνθετη εικόνα

Όσον αφορά τη γλωσσική ανάπτυξη, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Συνολικά, οι επιδόσεις στη γλώσσα ήταν ίσες ή και υψηλότερες από το αναμενόμενο για την ηλικία. Ωστόσο, η εκφραστική γλώσσα — δηλαδή η ικανότητα χρήσης λέξεων για να εκφραστεί το παιδί — ήταν χαμηλότερη από το αναμενόμενο, πιθανώς λόγω της απώλειας ποικίλων αλληλεπιδράσεων με λιγότερο οικεία πρόσωπα κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Αντίθετα, η δεκτική γλώσσα — η ικανότητα κατανόησης — φαίνεται να προστατεύθηκε σε κάποιο βαθμό, χάρη στην αυξημένη προσοχή και επικοινωνία που πρόσφεραν γονείς και φροντιστές κατά τη διάρκεια του lockdown. Οι κινητικές δεξιότητες, από την άλλη, ήταν συμβατές με τα προ πανδημίας πρότυπα για την αντίστοιχη ηλικία.

Τι ζητούν οι επιστήμονες

Οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση των παιδιών που γεννήθηκαν κατά τη διάρκεια των lockdown, ενώ επισημαίνουν ότι ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετοι πόροι για παρεμβάσεις τόσο στο σχολείο όσο και στο οικογενειακό περιβάλλον.

Παράλληλα, υπενθυμίζουν ότι πρόκειται για παρατηρητική μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Ένας ακόμη περιορισμός είναι η απουσία αντίστοιχης ομάδας σύγκρισης, κάτι που οι ίδιοι οι ερευνητές αναγνωρίζουν ως βασική αδυναμία της έρευνας.