Ο αμφιλεγόμενος «επαναπατρισμός» των Ροχίνγκια: Γιατί η επιστροφή στη Μιανμάρ μοιάζει με παγίδα

Η επιχείρηση μεταφοράς 1.500 υπηκόων της Μιανμάρ από κέντρα κράτησης της Μαλαισίας πίσω στην πατρίδα τους —ως πρώτη φάση ενός ευρύτερου σχεδίου για 5.000 ανθρώπους— παρουσιάζεται από την Κουάλα Λουμπούρ ως ένα πρόγραμμα «οικειοθελούς επαναπατρισμού».

Ωστόσο, πίσω από τις επίσημες ανακοινώσεις και τα αποκλεισμένα από τη δημοσιογραφική κάλυψη στάδια, κρύβεται ένα βαθιά σκοτεινό ανθρωπιστικό και γεωπολιτικό θρίλερ.

Πώς μπορεί μια επιστροφή να θεωρηθεί «οικειοθελής» όταν πραγματοποιείται μέσα από κλειστά κέντρα κράτησης; Και πόσο «ασφαλής» είναι η επιστροφή σε μια χώρα που αντιμετωπίζει κατηγορίες για γενοκτονία; Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος του παραλόγου, πρέπει να ανατρέξει στο χρονικό της τραγωδίας από το 2017 μέχρι σήμερα.

Το χρονικό μιας τραγωδίας: Από τη Γενοκτονία του 2017 στο Πραξικόπημα του 2021

Η κρίση των Ροχίνγκια —μιας μουσουλμανικής μειονότητας στη Μιανμάρ που επί δεκαετίες στερείται βασικών πολιτικών δικαιωμάτων και ιθαγένειας— εκτοξεύτηκε το 2017. Τότε, ο στρατός της Μιανμάρ εξαπέλυσε μια βίαιη επιχείρηση «εκκαθάρισης» στην πολιτεία Ρακίν, με μαζικές δολοφονίες, βιασμούς και πυρπολήσεις χωριών. Περισσότεροι από 700.000 Ροχίνγκια τράπηκαν σε φυγή, δημιουργώντας μια από τις μεγαλύτερες προσφυγικές κρίσεις στον κόσμο, η οποία πλέον εξετάζεται στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με την κατηγορία της γενοκτονίας.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά το 2021, όταν η στρατιωτική χούντα υπό τον στρατηγό Μιν Αούνγκ Χλάινγκ κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα. Έκτοτε, η Μιανμάρ βρίσκεται σε κατάσταση εμφυλίου πολέμου, με τον στρατό να διαπράττει συστηματικά εγκλήματα πολέμου. Η ιδέα ότι οι Ροχίνγκια επιστρέφουν «ασφαλείς» στα χέρια του ίδιου στρατού που τους εκδίωξε και τους εξόντωσε, ακούγεται στους διεθνείς αναλυτές τουλάχιστον εφιαλτική.

Είναι η επιστροφή πραγματικά οικειοθελής και ασφαλής;

Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι αμείλικτα και οι απαντήσεις των διεθνών οργανισμών αποκαλυπτικές:

• Πόσο ελεύθερη είναι η απόφαση μέσα από ένα κελί; Πολλοί από τους ανθρώπους αυτούς βρίσκονται υπόλογοι σε αυστηρά κλειστά κέντρα κράτησης στη Μαλαισία. Διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι όταν η εναλλακτική σου είναι η αόριστη φυλάκιση σε άθλιες συνθήκες, η «συναίνεση» για απέλαση είναι προϊόν ωμού εξαναγκασμού.
• Τι λέει ο ΟΗΕ; Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ξεκαθάρισε σε έκθεσή του ότι «δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις» για μια ασφαλή, αξιοπρεπή και διαρκή επιστροφή. Παράλληλα, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η Μιανμάρ παραμένει επικίνδυνη ζώνη.

Γιατί η Μαλαισία σκληραίνει τη στάση της;

Η στάση της Μαλαισίας εξηγείται μέσα από ένα συνδυασμό νομικών κενών και εσωτερικής πολιτικής πίεσης. Η χώρα φιλοξενεί περίπου 190.000 πρόσφυγες (με τα δύο τρίτα να είναι Ροχίνγκια), ωστόσο δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες του 1951. Αυτό σημαίνει ότι νομικά δεν αναγνωρίζει το καθεστώς του πρόσφυγα, αντιμετωπίζοντάς τους όλους ως «παράτυπους μεταναστές».

Τον τελευταίο καιρό, ο πρωθυπουργός Ανουάρ Ιμπραχίμ δέχεται πιέσεις λόγω της αύξησης της ξενοφοβίας στο εσωτερικό της χώρας, η οποία πυροδοτείται από εκστρατείες παραπληροφόρησης στα social media. Οι συλλήψεις προσφύγων έξω από τα γραφεία του ΟΗΕ στην Κουάλα Λουμπούρ και η προσέγγιση με τη στρατιωτική χούντα της Μιανμάρ δείχνουν μια βίαιη στροφή: η Μαλαισία βιάζεται να αποσεσει το «βάρος», ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι στέλνει ανυπεράσπιστους ανθρώπους πίσω στην αγκαλιά των διωκτών τους.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ · 14 Σεπ 2026

Νέα πρόκληση από την Τουρκία για τη Γενοκτονία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας: «Η Ελλάδα διέπραξε σφαγές και καταστροφές»

ΕΙΔΗΣΕΙΣ · 21 Αυγ 2026

Η Τουρκία ζητά «ερυθρά αγγελία» της Interpol για τον Νετανιάχου, τον κατηγορεί για γενοκτονία