Το πέτρινο γεφύρι της Ηπείρου που πήρε το όνομα ενός μυλωνά

Στο Ζαγόρι υπάρχουν σημεία όπου η πέτρα και το τοπίο μοιάζουν να αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο. Ανάμεσα στις απότομες πλαγιές, την πυκνή βλάστηση και τις χαράδρες της Ηπείρου, παλιά καλντερίμια οδηγούν σε γεφύρια που κάποτε αποτελούσαν απαραίτητα περάσματα για τους ανθρώπους των γύρω χωριών.

Ένα από αυτά είναι το γεφύρι Κόκκορη, γνωστό και ως γεφύρι του Νούτσου. Μονότοξο, πέτρινο και επιβλητικό, στέκει πάνω από το ρέμα Βικάκι, ανάμεσα στους οικισμούς Κουκούλι, Δίλοφο και Κήποι.

Από κοντά, η κατασκευή του αποκαλύπτει την τεχνική των παλιών Ηπειρωτών μαστόρων, που ήξεραν να δουλεύουν την πέτρα με τρόπο λιτό αλλά εντυπωσιακά ανθεκτικό. Το γεφύρι δεν μοιάζει απλώς να βρίσκεται μέσα στο τοπίο· μοιάζει να έχει χτιστεί μαζί του.

Ένα πέρασμα που ένωνε τα χωριά

ChrLoukop / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Η θέση του γεφυριού δεν ήταν τυχαία. Για αιώνες αποτελούσε σημαντικό πέρασμα για την επικοινωνία των γύρω χωριών με τα Ιωάννινα, διευκολύνοντας τις μετακινήσεις ανθρώπων, ζώων και εμπορευμάτων.

Σε μια εποχή που οι δρόμοι της περιοχής ήταν δύσβατοι και οι χαράδρες αποτελούσαν φυσικά εμπόδια, τέτοιες κατασκευές ήταν απαραίτητες. Τα πέτρινα γεφύρια του Ζαγορίου δεν ήταν διακοσμητικά στοιχεία του τοπίου, αλλά κομμάτια μιας καθημερινής διαδρομής που συνέδεε οικισμούς και ανθρώπους.

Και το Κόκκορη είναι ένα από τα γεφύρια που διατηρούν μέχρι σήμερα αυτή την αίσθηση.

Γιατί λέγεται Κόκκορη και γιατί Νούτσου;

Πίσω από τις δύο ονομασίες του γεφυριού κρύβεται μια ιστορία που συνδέεται με διαφορετικές εποχές της κατασκευής και της συντήρησής του.

Η κατασκευή του τοποθετείται συνήθως γύρω στο 1750 και αποδίδεται στον Νούτσο Κοντοδήμο, προεστό του Βραδέτου, ο οποίος φέρεται να χρηματοδότησε την ανέγερσή του. Ωστόσο, οι ιστορικές αναφορές δεν συμφωνούν απόλυτα ούτε για τη χρονολογία ούτε για τον χορηγό.

Ο λόγιος της Ηπείρου Ιωάννης Λαμπρίδης αναφέρει επίσης τον Νούτσο Καραμεσίνη από το Καπέσοβο, συνδέοντάς τον με την κατασκευή του γεφυριού το 1768.

Η δεύτερη ονομασία, αυτή που τελικά επικράτησε, έχει μια πιο καθημερινή προέλευση.

Το όνομα Κόκκορη συνδέεται με τον Γρηγόρη Κόκκορο, ιδιοκτήτη ενός γειτονικού μύλου. Ο ίδιος συνέβαλε οικονομικά στην επισκευή του γεφυριού το 1910, όταν αυτό είχε υποστεί σοβαρές ζημιές.

Έτσι, το όνομα ενός ανθρώπου που συνδέθηκε με τη ζωή και τη συντήρηση του σημείου έμεινε τελικά πάνω στο ίδιο το γεφύρι.

Εκεί όπου η πέτρα συναντά τη φύση

Σήμερα, το γεφύρι Κόκκορη αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά τοπόσημα του Κεντρικού Ζαγορίου. Η μονότοξη καμάρα του υψώνεται πάνω από το Βικάκι, ενώ γύρω του απλώνεται το άγριο ηπειρώτικο τοπίο.

Η εικόνα αλλάζει ανάλογα με την εποχή. Η πυκνή βλάστηση αγκαλιάζει τις πλαγιές, το νερό ακολουθεί τη φυσική διαδρομή του ρέματος και τα πέτρινα χωριά του Ζαγορίου βρίσκονται σε μικρή απόσταση, συμπληρώνοντας ένα σκηνικό όπου η ανθρώπινη παρουσία έχει προσαρμοστεί στη φύση αντί να την καλύψει.

Κι αυτό είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των παλιών γεφυριών της περιοχής: δεν χρειάζονται τίποτα περισσότερο από την πέτρα τους και το τοπίο γύρω τους για να εντυπωσιάσουν.

Ένα κομμάτι της παλιάς Ηπείρου

Η επίσκεψη στο γεφύρι Κόκκορη δεν είναι μόνο μια στάση σε ένα όμορφο σημείο του Ζαγορίου. Είναι μια μικρή επαφή με έναν διαφορετικό τρόπο ζωής, όταν οι μετακινήσεις γίνονταν με τα πόδια ή με ζώα και κάθε πέρασμα μέσα από μια χαράδρα απαιτούσε χρόνο και προσπάθεια.

Λίγο πιο πέρα βρίσκονται το Κουκούλι, το Δίλοφο και οι Κήποι, χωριά γνωστά για τα πέτρινα σπίτια, τα καλντερίμια και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική τους. Μαζί με τα γεφύρια, δημιουργούν ένα τοπίο όπου η ιστορία δεν βρίσκεται κλεισμένη σε κάποιο μουσείο, αλλά παραμένει διάσπαρτη μέσα στη διαδρομή.

Το γεφύρι Κόκκορη στέκει εκεί, όπως έκανε για περισσότερους από δύο αιώνες: πάνω από το νερό, ανάμεσα στους βράχους, θυμίζοντας την εποχή των παλιών μαστόρων και των χωριών που επικοινωνούσαν μεταξύ τους μέσα από δύσβατα μονοπάτια.

Ένα μικρό πέρασμα που τελικά αποδεικνύεται κάτι πολύ μεγαλύτερο: ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας και της αρχιτεκτονικής παράδοσης της Ηπείρου.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.