Σάλος με τη Google: 400.000 δέντρα κόπηκαν για data centers στη Φινλανδία ‑ Πάγωσαν οι εργασίες

Η Google αποψίλωσε δασικές εκτάσεις στη Φινλανδία για data centers χωρίς περιβαλλοντικές μελέτες, με οικολόγους να υπολογίζουν 400.000 δέντρα. Η αρχή LVV πάγωσε τις εργασίες στις αρχές Οκτωβρίου.

Έντονες αντιδράσεις έχουν προκληθεί στη Φινλανδία μετά την αποκάλυψη ότι η Google ισοπέδωσε εκτεταμένες δασικές εκτάσεις για τη δημιουργία κέντρων δεδομένων (data centers), χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι υποχρεωτικές περιβαλλοντικές μελέτες. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς οικολογικών φορέων, η υλοτομία άγγιξε τα 400.000 δέντρα σε δύο ξεχωριστές τοποθεσίες στα βόρεια της χώρας.

Η αρμόδια φινλανδική αρχή ελέγχου και αδειοδοτήσεων (LVV) επενέβη στις αρχές Οκτωβρίου και επέβαλε την άμεση αναστολή των εργασιών στις περιοχές Μούχος και Οτάνμακι. Όπως διαπιστώθηκε, δεν είχαν προηγηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες αξιολόγησης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Google data centers στη Φινλανδία: Τι έγινε σε Μούχος και Οτάνμακι

Στην έκταση των 330 εκταρίων στο Μούχος υπολογίζεται ότι αποψιλώθηκαν περίπου 250.000 δέντρα, ενώ στην Οτάνμακι η αποψίλωση έφτασε τα 150.000 δέντρα. Τα τοπία μετατράπηκαν σε λασπώδεις, γυμνές εκτάσεις γεμάτες υπολείμματα κορμών, γεννώντας φόβους για μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα.

Η εικόνα της καταστροφής φαίνεται καθαρά στο Μούχος, όπου το πρώην δάσος θυμίζει πλέον απέραντο βιομηχανικό εργοτάξιο. Η περιβαλλοντολόγος Μάρι Άνναλα (Mari Annala), στέλεχος της Φινλανδικής Ένωσης για την Προστασία της Φύσης (SLL), χαρακτήρισε σοκαριστικό το θέαμα των αποψιλωμένων τοπίων.

«Δεν τελειώνει. Συνεχίζεται και συνεχίζεται», ανέφερε, παρακολουθώντας πλάνα από drone που καταγράφουν την έκταση της παρέμβασης.

Την ίδια στιγμή, κάτοικοι καταγγέλλουν ότι λασπώδη νερά από την περιοχή των εργασιών διαρρέουν σε παρακείμενο χείμαρρο, που εκβάλλει στον ποταμό Οουλουγιόκι, και εκφράζουν ανησυχία για την ποιότητα του νερού.

Η επικεφαλής του διοικητικού συμβουλίου της SLL, Χάνα Χαλμεενπάα (Hanna Halmeenpaa), δήλωσε ότι αρχικά δυσκολεύτηκε να πιστέψει το μέγεθος του συμβάντος. «Δεν μπορούσα να το πιστέψω στην αρχή. Δεν έχω ακούσει ποτέ για εταιρεία που να έχει κάνει κάτι τέτοιο στη Φινλανδία», ανέφερε. Κατηγόρησε την εταιρεία ότι εκμεταλλεύτηκε την εμπιστοσύνη που χαρακτηρίζει το φινλανδικό σύστημα.

Γιατί η Φινλανδία προσελκύει τα κέντρα δεδομένων των εταιρειών τεχνολογίας

Η Φινλανδία είναι ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων, με περίπου 145 σχετικά έργα σε φάση σχεδιασμού. Οι χαμηλές θερμοκρασίες περιορίζουν το κόστος ψύξης του εξοπλισμού. Επιπλέον, η γεωπολιτική και εδαφική σταθερότητα, οι διαθέσιμες εκτάσεις και η επάρκεια ενέργειας καθιστούν τη χώρα ιδανική για τους κολοσσούς της τεχνολογίας.

Οι δύο εγκαταστάσεις εντάσσονται σε ευρύτερο επενδυτικό πρόγραμμα της Google ύψους 13 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την ενίσχυση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης στη χώρα. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις που έχουν υλοποιηθεί στη Φινλανδία και έχει την πλήρη στήριξη της κυβέρνησης.

Ο πρωθυπουργός Πέτερι Όρπο (Petteri Orpo) έχει θέσει την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων ως κεντρική προτεραιότητα. Τονίζει ότι η οικονομία των δεδομένων προσφέρει σημαντικά οφέλη πέρα από τις άμεσες εισροές κεφαλαίων.

Η υπόθεση ωστόσο αναζωπύρωσε τη δημόσια αντιπαράθεση για το αν τα προσδοκώμενα οικονομικά οφέλη αντισταθμίζουν τη ζημιά στο περιβάλλον. Συζητείται επίσης κατά πόσο η χώρα πρέπει να παραχωρεί φυσικούς και ενεργειακούς πόρους για έργα που εξυπηρετούν κυρίως διεθνή συμφέροντα.

Αντιδράσεις για το περιβαλλοντικό κόστος και τα περιορισμένα οφέλη

Περισσότεροι από 93.000 πολίτες έχουν προσυπογράψει κείμενο με το οποίο ζητούν αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο για τη δόμηση κέντρων δεδομένων. Ζητούν επίσης ειδικό τέλος υπέρ των τοπικών κοινωνιών, για την αντιστάθμιση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.

Ο Γιούσι Κανγκασάρχου (Jussi Kangasharju), διευθυντής του τμήματος Επιστήμης Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, σημειώνει ότι τα κέντρα δεδομένων προσφέρουν ελάχιστες μόνιμες θέσεις εργασίας. Όπως λέει, η πραγματική τους συνεισφορά στην εθνική οικονομία είναι πολύ μικρότερη από την προβαλλόμενη.

«Για τη Φινλανδία, ουσιαστικά δεν υπάρχουν οφέλη», υποστήριξε. Εξήγησε ότι οι εγκαταστάσεις ανήκουν σε διεθνείς εταιρείες που εξυπηρετούν πελάτες σε ολόκληρο τον κόσμο και ότι τα φορολογικά έσοδα που μένουν στη χώρα είναι περιορισμένα.

Αντίθετα, μερίδα κατοίκων και τοπικών φορέων υποστηρίζει ότι οι επενδύσεις αυτές προσφέρουν θέσεις εργασίας, φορολογικά έσοδα και τόνωση της οικονομίας σε απομακρυσμένες περιοχές που μαστίζονται από τη δημογραφική γήρανση και τη διαρροή του νεανικού πληθυσμού. Το ζήτημα υπερβαίνει έτσι την οικολογική διάσταση και αφορά τη δίκαιη κατανομή των οφελών και των επιβαρύνσεων της τεχνολογικής ανάπτυξης.

Άγρια ζώα εγκαταλείπουν τα δάση — Φόβοι για το νερό και τον θόρυβο

Στην Οτάνμακι, οι κάτοικοι δηλώνουν ότι η αποψίλωση άλλαξε άρδην την καθημερινότητά τους, καθώς η ηρεμία του δάσους αντικαταστάθηκε από την όχληση του εργοταξίου.

Η 53χρονη Άννι Ράντα (Anni Ranta), της οποίας η οικογένεια ζει στο χωριό για γενιές, ανέφερε ότι η καταστροφή του δάσους ανάγκασε την άγρια πανίδα να μετακινηθεί, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται λύκοι μέσα στον οικισμό. «Οι λύκοι ήρθαν στο χωριό, επειδή όλα τα άγρια ζώα έφυγαν από το δάσος», είπε. Εξέφρασε παράλληλα ανησυχία για τον θόρυβο των εργασιών σε μια περιοχή με βραχώδες υπέδαφος.

Ο πατέρας της, Πέντι Κορχόνεν (Pentti Korhonen), συνταξιούχος οδηγός εξορμήσεων στη φύση, επεσήμανε ότι τα νερά στο γειτονικό ρέμα έχουν θολώσει και έχουν αποκτήσει καφέ απόχρωση μετά την κοπή των δέντρων.

Ειδικοί επισημαίνουν ότι εκτοπίστηκαν και σπάνια είδη της τοπικής ορνιθοπανίδας, όπως ο τριδάκτυλος δρυοκολάπτης, που είχε τις φωλιές του στο συγκεκριμένο οικοσύστημα.

Η απάντηση της Google και οι επόμενες κινήσεις

Η Google εξέφρασε λύπη για την αποψίλωση. Ο διευθυντής της εταιρείας στη Φινλανδία, Άντι Γιάρβινεν (Antti Jarvinen), υποστήριξε ότι η εταιρεία λειτούργησε με βάση την αντίληψη που είχε εκείνη τη στιγμή για τις νομικές της υποχρεώσεις.

Μετά την απόφαση της LVV στις 6 Οκτωβρίου, ο τεχνολογικός κολοσσός ανακοίνωσε την αναστολή των προπαρασκευαστικών εργασιών και στα δύο σημεία. Κατέθεσε επίσημο υπόμνημα και δήλωσε πρόθυμος να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποδείξεις των αρχών.

Η εταιρεία γνωστοποίησε επίσης ότι προτίθεται να προχωρήσει σε αναδάσωση 130 εκταρίων στο Μούχος και ότι βρίσκεται σε επαφή με τις αρχές για τη διασφάλιση της ποιότητας των υδάτων. Οικολογικές οργανώσεις θεωρούν την έκταση αυτή ανεπαρκή σε σύγκριση με τη συνολική ζημιά.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος της Φινλανδίας παρακολουθεί τις εξελίξεις στον τομέα των data centers και την τήρηση της νομοθεσίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αυστηροποίησης των σχετικών διατάξεων.

Η υπόθεση αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό θέμα της πολιτικής ατζέντας ενόψει των εκλογών του Απριλίου. Φέρνει στο προσκήνιο το ερώτημα αν η προσέλκυση επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβαδίσει με τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.