ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Η έρευνα «Free to Breathe» της Clean Cities καταγράφει στην πρωτεύουσα τη μεγαλύτερη συγκέντρωση διοξειδίου του αζώτου, 37,6 μg/m³, και μείωση μόλις 9,3% μέσα σε μια δεκαετία.

Η ποιότητα του αέρα στην Αθήνα είναι η χειρότερη ανάμεσα σε 40 ευρωπαϊκές πόλεις, σύμφωνα με την έρευνα «Free to Breathe» της Clean Cities, με επίδοση F και μόλις 13,8 βαθμούς στους 60.
Η Αθήνα καταλαμβάνει την τελευταία θέση, την 40ή στις 40, στην κατάταξη για την ποιότητα του αέρα που περιλαμβάνει η νέα έρευνα «Free to Breathe» της Clean Cities. Η ελληνική πρωτεύουσα συγκέντρωσε 13,8 βαθμούς σε σύνολο 60 και πήρε τον γενικό βαθμό F, καθώς είχε τη μεγαλύτερη μέση συγκέντρωση διοξειδίου του αζώτου (NO2) και τη μικρότερη πρόοδο στη μείωσή του την τελευταία δεκαετία.
Στην ανάλυση του βαθμού, η Αθήνα πήρε 10,1 στους 30 για τα τρέχοντα επίπεδα ρύπανσης, 0 στους 10 για τη συμμόρφωση με τα όρια του 2030, 2,7 στους 10 για τη μεταβολή της ρύπανσης στη δεκαετία και 1 στους 10 για τα μέτρα πολιτικής στις μεταφορές.
Η μέση συγκέντρωση NO2 στην Αθήνα είναι 37,6 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο (μg/m³), η υψηλότερη από τις 40 πόλεις. Ακολουθούν το Τορίνο με 33,4 μg/m³ και το Βουκουρέστι με 32,2 μg/m³, ενώ η Στοκχόλμη βρίσκεται στα 10,5 μg/m³.
Η εικόνα επιδεινώνεται αν συνυπολογιστεί η πρόοδος. Η συγκέντρωση του ρύπου στην Αθήνα μειώθηκε μόλις κατά 9,3% σε μια δεκαετία, όταν ο μέσος όρος μείωσης στις πόλεις της έρευνας έφτασε το 35,1%. Στην Κοπεγχάγη, τη Στοκχόλμη και τη Στουτγάρδη η μείωση πλησίασε το 50%.
Το επίπεδο της Αθήνας βρίσκεται πολύ κοντά στο ισχύον ετήσιο ευρωπαϊκό όριο των 40 μg/m³ (σε εφαρμογή από το 2010), αλλά ξεπερνά σημαντικά το νέο όριο των 20 μg/m³ που θα ισχύσει από το 2030.
Ο ρύπος συνδέεται κυρίως με την καύση καυσίμων στους κινητήρες των οχημάτων, με τα πετρελαιοκίνητα να αποτελούν ιδιαίτερα σημαντική πηγή. Σύμφωνα με την έκθεση, οι οδικές μεταφορές ευθύνονται για περίπου το μισό των εκπομπών οξειδίων του αζώτου στις ευρωπαϊκές πόλεις.
Για τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, η μέση συγκέντρωση στην Αθήνα είναι 13,2 μg/m³. Η πρωτεύουσα δεν έχει εδώ τη χειρότερη επίδοση, ξεπερνά όμως το νέο ετήσιο όριο της ΕΕ των 10 μg/m³, που θα εφαρμοστεί από το 2030. Χειρότερες τιμές καταγράφουν το Μιλάνο με 19,5 μg/m³ και το Τορίνο με 18,7 μg/m³.
Από τις 40 πόλεις, μόνο η Κοπεγχάγη, η ευρύτερη περιοχή της Στοκχόλμης και η ευρύτερη περιοχή του Ελσίνκι πληρούν ήδη και τα τέσσερα όρια του 2030 για NO2 και PM2.5. Οι 37 υπερβαίνουν τουλάχιστον ένα όριο και οι 18 δεν συμμορφώνονται με κανένα.
Στις τελευταίες θέσεις, μαζί με την Αθήνα, βρίσκονται το Βουκουρέστι, το Ζάγκρεμπ και πόλεις της Ιταλίας και της Πολωνίας. Και οι 11 πόλεις που βαθμολογήθηκαν με E ή F ανήκουν στη Νότια, την Κεντρική ή την Ανατολική Ευρώπη.
Στον δείκτη των πολιτικών που εφαρμόζουν οι δημοτικές αρχές για να περιορίσουν τη ρύπανση από τις μεταφορές, η Αθήνα πήρε μόλις 1 βαθμό στους 10. Ο δείκτης περιλαμβάνει τέσσερις παρεμβάσεις και η πόλη βαθμολογήθηκε με μηδέν σε τρεις από αυτές.
Για τις ζώνες χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών η βαθμολογία είναι μηδενική, αφού η Αθήνα είναι μία από τις εννέα πόλεις της έρευνας που δεν διαθέτουν τέτοια ζώνη. Μηδέν πήρε και στις προστατευμένες ποδηλατικές υποδομές, επειδή λιγότερο από το 10% των βασικών οδικών αξόνων έχει προστατευμένη υποδομή για ποδήλατο.
Μηδενική είναι η βαθμολογία και για τους δρόμους γύρω από σχολεία χωρίς αυτοκίνητα, καθώς η έρευνα δεν καταγράφει επαρκή ανάπτυξη του μέτρου. Μοναδικός βαθμός προήλθε από την ηλεκτροκίνηση των λεωφορείων: 1 στους 2, με βάση το ποσοστό των ηλεκτρικών λεωφορείων στον στόλο.
Στον ίδιο δείκτη η Κοπεγχάγη και το Άμστερνταμ συγκέντρωσαν 9 βαθμούς και η Αμβέρσα 8.
Η έρευνα βαθμολογεί τις πόλεις με τέσσερα κριτήρια: τα σημερινά επίπεδα ρύπανσης, τη συμμόρφωση με τα νέα όρια της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Ποιότητα του Ατμοσφαιρικού Αέρα (AAQD), τη μεταβολή των συγκεντρώσεων στη δεκαετία και την εφαρμογή πολιτικών για καθαρότερες μεταφορές.
Η οδηγία θεσπίζει αυστηρότερα όρια για τους δύο βασικούς ρύπους από το 2030. Τα κράτη μέλη πρέπει να ενσωματώσουν τις νέες απαιτήσεις στην εθνική νομοθεσία έως τον Δεκέμβριο του 2026, και η Αθήνα έχει μπροστά της μακρύ δρόμο συμμόρφωσης.
Η διευθύντρια της εκστρατείας Clean Cities, Barbara Stoll, επισημαίνει ότι η ποιότητα του αέρα στην Αθήνα βελτιώθηκε ελάχιστα την τελευταία δεκαετία και ότι η πόλη έχει χαμηλές επιδόσεις στις πολιτικές που απαιτούνται για τη ρύπανση από τις μεταφορές.
Η Clean Cities προτείνει, μεταξύ άλλων, αποτελεσματικές ζώνες χαμηλών και μηδενικών εκπομπών, προστατευμένα ποδηλατικά δίκτυα, πλήρη ηλεκτροκίνηση των αστικών λεωφορείων στις αρχές της επόμενης δεκαετίας και μόνιμους σχολικούς δρόμους έως το 2030. Τονίζει ότι η βελτίωση του αέρα δεν εξαρτάται μόνο από ακριβές επενδύσεις, αφού μπορούν να εφαρμοστούν και παρεμβάσεις χαμηλού κόστους.
Το ECOCITY, που παρακολουθεί τις έρευνες των T&E και της Clean Cities, θεωρεί τα ευρήματα αφορμή προβληματισμού για το μοντέλο αστικών μετακινήσεων στην Ελλάδα. Όπως σημειώνει, η προτεραιότητα στο ΙΧ, οι αδυναμίες των δημόσιων συγκοινωνιών και η περιορισμένη στήριξη του περπατήματος και της ποδηλασίας επιβαρύνουν τον αέρα και τη δημόσια υγεία.
Όλες οι ειδήσεις της ημέρας από Ελλάδα και κόσμο. Πολιτική, κοινωνία, οικονομία και επικαιρότητα 24/7, με έγκυρη ενημέρωση από το e-radio.gr.
Τα θέματα που ξεχώρισε σήμερα η ομάδα του E-Daily.
STORIES
STORIES
PAPER
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
FAMILY
ΙΣΤΟΡΙΚΑ
ΤΑΞΙΔΙΑ
ΤΑΞΙΔΙΑ