ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Από τους διακομιστές της Microsoft ως τα αεροσκάφη που έμειναν στο έδαφος στις ΗΠΑ, το BBC εξηγεί γιατί τα ψηφιακά μπλακ άουτ μπορεί να γίνουν συχνότερα.

Τα ψηφιακά μπλακ άουτ σε Microsoft, αεροπορίες και τράπεζες οφείλονται σε αρκετές περιπτώσεις σε αναβαθμίσεις που πήγαν στραβά και στο «τεχνολογικό χρέος», με την τεχνητή νοημοσύνη να επιταχύνει επιθέσεις και διορθώσεις, σύμφωνα με το BBC.
Πίσω από αρκετά από τα πρόσφατα ψηφιακά μπλακ άουτ βρίσκονται εργασίες αναβάθμισης που δεν εξελίχθηκαν όπως είχαν σχεδιαστεί. Μέρος του προβλήματος εξηγείται και από το «τεχνολογικό χρέος», δηλαδή τις πρόχειρες λύσεις που συσσωρεύονται για χρόνια μέσα στα συστήματα. Η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει την εικόνα και προς τις δύο κατευθύνσεις: βοηθά να βρεθούν κενά ασφαλείας πριν τα εκμεταλλευτούν οι εγκληματίες, αλλά επιταχύνει και τις επιθέσεις, σύμφωνα με την ανάλυση του BBC.
Η σειρά των περιστατικών περιλαμβάνει την κατάρρευση υπηρεσιών της Microsoft, την καθήλωση χιλιάδων αεροσκαφών στις ΗΠΑ και δυσλειτουργίες σε μεγάλες αμερικανικές τράπεζες. Προστέθηκαν τα προβλήματα στην Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (NSA) και η ανακάλυψη σοβαρών κενών ασφαλείας σε δημοφιλείς γλώσσες προγραμματισμού. Η χρονική εγγύτητα πυροδότησε σενάρια για συντονισμένη κυβερνοεπίθεση, όμως μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να τα τεκμηριώνουν.
Στη Microsoft, μια αλλαγή στο δίκτυο έφερε στην επιφάνεια πρόβλημα που είχε δημιουργηθεί σε προγενέστερη αναβάθμιση. Οι διακομιστές της εταιρείας υπερφορτώθηκαν και τέθηκαν εκτός λειτουργίας.
Στις ΗΠΑ, ο παλαιός τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA) αστάτησε την Παρασκευή (13/11), την ώρα που γινόταν η αντικατάστασή του. Οι Αρχές αναγκάστηκαν να αναστείλουν τις απογειώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Στο ίδιο δίκτυο τα καλώδια χαλκού αντικαθίστανται σταδιακά από οπτικές ίνες.
Σε αστοχίες κατά την επικαιροποίηση συστημάτων αποδόθηκαν και τα προβλήματα στο εσωτερικό δίκτυο επικοινωνίας της NSA, όπως και εκείνα που επηρέασαν, σε ξεχωριστό περιστατικό, το iCloud και το Apple Pay της Apple. Η JPMorgan Chase απέδωσε τις δυσλειτουργίες στις πληρωμές σε σφάλμα λογισμικού και διευκρίνισε ότι δεν επρόκειτο για περιστατικό κυβερνοασφάλειας.
Οι διακοπές μεγάλης κλίμακας δεν είναι πρωτόγνωρες. Τα περιστατικά της CrowdStrike και της Amazon Web Services είχαν ακινητοποιήσει τα προηγούμενα χρόνια αναρίθμητες συσκευές και συστήματα σε όλο τον κόσμο.
Το τεχνολογικό χρέος περιγράφει τα προβλήματα που μαζεύονται όταν οι διαχειριστές λογισμικού επιλέγουν προσωρινές και γρήγορες λύσεις αντί να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες αδυναμίες ενός συστήματος. Με τον καιρό, οι πρόχειρες παρεμβάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ σοβαρότερες αστοχίες.
Τα μπλακ άουτ υπενθυμίζουν επίσης ότι ο ψηφιακός κόσμος στηρίζεται σε υλικές υποδομές. Καλώδια, διακομιστές και κέντρα δεδομένων παραμένουν η ραχοκοκαλιά των διαδικτυακών υπηρεσιών.
Δεν είχαν όλα τα περιστατικά την ίδια φύση. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης εντοπίστηκαν ευπάθειες στην Java, την τρίτη δημοφιλέστερη γλώσσα προγραμματισμού στον κόσμο. Ο ερευνητής κυβερνοασφάλειας Σκοτ Χελμ (Scott Helm) ανακάλυψε επίσης κακόβουλο κώδικα στην πλατφόρμα Optimizely, που χρησιμοποιούν μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες του πλανήτη. Οι χάκερ αποσπάσαν κρυπτονομίσματα αξίας περίπου 7.000 δολαρίων προτού εντοπιστούν και αποκλειστούν.
«Θα μου προκαλούσε μεγάλη έκπληξη αν όλες αυτές οι κυβερνοεπιθέσεις και οι δράστες που βρίσκονται πίσω από αυτές δεν χρησιμοποιούσαν την τεχνητή νοημοσύνη για να επιταχύνουν τις ενέργειές τους», δήλωσε ο Χελμ στην εκπομπή «Today» του BBC Radio 4.
Από το καλοκαίρι του 2026, εταιρείες όπως η Anthropic και η OpenAI θεωρούν ότι η διάθεση των προηγμένων μοντέλων τους στο ευρύ κοινό ενέχει υπερβολικά μεγάλους κινδύνους, αν δεν προηγηθεί η πρόσβαση επιλεγμένων επιχειρήσεων και οργανισμών. Έτσι οι ειδικοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ίδια τεχνολογία για να βρουν κενά και να ενημερώσουν τους ενδιαφερόμενους πριν τα εκμεταλλευτούν οι κυβερνοεγκληματίες. Αυτό έγινε στην Java και στην PHP, όπου οι προγραμματιστές έτρεξαν να διορθώσουν τις ευπάθειες εγκαίρως.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο (Marco Rubio), απέρριψε την Τρίτη (17/11) το ενδεχόμενο κοινής προέλευσης των περιστατικών. «Δεν δεχόμαστε συστημική επίθεση, αυτά τα περιστατικά δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους, δεν συνδέονται», δήλωσε.
Στην PHP και στην Java, οι ερευνητές ασφαλείας κατάφεραν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης να προηγηθούν των κυβερνοεγκληματιών. Την ίδια στιγμή, η Anthropic και άλλες κορυφαίες εταιρείες του κλάδου προειδοποιούν για τους κινδύνους των ίδιων των προϊόντων τους.
Οι συνέπειες μιας ψηφιακής κατάρρευσης ξεπερνούν τις οθόνες. Επηρεάζουν τη λειτουργία νοσοκομείων και σχολείων, εμποδίζουν εκατομμύρια ανθρώπους να εργαστούν και, όπως φάνηκε στις ΗΠΑ, μπορούν να κρατήσουν τα αεροσκάφη στο έδαφος.
Ανησυχητικό είναι και ότι η παγκόσμια οικονομία εξαρτάται από πολύ λίγες εταιρείες. Εκτός από όσες αναπτύσσουν τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, η Microsoft, η Amazon και η Google διαχειρίζονται τεράστιο μέρος των διακομιστών του πλανήτη.
Στην περίπτωση της PHP, η τεχνολογική κοινότητα περίμενε έναν και μόνο προγραμματιστή, που εργαζόταν εθελοντικά, για να διαθέσει τις διορθώσεις σε μορφή που επιτρέπει την εύκολη εγκατάστασή τους. Η Java, που τη διαχειρίζεται η Oracle, χρησιμοποιείται σχεδόν από όλες τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κόσμου.
«Η ευπάθεια στη Java της Oracle αποτελεί μια σαφή υπενθύμιση του πόσο εξαρτημένες έχουν γίνει οι επιχειρήσεις από έναν σχετικά μικρό αριθμό κρίσιμων τεχνολογιών», δήλωσε η Σίλα Παντσόλι, επικεφαλής διασφάλισης κινδύνων της συμβουλευτικής RSM UK. «Οι οργανισμοί πρέπει να γνωρίζουν από ποιες κρίσιμες τεχνολογίες εξαρτώνται, να ενεργούν γρήγορα όταν εμφανίζονται ευπάθειες και να ελέγχουν αν η ανταπόκρισή τους ήταν πράγματι αποτελεσματική», πρόσθεσε.
Ο Ξάντερ Βαν Ράεμντονκ, μηχανικός ασφαλείας στην Aikido Security, επισήμανε ότι η μεγάλη πρόκληση είναι να ξέρει μια επιχείρηση αν είναι εκτεθειμένη.
Όλες οι ειδήσεις της ημέρας από Ελλάδα και κόσμο. Πολιτική, κοινωνία, οικονομία και επικαιρότητα 24/7, με έγκυρη ενημέρωση από το e-radio.gr.
Τα θέματα που ξεχώρισε σήμερα η ομάδα του E-Daily.
FAMILY
STORIES
TV ΣΕΙΡΕΣ
STORIES
STORIES
PAPER
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
FAMILY