Πέντε χρόνια από τον θάνατο του Οσάμα μπιν Λάντεν

«Ο Οσάμα μπιν Λάντεν είναι νεκρός, η General Motors ζει»: αυτό ήταν ένα από τα επίσημα σλόγκαν της προεκλογικής εκστρατείας του Μπαράκ Ομπάμα για την επανεκλογή του στις προεδρικές του 2012, το οποίο συνόψιζε επίσης τον απολογισμό της πρώτης θητείας του στον Λευκό Οίκο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανεξελέγη αφού κατάφερε να ξαναβάλει τις ΗΠΑ σε τροχιά ανάπτυξης, απέσυρε τις αμερικανικές δυνάμεις από το Ιράκ και επέφερε βαρύ πλήγμα στην Αλ Κάιντα μετά την επιδρομή των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων που οδήγησε στον θάνατο του ηγέτη της, του Οσάμα μπιν Λάντεν, πριν από πέντε χρόνια στο Αμποταμπάντ του Πακιστάν.

Η δεύτερη και τελευταία θητεία του Μπαράκ Ομπάμα οδεύει πλέον προς το τέλος της. Στο μεταξύ, η απειλή που εκπροσωπούσε η Αλ Κάιντα επισκιάστηκε από την ισχυροποίηση της ακραίας τζιχαντιστικής οργάνωσης του Ισλαμικού Κράτους και από τις ένοπλες συρράξεις στη Συρία, το Ιράκ, τη Λιβύη και την Υεμένη.

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δραστηριοποιούνται ακόμη στο Αφγανιστάν, όπου καταβάλλονται προσπάθειες για να ξεκινήσουν ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τους Ταλιμπάν. Μια από τις βασικές υποσχέσεις του Ομπάμα, το κλείσιμο της φυλακής του Γκουαντάναμο, δεν έχει εκπληρωθεί ακόμη.

Ο πρώτος άνθρωπος που «ξύπνησε» τον κόσμο εκείνη τη νύχτα της 1ης προς τη 2α Μαΐου του 2012 αναφέροντας ότι κάτι συμβαίνει στο Αμποταμπάντ, ο Πακιστανός προγραμματιστής Σοχάιμπ Άταρ, έχει πλέον γυρίσει σελίδα και δηλώνει ότι δεν θέλει να σκέφτεται το παρελθόν. Τότε, ο Άταρ ήταν ιδιοκτήτης ενός μικρού καφενείου αλλά τις νύχτες ξαγρυπνούσε δουλεύοντας στον υπολογιστή του. Έτσι έτυχε και άκουσε τον «παράξενο» θόρυβο.

«Ένα ελικόπτερο πετά πάνω από το Αμποταμπάντ στη 1 το πρωί» έγραψε στο Twitter, ένα μήνυμα που πέρασε στην ιστορία. Δεν γνώριζε τι ακριβώς συνέβαινε, όμως του κίνησε την περιέργεια το γεγονός και για αρκετές ώρες αντάλλαζε απόψεις και εικασίες με άλλους χρήστες, μέχρι που κουράστηκε και πήγε για ύπνο.

Ακολούθησε μια χιονοστιβάδα αιτημάτων από διάφορα δυτικά μέσα ενημέρωσης που του ζητούσαν να δώσει μια συνέντευξη – ταυτόχρονα όμως ενδιαφέρθηκαν για τον Άταρ και οι πακιστανικές μυστικές υπηρεσίες. «Με ρώτησαν τι είναι το Twitter. Ήθελαν να τους εξηγήσω τι είναι», είχε πει σε μια συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Τις ημέρες μετά την επιχείρηση ο Σοχάιμπ Άταρ έγινε διάσημος και ο λογαριασμός του στο Twitter απέκτησε τους 100.000 «ακολούθους». Σήμερα έχει πλέον μετακομίσει και δεν τον απασχολεί εκείνη η περίοδος. «Σταμάτησα να το σκέφτομαι. Για μένα δεν ήταν παρά μια περιπέτεια. Η ζωή συνεχίζεται», είπε με φιλοσοφική διάθεση.

Τον Νοέμβριο του 2014, ένα πρώην μέλος των ειδικών δυνάμεων του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, ο Ρόμπερτ Ο’ Νιλ, αποκάλυψε ότι εκείνος ήταν που σκότωσε με τρεις σφαίρες τον Οσάμα μπιν Λάντεν. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε την οργή πολλών πρώην συναδέλφων του όμως ο ίδιος υποστήριξε ότι το έκανε για να βοηθήσει τα θύματα των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Σήμερα ο Ρόμπερτ Ο'Νιλ εργάζεται ως ειδικός στον τομέα της ασφάλειας, συνεργάζεται με το τηλεοπτικό δίκτυο Fox News και έχει ιδρύσει ένα ταμείο που στηρίζει τους βετεράνους των ειδικών δυνάμεων. «Μολονότι μας ζήτησαν κάτι που πολλοί άνθρωποι θεωρούσαν αδύνατο, εμείς ενσαρκώσαμε το ομαδικό πνεύμα και πετύχαμε τον στόχο μας. Έτσι βρέθηκα στην κρεβατοκάμαρα του Οσάμα μπιν Λάντεν: πατώντας στους ώμους γιγάντων», έγραψε στον ιστότοπό του περιγράφοντας την επιδρομή στο Αμποταμπάντ.

Ο Οσάμα μπιν Λάντεν είχε πέντε συζύγους όμως όταν κατέφυγε στο Πακιστάν, την άνοιξη του 2002, τον συνόδευαν οι τρεις από αυτές: δύο γυναίκες από τη Σαουδική Αραβία και η Άμαλ από την Υεμένη, η νεώτερη και «ευνοούμενη» σύζυγός του.

Η Άμαλ και ο μπιν Λάντεν βρίσκονταν σε ένα δωμάτιο του σπιτιού όταν, μετά τα μεσάνυχτα, τους ξύπνησε «ένας θόρυβος που θύμιζε καταιγίδα», όπως ανέφερε μια έκθεση των πακιστανικών αρχών που διέρρευσε στον Τύπο. Βλέποντας έναν Αμερικανό στρατιώτη να εισβάλει στο δωμάτιο και να στρέφει το όπλο του στον σύζυγό της, η Άμαλ έπεσε πάνω του και τραυματίστηκε.

Μετά την επιδρομή οι τρεις χήρες παραδόθηκαν στις πακιστανικές αρχές. Παρέμειναν επί έναν χρόνο σε ένα σπίτι στο Ισλαμαμπάντ, υπό παρακολούθηση. Κατόπιν απελάθηκαν στη Σαουδική Αραβία και έκτοτε δεν υπάρχει καμία πληροφορία για αυτές.

Ο υπαρχηγός του μπιν Λάντεν, ο Αιγύπτιος Αϊμάν αλ Ζαουάχρι, ανέλαβε τα ηνία της οργάνωσης. Η Αλ Κάιντα ωστόσο έφθινε σταδιακά την ώρα που η αντίπαλη οργάνωση του Ισλαμικού Κράτους κέρδιζε συνεχώς εδάφη στο Ιράκ και τη Συρία και πολλαπλασίαζε τις επιθέσεις της.

Ο Ζαουάχρι εμφανίστηκε για τελευταία φορά δημοσίως τον Ιούλιο του 2015. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι κρύβεται κάπου στα σύνορα μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν. Είναι πάντως δύσκολο να εκτιμηθεί η επιρροή που ασκεί σήμερα στο ισλαμιστικό δίκτυο.

«Κρύβεται και προσπαθεί να αποφύγει τη σύλληψη», σχολίασε ο Πακιστανός συγγραφέας και αναλυτής Άχμεντ Ρασίντ υπογραμμίζοντας ότι η Αλ Κάιντα έχει απολέσει την επιρροή της στην περιοχή. «Δρα κυρίως στη Σαουδική Αραβία, το Ιράκ και τη Συρία», ιδίως μέσω του Μετώπου Αλ Νόσρα, του παρακλαδιού της, πρόσθεσε.