Λαδωμένοι γίγαντες στο Σοχό: Ένα έθιμο αιώνων

Ένα παραδοσιακό έθιμο αναβιώνει κάθε χρόνο στις 28, 29 και 30 Ιουνίου στο Σοχό με αφορμή τον εορτασμό των Αγίων Αποστόλων.

Πρόκειται για την παραδοσιακή ελεύθερη πάλη των «πεχλιβάνηδων», παλαιστών από την Ελλάδα, την Τουρκία και χώρες των Βαλκανίων. Το έθιμο αυτό συγκεντρώνει κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες και έλκει τις ρίζες του από την αρχαιότητα. Πιο συγκεκριμένα, φέρεται να προέρχεται από την περσική παράδοση. Οι παλαιστές ονομάζονται πεχλιβάνηδες από την περσική λέξη pehlevan, που σημαίνει «ήρωας» ή «πρωταθλητής».

Η παράδοση των πεχλιβάνηδων επιβάλλει στους αθλητές να αγωνίζονται φορώντας μόνο τα κισπέτια, χειροποίητα παντελόνια πάλης που κατασκευάζονται από δέρματα ζώων και ζυγίζουν έως και δέκα κιλά. Τα παντελόνια αυτό είναι στενά και αρκετά εφαρμοστά στη μέση των παλαιστών, ώστε να μην μπορεί να το γραπώσει ο αντίπαλος. Παρ’ όλα αυτά το κισπέτ είναι το μόνο μέρος που ευνοεί, κάπως, τις λαβές, αφού τα κορμιά των παλαιστών είναι αλειμμένα με λάδι.

Πώς γίνεται η πάλη
Η πάλη γίνεται πάνω στο έδαφος και είναι ελεύθερης τεχνικής. Η είσοδος των παλαιστών στο «αλώνι» γίνεται με εντυπωσιακό τρόπο, με χτυπήματα των χεριών στα γόνατα και αλλά τσαλίμια. Οι αθλητές χωρίζονται σε ζευγάρια και παλεύουν επάνω στο γρασίδι του γηπέδου. Κυρίαρχος στόχος είναι η επίδειξη της τεχνικής, η επιδεξιότητα, ο έξυπνος χειρισμός που θα φέρει τον αντίπαλο με την πλάτη στο γρασίδι. Η ιδιαίτερη αυτή πάλη απαιτεί αυτοσυγκέντρωση, ρυθμό και εκπαίδευση και προϋποθέτει αγάπη για την παράδοση. Απαγορεύονται, οι επικίνδυνες λαβές στο λαιμό, τα χτυπήματα και ορισμένες κινήσεις, που εγκυμονούν κινδύνους για τους αθλητές.

Καθ' όλη τη διάρκεια της πάλης παίζεται μια συγκεκριμένη μελωδία από λαϊκούς οργανοπαίκτες, η οποία κατά διαστήματα αυξομειώνεται ανάλογα με την ένταση των κινήσεων των παλαιστών και σταματά μόνο τη στιγμή της ανάδειξης του μεγάλου νικητή. Μέσα στο γήπεδο υπάρχουν δύο κριτές ανά ζευγάρι παλαιστών, στους οποίους επιδεικνύεται απόλυτος σεβασμός. Νικητής αναδεικνύεται όποιος καταφέρει να ακουμπήσει τον αντίπαλο με την πλάτη στο έδαφος. Όμως, αν αυτό δεν επιτευχθεί μέσα στα τριάντα λεπτά του αγώνα, τότε νικητής αναδεικνύεται ο αθλητής που θα καταφέρει, δύο φορές να καθίσει τον αντίπαλο του στα γόνατα, συγκεντρώνοντας έτσι δύο πόντους.

Δεύτερη μεγαλύτερη διοργάνωση αυτή του Σοχού

Το άθλημα της πάλης είναι εξαιρετικά δημοφιλές στη λαϊκή παράδοση των χωρών των Βαλκανίων. Οι κάτοικοι του Σοχού επαίρονται ότι η δική τους παλαιστική διοργάνωση «είναι από τις πιο παλιές, τις πιο δίκαιες». «Είναι η μεγαλύτερη διοργάνωση του είδους, μετά από εκείνη της Αδριανούπολης στην Τουρκία. Υπάρχουν τριάντα κριτές, οι οποίοι παρακολουθούν τους αγώνες και δεν χαρίζονται σε κανένα. Εδώ, μετράει η αξία, όχι η εθνικότητα. Αγαπούμε την πάλη και την παράδοση και επιβραβεύουμε την τεχνική και την επιδεξιότητα» λέει ο πρώην κοινοτάρχης Σοχού, Θανάσης Λέτσιος.

Στα παλαιότερα χρόνια, το έπαθλο ήταν ένα δαμάλι, ή ένας τράγος, ενώ στις μέρες μας τα έπαθλα είναι κυρίως χρηματικά, αν και οι Σοχινοί εξακολουθούν να αφιερώνουν συμβολικά ζώα στη γιορτή και γενικώς να ενισχύουν με δικές τους εισφορές το πανηγύρι. Την οργάνωση του πανηγυριού αναλαμβάνει ειδική οργανωτική επιτροπή που αποτελείται από κατοίκους του Σοχού, ενώ ο Δήμος Λαγκαδά συμβάλλει με τις χορηγίες και τις παράλληλες εκδηλώσεις.