Σαν σήμερα: Τα σημαντικότερα γεγονότα της 19ης Σεπτεμβρίου

1948 – Αφήνει την τελευταία του πνοή στο Αιγαίο ο θρυλικός πιλότος του Ελληνο - ιταλικού πολέμου, Μαρίνος Μητραλέξης

Γεννήθηκε το 1916 στην Μεσσηνία και το 1935 εντάχθηκε στην Σχολή Αεροπορίας, από την οποία αποφοίτησε το 1938.

Συμμετείχε σε εναέριες πολεμικές αποστολές του Ελληνο - ιταλικού πολέμου, όπου και απέκτησε την φήμη του ικανού και ριψοκίνδυνου χειριστή.

Το πιο τρανό παράδειγμα της ικανότητας του στον αέρα έλαβε χώρα στις 2 Νοεμβρίου του 1940, όταν ιταλικά βομβαρδιστικά κατευθύνονταν στην Θεσσαλονίκη. Ο Μητραλέξης που υπηρετούσε στην Μίκρα, ανέλαβε μαζί με άλλους πιλότους να τα αναχαιτίσει. Κάτι που κατάφεραν και αποσόβησαν τον βομβαρδισμό της συμπρωτεύουσας.

Κατά την διάρκεια της αερομαχίας, ο Μητραλέξης διαπίστωσε ότι τα πυρομαχικά του εξαντλήθηκαν. Δεν πτοήθηκε όμως ούτε δευτερόλεπτο. Εμβόλισε με τον έλικά του την ουρά ενός ιταλικού βομβαρδιστικού και κατάφερε να το καταρρίψει. Παρ’ όλη την ζημιά, που υπέστη ο έλικάς του, προσγείωσε το αεροπλάνο και με την βοήθεια των χωρικών, συνέλαβε τους πιλότους του βομβαρδιστικού και τους μετέφερε στην Στρατιωτική Διοίκηση Θεσσαλονίκης. Η πράξη αυτή των μετέτρεψε σε ήρωα της αεροπορίας και της Ελλάδας.

Κατά της διάρκεια της κατοχής κατέφυγε στην Μέση Ανατολή, όπου έλαβε μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις. Στις 19 Σεπτεμβρίου του 1948, σε μια αποστολή αναγνώρισης, το αεροσκάφος του υπέστην μηχανική βλάβη και κατέπεσε στο Αιγαίο, κοντά στην Τήνο. Ο ήρωας του Ελληνο - ιταλικού πολέμου, Μαρίνος Μητραλέξης, έφυγε πρόωρα από την ζωή σε ηλικία μόλις 32 ετών.

1961 – Ιδρύεται από τον Γεώργιο Παπανδρέου η Ένωση Κέντρου

Στις 19 Σεπτεμβρίου του 1961, ιδρύεται από τον Γεώργιο Παπανδρέου και με την συμμετοχή του Σοφοκλή Βενιζέλου, το κόμμα Ένωση Κέντρου.

Μέχρι εκείνη την περίοδο, οι δυνάμεις του κεντρώου χώρου ήταν διασπασμένες. Το βράδυ της 19ης Σεπτεμβρίου, το υπουργικό συμβούλιο επικυρώνει και τυπικά την απόφαση του πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή για την διάλυση της Βουλής και την διενέργεια πρόωρων εκλογών. Το διασπασμένο κέντρο, που αποτελούταν από τέσσερα κόμματα, είχε ανάγκη να ενωθεί για να κατέβει στις εκλογές με μεγαλύτερη συσπείρωση. Την αρχή έκαναν οι νεολαίες των τεσσάρων κομμάτων, που αποφάσισαν από κοινού πως την δημιουργία ενός κεντρικού οργάνου που στις αποφάσεις του θα υπέκεινταν όλες οι νεολαίες των παραπάνω κομμάτων.

Στις 19 Σεπτεμβρίου 1961 ιδρύθηκε η Ένωσις Κέντρου με την ένωση πολλών κομμάτων του κέντρου και συγκεκριμένα από τα πρώην κόμματα: Κόμμα των Φιλελευθέρων του Σοφοκλή Βενιζέλου, Λαϊκό Κοινωνικό του Στέφανου Στεφανόπουλου, Κόμμα Προοδευτικών του Σπύρου Μαρκεζίνη, Προοδευτικό Εργατοτεχνικό του Παυσανία Κατσώτα, ΕΠΕΚ του Σάββα Παπαπολίτη, Δημοκρατικό Κέντρο-Αγροτική Φιλελευθέρα Ένωσις του Ηλία Τσιριμώκου, Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα του Γεωργίου Παπανδρέου και ένα μικρό δεξιό κόμμα του Θεόδωρου Τουρκοβασίλη. Η Ένωση Κέντρου διοικούνταν από οκταμελή επιτροπή της οποίας πρόεδρος ανέλαβε ο Γεώργιος Παπανδρέου.

Στις εκλογές του 1961, κατάφερε να πάρει ποσοστό 33,66% και να αποσπάσει 100 έδρες έναντι του ποσοστού της Ε.Ρ.Ε. και του Κωνσταντίνου Καραμανλή, που απέσπασε 50,81% και 176 έδρες. Όμως η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, έμελλε να κρατήσει μόλις δυο χρόνια. Στις δεύτερες εκλογές που συμμετείχε η Ένωση Κέντρου, πήρε οριακή νίκη με 42,04% και 138 έδρες, έναντι 39,37% και 128 έδρες της Ε.Ρ.Ε.

Μετά την ήττα του, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έφυγε για το Παρίσι. Παρόλο που η Ένωση Κέντρου πήρε ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή, αποφάσισε να διεξάγει νέες εκλογές. Αυτές έγιναν το Φεβρουάριο του 1964, όπου συγκέντρωσε ποσοστό 52,72% και 171 έδρες έναντι 35,26% και 107 έδρες της Ε.Ρ.Ε. υπό τον Π. Κανελλόπουλο. Ο Γ. Παπανδρέου σχημάτισε αυτοδύναμη κυβέρνηση. Το κόμμα διαλύθηκε το 1974 και έδωσε ουσιαστικά την θέση του στο ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου.

1970 – Αυτοπυρπολείται στην Γένοβα ο Κώστας Γεωργάκης, διαμαρτυρόμενος για το στρατιωτικό καθεστώς στην Ελλάδα. Λίγες ώρες αργότερα, αφήνει την τελευταία του πνοή στο νοσοκομείο

Γεννήθηκε στις 23 Αυγούστου του 1948 στην Κέρκυρα. Υπήρξε μέλος της νεολαίας της Ένωσης Κέντρου και αναμείχθηκε ενεργά με την πολιτική.

Σπούδαζε Γεωλογία στην Ιταλία. Το 1970 αποκάλυψε ανώνυμα πως η χούντα είχε παρεισφρήσει με ανθρώπους στην φοιτητικές παρατάξεις στην Ιταλία. Η ταυτότητα του πληροφοριοδότη έγινε γνωστή και φοβούμενος την σύλληψη αλλά και για την τύχη της οικογένειας του στην Κέρκυρα, προέβη σε μια γενναία και συμβολική πράξη που πήρε διεθνείς διαστάσεις.

Στις 18 Σεπτεμβρίου γράφει ένα γράμμα στον πατέρα του, μπήκε στο αυτοκίνητό του (με την φωτογραφία του Ανδρέα Παπανδρέου στο παρμπρίζ) και ξεκίνησε για την Γένοβα.

Τα ξημερώματα της 19ης Σεπτεμβρίου έφτασε στην πλατεία Ματεότι του ιταλικού λιμανιού. Στάθηκε μπροστά στο δικαστικό μέγαρο και περιέλουσε τον εαυτό του με τρία μπουκάλια βενζίνη. Ύστερα άναψε το σπίρτο.

Εκείνη την ώρα, στο σημείο βρίσκονταν μόνο οι καθαριστές, οι οποίοι με το που τον είδαν να φλέγεται έτρεξαν να τον βοηθήσουν. Όσο καιγόταν βρήκε το κουράγιο να φωνάξει δυνατά: «Το έκανα για χάρη της Ελλάδας, ζήτω η δημοκρατία, όλοι οι Ιταλοί ας αναφωνήσουν : Ζήτω η ελεύθερη Ελλάδα».

Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου λίγες ώρες μετά άφησε την τελευταία του πνοή. Η χούντα αποσιώπησε το γεγονός και επέτρεψε την μεταφορά της σορού του στην Κέρκυρα τέσσερις μήνες μετά, φοβούμενη την κατακραυγή. Η κηδεία του έγινε στις 23 Σεπτεμβρίου στην Γένοβα. Ο διεθνής κοινή γνώμη όμως είχε ήδη αφυπνιστεί και κατέκρινε το καθεστώς των συνταγματαρχών.

Η επαναστατική και ηρωική πράξη του Κώστα Γεωργάκη, ήταν προάγγελος των γεγονότων του Πολυτεχνείου. Στο σημείο που αυτοπυρπολήθηκε, υπάρχει μια αναμνηστική πλάκα που γράφει:

«Στον νεαρό Έλληνα Κωνσταντίνο Γεωργάκη που θυσίασε τα 22 χρόνια του για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία της πατρίδας του. Όλοι οι ελεύθεροι άνθρωποι σκιρτούν μπροστά στην ηρωική του χειρονομία. Η Ελεύθερη Ελλάδα θα τον θυμάται για πάντα».