Σαν σήμερα: Τα σημαντικότερα γεγονότα της 4ης Οκτωβρίου

1912 – Αρχή του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Σερβία κηρύσσουν τον πόλεμο εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

Στις 30 Σεπτεμβρίου, η Ελλάδα μαζί με την Βουλγαρία, την Σερβία και το Μαυροβούνιο, απέστειλαν τελεσίγραφο στην «άρρωστη» τότε, Οθωμανική Αυτοκρατορία, ώστε η τελευταία να διασφαλίσει την αυτονομία των μειονοτήτων τους που ζουν στο έδαφός τους. Η άρνηση της ήταν κάτι το αναμενόμενο, με το τελεσίγραφο αυτό να μένει στην ιστορία ως «Διακοίνωση των Τεσσάρων Χριστιανικών Κρατών». Η κήρυξη του πολέμου έγινε στις 4 Οκτωβρίου του 1912, με την Ελλάδα να εισέρχεται στον πόλεμο την επόμενη μέρα, με πολεμικές ενέργειες στην Μακεδονία και στην ήπειρο.

Την ίδια μέρα η Βουλγαρία κινήθηκε προς την Ανατολική Θράκη και η Σερβία προς τα Σκόπια και το Μοναστήρι. Την επόμενη μέρα ο ελληνικός στρατός, με επικεφαλής τον διάδοχο Κωνσταντίνο, εισήλθε στην Ελασσόνα και στις 9 Οκτωβρίου επιτέθηκε στις τούρκικες δυνάμεις στην μάχη του Σαρανταπόρου. Την επόμενη μέρα οι Τούρκοι άρχισαν να εγκαταλείπουν το πεδίο της μάχης.

Ο Κωνσταντίνος αποφάσισε να βαδίσει προς το Μοναστήρι για να συναντήσει τον Σέρβικο στρατό. Η κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου διαφώνησε, καθώς θεωρούσε επιτακτική την ανάγκη να κινηθεί ο στρατός προς την Θεσσαλονίκη, πριν φτάσουν σε αυτήν οι Βούλγαροι. Είναι χαρακτηριστική η περίφημη φράση του Βενιζέλου στον διάδοχο Κωνσταντίνο «σας απαγορεύω να πάτε στο Μοναστήρι, θα πάτε να απελευθερώσετε τη Θεσσαλονίκη».

Στις 18 Οκτωβρίου ένα ελληνικό τορπιβόλο με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Νικόλαο Βότση εισήλθε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Τορπίλισε το θωρηκτό «Φεχτι Μπουλέντ» και επι της ουσίας ανάγκασε τον Ταξίν Πασά, να παραδώσει την Θεσσαλονίκη στον ελληνικό στρατό.

Μετά από διαπραγμάτευση του διάδοχου Κωνσταντίνου που κράτησε περισσότερες από 24 ώρες και έθεσε σε κίνδυνο την κατάληψη της Θεσσαλονίκης, ο Ταξίν Πασάς δέχθηκε τους ελληνικούς όρους. Στις 26 Οκτωβρίου, ανήμερα του πολιούχου Αγιού Δημητρίου, η Θεσσαλονίκη απελευθερώνεται από τους Έλληνες, με τον Κωνσταντίνο να στέλνει μήνυμα στον στρατηγό Τοντώρωφ να διαθέσει τις δυνάμεις του αλλού.

Ο ελληνικός στρατός κατάφερε να απελευθερώσει και τα Ιωάννινα στις 22 Φεβρουαρίου του 1913. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε ηττηθεί κατά κράτος από την συμμαχία των βαλκανικών κρατώ. Ο Α’ βαλκανικός Πόλεμος έληξε και τυπικά με την Συνθήκη του Λονδίνου, στις 30 Μάϊου του 1913, που περιλάμβανε:

• παραχώρηση στις χώρες του Βαλκανικού Συνασπισμού όλων των εδαφών δυτικά της Γραμμής Αίνου-Μηδείας
• την ρύθμιση του καθεστώτος της Αλβανίας από τις Μεγάλες Δυνάμεις, σε επόμενη διάσκεψη
• την παραχώρηση της Κρήτης στους Συμμάχους
• την ρύθμιση της τύχης των νησιών του Αιγαίου και της χερσονήσου του Άθω από τις Μεγάλες Δυνάμεις (επίσης σε μελλοντική διάσκεψη).

Οι προστριβές μεταξύ Ελλάδας-Βουλγαρίας και Σερβίας-Βουλγαρίας, για τα σύνορα αλλά και για την διοίκηση της Θεσσαλονίκης, οδήγησαν λίγες μέρες αργότερα στην κήρυξη του Β’ Βαλκανικού Πολέμου, όπου ο αντίπαλος αυτήν φορά ήταν οι Βούλγαροι (συμμαχία Ελλάδας, Σερβίας, Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Ρουμανίας, Μαυροβουνίου). Ο Β’ Βαλκανικός Πόλεμος τερματίστηκε με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου τον Αύγουστο του 1913.

1970 – Πεθαίνει η τραγουδίστρια της rock, Τζάνις Τζόπλιν

Γεννήθηκε στο Τέξας στις 19 Ιανουαρίου του 1943. Η οικογένειά της ήταν βαθιά χριστιανική, αλλά και συντηρητική, όπως όλη η Πολιτεία του Τέξας εκείνη την εποχή. Όμως η Τζάνις, επηρεασμένη από τα κινήματα της εποχής της, έδειξε την επαναστατική της διάθεση από τα εφηβικά της κιόλας χρόνια.

Ξεκίνησε να σπουδάζει ζωγραφική αλλά γρήγορα στράφηκε προς την μουσική. Τα Blues έγιναν ο αγαπημένος της τρόπος έκφρασης, ενώ θαύμαζε τις τραγουδίστριες Μπέσι Σμιθ και Οντέτα Χόλμς, από τις οποίες ξεσήκωσε αυτήν την μοναδική χροιά που είχε η φωνή της.

Σε ηλικία 19 ετών εγκαταλείπει το πανεπιστήμιο και το Τέξας και μετακομίζει στο «εξεγερμένο» από τα κινήματα, Σαν Φρανσίσκο. Το πρώτο της γκρουπ λεγόταν «Big Brother and the Holding Company», με τους οποίους κυκλοφόρησε και τον πρώτο της δίσκο. Το μοναδικό «πάντρεμα» της Blues και της rock είχε αρχίσει να την εκτοξεύει.

Το 1968 άφησε την πρώτη της μπάντα για να συνεχίσει με τους «Kozmic Blues Band». Μαζί τους εμφανίστηκε στο θρυλικό φεστιβάλ του Woodstock το 1969. Κυκλοφόρησε και το τρίτο της άλμπουμ την ίδια χρονιά.

Οι δαίμονες της όμως δεν την άφησαν να συνεχίσει την καριέρα της. Το αλκοόλ και τα ναρκωτικά αποτέλεσαν για πολύ κόσμο εκείνη την περίοδο, έναν τρόπο για να «ξεφύγουν» από την συντηρητική κοινωνία που άλλαζε. Μπήκε σε κλινική απεξάρτησης, όμως λίγο μετά την επιστροφή της κι ενώ ήταν έτοιμη να ηχογραφήσει με το νέο της συγκρότημα «Full Tilt Boogie Band», βρέθηκε νεκρή στις 4 Οκτωβρίου του 1970, από υπερβολική δόση ηρωίνης. Ήταν μόλις 27 ετών.

Η Τζάνις Τζόπλιν με την μοναδική της ερμηνευτική προσέγγιση μπήκε στο πάνθεον της rock, ανήκωντας στους καταραμένους 27ρηδες, το λεγόμενο «27 Club», μαζί με τους Τζιμ Μόρρισον, Τζίμι Χέντριξ, Λίντα Τζόουνς, Κέρτ Κομπέιν και πρόσφατα την Έιμι Γουαινχάουζ (η λίστα του «27 Club» έχει περισσότερα από 50 «μέλη»).

1974 – Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ιδρύει την Νέα Δημοκρατία

Ύστερα από την πτώση της επταετούς δικτατορίας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επιστρέφει στην Ελλάδα ως το πρόσωπο της δημοκρατίας. Η ανάγκη για έναν νέο κομματικό σχηματισμό γεννιέται, που θα αποτελούσε συνέχεια της προδικτατορικής Εθνικής Ριζοσπαστικής Ενώσεως.

Έτσι στις 4 Οκτωβρίου του 1974, 1,5 περίπου μήνα πριν από το δημοψήφισμα για το πολίτευμα της Ελλάδας (Βασιλευομένη ή Αβασίλευτη), ιδρύεται η Νέα Δημοκρατία, ένα κόμμα που τα τελευταία 42 χρόνια, έχει παίξει ενεργό ρόλο στην πολιτική ζωή του τόπου, όντας στην θέση της Κυβέρνησης και της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Στις 17 Νοεμβρίου, στις πρώτες βουλευτικές εκλογές μετά την Δικτατορία των Συνταγματαρχών, η νέα Δημοκρατία με αρχηγό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή θα λάβει ποσοστό 54,37% και 220 έδρες. Το ιδεολογικό στίγμα του κόμματος καθορίστηκε το 1979, με την Νέα Δημοκρατία να ασπάζεται τον Ριζοσπαστικό Φιλελευθερισμό.

Η νέα Δημοκρατία κέρδισε και την δεύτερη εκλογική αναμέτρηση το 1977, αποσπώντας ποσοστό 41,84% και 171 έδρες. Η ήττα του 1981 από τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ, έφερε το κόμμα σε δεύτερο ρόλο την δεκαετία του ’80.

Συνολικά τα χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας είναι, 1974-1981, 1989-1993, 2004-2009 και 2012-2015 (συνολικά περίπου 19 χρόνια). Σήμερα η Νέα Δημοκρατία είναι στην θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης με αρχηγό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Στις τελευταίες εκλογές, τον Σεπτέμβριο του 2015, η Νέα Δημοκρατία συγκέντρωσε ποσοστό 28,09% και έλαβε 75 έδρες.