Σαν σήμερα: Η επίσημη ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα

1891 – Ο James Naismith δημιουργεί ένα νέο παιχνίδι, το Basketball

Η 1η Δεκεμβρίου του 1891, θεωρείται ως η ημερομηνία της γέννησης του Μπάσκετ, αν και πολλοί αναφέρουν την 21η Δεκεμβρίου, γιατί τότε διεξήχθη ο πρώτος αγώνας στην ιστορία του αθλήματος.

Ο πάστορας και γυμναστής στο κολλέγιο Springfield της Μασαχουσέτης, James Naismith, ήθελε να απασχολεί τους μαθητές του με ένα άθλημα κλειστού χώρου, προκειμένου να αποφύγει τον βαρύ χειμώνα της Νέα Αγγλίας. Είχε διάφορες ιδέες αλλά τις απέρριψε. Εντελώς συμπτωματικά, βρήκε την χρήση του καλαθιού στο γραφείο του, μια υπέροχη ιδέα για την γέννηση ενός νέου αθλήματος. Τοποθέτησε λοιπόν το καλάθι στο γυμναστήριο, βάλθηκε να βρει κάποιους κανόνες που θα διέπουν την «εφεύρεσή» του και άρχισε να μαθαίνει το παιχνίδι στους μαθητές του, που έδειξαν από την αρχή έναν ενθουσιασμό.

Στις 21 Δεκεμβρίου διεξήχθη και ο πρώτος αγώνας. Είχε 13 κανόνες και πέντε βασικές ιδέες. Αρχικά το καλάθι δεν είχε τρύπα και κάποιος στεκόταν στην κορυφή, ώστε να βγάζει την μπάλα ύστερα από κάθε καλάθι. Αργότερα, κάποιος είχε την ιδέα να ανοίξουν μια μικρή τρύπα στον πάτο του καλαθιού και με την βοήθεια ενός ραβδιού, έσπρωχναν την μπάλα για να ξαναβγεί από πάνω. Έπρεπε να περάσουν 15 χρόνια, για να φτάσουμε στην σιδερένια μπασκέτα με το διχτάκι, σχεδόν όπως την ξέρουμε μέχρι σήμερα.

Μέχρι το 1920, υπήρχαν εκατοντάδες ομάδες, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη των ΗΠΑ, με την Διακολλεγιακή Αθλητική Ένωση να οργανώνει και να υπερασπίζεται το νέο άθλημα.

Η δημιουργία του «μαγικού κόσμου», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται σήμερα το NBA έγινε το 1946. Το Μπάσκετ είχε ήδη γίνει Ολυμπιακό άθλημα από το 1936, 4 χρόνια μετά την ίδρυση της FIBA από οκτώ χώρες. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και η Ελλάδα, που αγκάλιασε το νέο άθλημα από πάρα πολύ νωρίς.

Το πρώτο παιχνίδι στην Ελλάδα έγινε το 1918 στην ΧΑΝ Αθηνών, στο οποίο συμμετείχε και ένα μαθητής του James Naismith στο κολλέγιο του Springfield, ο Μάικ Στεργιάδης. Το πρώτο πανελλήνιο πρωτάθλημα έγινε το 1930, με πρωταθλητή τον Άρη Θεσσαλονίκης.

Σήμερα το Μπάσκετ παίζεται σε όλο τον κόσμο και είναι ένα από τα πιο δημοφιλή αθλήματα, ίσως μόνο πίσω από το ποδόσφαιρο.

1913 – Η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα

Ύστερα σχεδόν από έναν αιώνα από την απελευθέρωση της Ελλάδας, το ένδοξο και μεγαλύτερο νησί της, ενώθηκε με την ηπειρωτική χώρα. Την 1η Νοεμβρίου ο Σουλτάνος παραιτείται από κάθε δικαίωμα κυριαρχίας του νησιού και την 1η Δεκεμβρίου γίνεται και επίσημα η ένωση.

Η Κρήτη έζησε με οθωμανική κατοχή από το 1669, όταν ο Βεζύρης Κιοπρούλης εισήλθε στον Χάνδακα (Ηράκλειο). Οι Κρητικοί δεν έσκυψαν ποτέ το κεφάλι, κάτι που φαίνεται και από τις εξεγέρσεις, και αυτή του 1692 αλλά και εκείνη το 1770. Το 1821, οι Κρητικοί εντάχθηκαν στον αγώνα της Επανάστασης, όμως η πολυάριθμη παρουσία Τούρκων και Τουρκοκυπρίων στο νησί, έκανε τον αγώνα τους πολύ δύσκολο.

Ακολούθησαν τα κινήματα του 1833 και του 1841 και η «Μεγάλη κρητική Επανάσταση?», το 1866 έως το 1869. Η Κρητικοί δεν έκατσαν ποτέ με στα θέλοντας να αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό. Στην «Επανάσταση του 1897-1898», κατάφεραν να αποκτήσουν την αυτονομία τους, με τις ευλογίες των τότε «Μεγάλων Δυνάμεων» , μετά τις απίστευτες ωμότητες που διέπραξαν οι βαζιβουζούκοι (Τούρκοι άτακτοι) στο Ηράκλειο στις 25 Αυγούστου του 1898. Στις 2 Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου και ο τελευταίος τούρκος στρατιώτης εγκατέλειπε το κρητικό έδαφος.

Για 15 χρόνια η Κρήτη ήταν υπό την προστασία των «Μεγάλων Δυνάμεων». Στο διάστημα αυτό ιδρύθηκε η «Κρητική Πολιτεία», με Ύπατο Αρμοστή τον πρίγκιπα Γεώργιο και κυβέρνηση με έξι μέλη, πέντε χριστιανούς και έναν μουσουλμάνο. Το ποσοστό των μουσουλμάνων στην Κρήτη εκείνη την περίοδο άγγιζε το 25%. Η μορ΄φη που αναδείχθηκε εκείνη την περίοδο ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος, που ήρθε σε σύγκρουση με τον πρίγκιπα Γεώργιο. Αποτέλεσμα αυτής της σύγκρουσης ήταν η «Επανάσταση της Θερισού» το 1905, με κύριο αίτημα την ένωση με την Ελλάδα. Το κίνημα της Θερισού, ανέτρεψε τον πρίγκιπα Γεώργιο και στην θέση του ως Ύπατος Αρμοστής, τοποθετήθηκε ο πολιτικός Αλέξανδρος Ζαΐμης.

Η νικηφόρα έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων και οι χειρισμοί του τότε πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου, επιτάχυνε τις εξελίξεις το 1913. Ο σουλτάνος παραιτείται από κάθε δικαίωμα στο νησί, αρχικά με την Σ»Συνθήκη του Λονδίνου» τον Μάιο και αργότερα με ιδιαίτερη συνθήκη, την 1η Νοεμβρίου του 1913. Η επίσημη ένωση έγινε την 1η Δεκεμβρίου του 1913, με την ανταλλαγή πληθυσμών να ολοκληρώνεται δέκα χρόνια αργότερα και τους μουσουλμάνους της Κρήτης να εγκαθίστανται κυρίως στα παράλια της Μικράς Ασίας.