Σαν σήμερα: Η πρώτη τρομοκρατική ενέργεια της 17 Νοέμβρη

1933 – Ο αναρχοκομμουνιστής Μαρίνους Βαν Ντερ Λούμπε καταδικάζεται άδικα σε θάνατο, για την πυρκαγιά στην Γερμανική Βουλή

Ο Μαρίνους Βαν Ντερ Λούμπε γεννήθηκε στο Ούχστχιστ της Νότιας Ολλανδίας στις 13 Ιανουαρίου 1909. Οι γονείς του χώρισαν όταν ήταν μικρός και μεγάλωσε με την πολύτεκνη μητέρα του. Όμως την έχασε όταν ήταν 12 ετών και πήγε να ζήσει με την ετεροθαλή αδελφή του. Έπιασε δουλειά σε οικοδομή και λόγω της μεγάλης μυϊκής του δύναμης του κόλλησαν το παρατσούκλι «Dempsey», εξαιτίας του Αμερικάνου πυγμάχου Jack Dempsey.

Σε ηλικία 16 ετών, εντάχθηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα της Ολλανδίας. Όμως ένα χρόνο αργότερα έπαθε ένα σοβαρό εργατικό ατύχημα και έχασε σχεδόν όλη την όρασή του. Αποσύρθηκε και ζούσε με μια μικρή σύνταξη. Ίδρυσε το «Σπίτι του Λένιν». Έκανε διάφορες ευκαιριακές δουλειές για να συμπληρώσει το εισόδημά του. Σε μια από αυτές κατηγορήθηκε σαν υποκινητής απεργίας και συνελήφθη.

Ήταν τότε που αποχώρησε από το Κομμουνιστικό Κόμμα Ολλανδίας και προσχώρησε στην Διεθνή Κομμουνιστική Ομάδα. Το 1933, αποφασίζει να μετακομίσει στην Γερμανία.

Λίγες μέρες μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία και συγκεκριμένα στις 27 Φεβρουαρίου του 1933, ξέσπασε φωτιά στην Γερμανική Βουλή και κατέστρεψε όλο το εσωτερικό της. Η αστυνομία βρήκε τον Λούμπε μέσα στο κτίριο σε άθλια κατάσταση. Μετά από πολύωρα και φριχτά βασανιστήρια, ο Λούμπε ομολόγησε πως αυτός έβαλε την φωτιά στο κτίριο.

Στις 21 Δεκεμβρίου του 1933, ο Λούμπε οδηγήθηκε σε δίκη, η οποία τελείωσε στις 23 Δεκεμβρίου. Συγκατηγορούμενοι του, άλλοι τέσσερις «ορθόδοξοι» κομμουνιστές. Ο Λούμπε ήταν ο μόνος που καταδικάστηκε. Και μάλιστα σε θάνατο. Η ποινή εκτελέστηκε στις 10 Ιανουαρίου του 1934. Ο Λούμπε ήταν μόλις 25 ετών. Και οι κομμουνιστές ακόμα τον αποκήρυξαν, θεωρώντας τον όργανο του Χίτλερ και ψευτοκομμουνιστή.

Μετά την πτώση του Χίτλερ έγιναν πολλές αναψηλαφήσεις σε δίκες ανθρώπων που καταδικάστηκαν από τους ναζί. Η προσπάθειες των Γερμανών νομικών και του αδελφού του Λούμπε ευοδώθηκαν το 2008, 74 χρόνια μετά τον θάνατό του, όταν το δικαστήριο ανέτρεψε την απόφαση.

Μέχρι σήμερα οι ιστορικοί δεν μπορούν να πουν μετά βεβαιότητας πως ο Μαρίνους Βαν Ντερ Λούμπε ήταν αυτός που έβαλε την φωτιά στην Ράιχσταγκ. Πολλοί υποψιάζονται πως ήταν οι ίδιοι οι ναζί, ώστε να το χρησιμοποιήσουν ως δικαιολογία για να μιλήσουν για κομμουνιστική συνωμοσία και να απαγορέψει, όπως και έκανε, το Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας.

1975 – Η πρώτη τρομοκρατική ενέργεια της 17 Νοέμβρη

Ήταν δυο μέρες πριν από τα δεύτερα Χριστούγεννα μετά την ελληνική μεταπολίτευση. Πολλοί από τους κατοίκους της Αθήνας γιόρταζαν στα σπίτια φίλων τους ή τα δικά τους. Το ίδιο έκανε και ο Ρίτσαρντ Γουέλς, ο επικεφαλής του σταθμού υπηρεσίας πληροφοριών της CIA στην Αθήνα. Είχε προσκληθεί στο χριστουγεννιάτικο πάρτι που είχε διοργανώσει ο Αμερικανός πρέσβης. Και στις 10 περίπου το βράδυ, εκείνος και η σύζυγός του επέστρεφαν στην οικία τους, της οποίας η τοποθεσία είχε αποκαλυφθεί λίγες μέρες νωρίτερα από τις εφημερίδες Athens News και Ελευθεροτυπία.

Μόλις η μαύρη λιμουζίνα σταμάτησε έξω από την έπαυλή στο Ψυχικό, ένα άλλο αυτοκίνητο, μάρκας Simca, σταμάτησε δίπλα. Τρείς από τους πέντε μασκοφόρους άνδρες που επέβαιναν σε αυτό, κατέβηκαν και αφού απομάκρυναν την σύζυγό του και τον οδηγό, τον πυροβόλησαν με ένα πιστόλι διαμετρήματος 0.45 ιντσών. Ο Ρίτσαρντ Γούελς έπεσε αμέσως νεκρός. Ήταν η πρώτη τρομοκρατική ενέργεια της οργάνωσης «17 Νοέμβρη» αλλά και η πρώτη φορά που ενεργός πράκτορας την CIA, σκοτώνεται από τρομοκρατική οργάνωση.

Η επιστολή που άφησε στον τόπο του εγκλήματος εστάλη τρείς μέρες αργότερα και στις εφημερίδες. Μέσα στο φορτισμένο κλίμα της εποχής κανένας δεν την πήρε στα σοβαρά και δεν δημοσιεύτηκε λόγω εισαγγελικής απαγόρευσης. Όλοι πίστευαν πως επρόκειτο για εσωτερικό ξεκαθάρισμα της CIA.

Με προεδρικό διάταγμα του Τζέραλντ Φόρντ, ο Γουέλς ενταφιάστηκε στην Βιρτζίνια. Η δολοφονία του συνέβαλε στην ψήφιση νόμου στις ΗΠΑ ο οποίος απαγορεύει την δημοσιοποίηση των ονομάτων των πρακτόρων των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Η ταυτότητά του δεν αποκαλύφθηκε πρώτα από τις ελληνικές εφημερίδες άλλωστε, αλλά από την θητεία του στο Περού (1972-1975).

Η εκδοχή του εσωτερικού ξεκαθαρίσματος λογαριασμών απορρίφθηκε ένα χρόνο μετά. Ήταν τότε που η γαλλική εφημερίδα «Liberation» δημοσίευσε ένα πρωτότυπο κείμενο της «17 Νοέμβρη» από έγκυρη πηγή, το οποίο εξηγούσε πως στήθηκε όλη η δολοφονία.

27 χρόνια μετά, όταν η οργάνωση εξαρθρώθηκε, ο Παύλος Σερίφης κατέθεσε στην ανακρίτρια της υπόθεσης ότι συμμετείχε στην ομάδα που δολοφόνησε τον Γουέλς και ότι δράστης της δολοφονίας ήταν ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος. Όμως στην δίκη αναίρεσε την αρχική του κατάθεση. Κανένα από τα μέλη της «17Ν» δεν καταδικάστηκε για την δολοφονία του Γουέλς.