Γιατί το Ιόνιο κινδυνεύει από τσουνάμι

Η Αίτνα στη Σικελία, το μεγαλύτερο ενεργό ηφαίστειο της Ευρώπης που κατά καιρούς ξερνάει λάβα, «γλιστράει» αργά προς τη θάλασσα του Ιονίου στα ανατολικά του, μία κίνηση η οποία στο μέλλον μπορεί να επιταχυνθεί και να οδηγήσει σε μαζική κατάρρευση της νοτιοανατολικής πλευράς του, κάτι που πιθανώς θα προκαλέσει επικίνδυνο τσουνάμι.

Το σενάριο αυτό, που μπορεί να συμβεί σε μερικές χιλιάδες χρόνια, σε μερικούς αιώνες ή σε μερικά χρόνια (είναι αδύνατη η πρόβλεψη), φοβούνται Γερμανοί και Ιταλοί επιστήμονες που μελετούν το ηφαίστειο και οι οποίοι κάνουν λόγο για «κίνδυνο καταστροφικής κατάρρευσης».

Εδώ και δεκαετίες οι γεωλόγοι -κάνοντας επιφανειακές μετρήσεις- γνωρίζουν ότι οι νοτιοανατολικές πλευρές της Αίτνας που είναι ορατές, μετακινούνται προς τη θάλασσα με ρυθμό περίπου δύο έως τριών εκατοστών κάθε χρόνο. Όμως τώρα, για πρώτη φορά οι γεωεπιστήμονες διαπίστωσαν -έχοντας τοποθετήσει πλέον και υποθαλάσσια επιστημονικά όργανα-αισθητήρες- ότι οι πλευρές του ηφαιστείου που βρίσκονται κάτω από το νερό, μέσα σε οκτώ μόνο μέρες του Μαΐου 2017 ξαφνικά μετακινήθηκαν κατά τέσσερα εκατοστά προς τα ανατολικά.

Αυτή η μεγαλύτερη και ταχύτερη υποθαλάσσια μετακίνηση, σε σχέση με εκείνη που έχει παρατηρηθεί στην ξηρά, βάζει σε υποψίες τους επιστήμονες ότι η Αίτνα έχει αρχίσει να καταρρέει περισσότερο από το ίδιο το βάρος της, παρά από την κίνηση του μάγματος στο εσωτερικό της, όπως νόμιζαν έως τώρα.

Είναι αδύνατο να πουν αν και πότε αυτή η αργή κατολίσθηση μπορεί να γίνει απότομη, αλλά είναι γνωστό ότι σε ανάλογες περιπτώσεις σε άλλα μέρη του κόσμου, αν συμβεί κάτι τέτοιο, μπορεί να προκαλέσει τσουνάμι, που θα απειλήσει τις γειτονικές παράκτιες περιοχές. Περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι ζουν στις πλαγιές της Αίτνας και πολλοί περισσότεροι στις ακτές του Ιονίου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Μορέλια Ουρλάουμπ του γερμανικού Κέντρου Ωκεάνιων Ερευνών Geomar Helmholtz στο Κίελο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Science Advances, σύμφωνα με το Science και το National Geographic, ανέφεραν ότι το μόνο που μπορούν να κάνουν, είναι να παρατηρούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου.

«Προς το παρόν, η κίνηση είναι πραγματικά αργή, όμως υπάρχει κίνδυνος να επιταχυνθεί και να δημιουργήσει μια κατολίσθηση που θα κινηθεί γρήγορα προς τη θάλασσα», δήλωσε η Ουρλάουμπ. «Παρακολουθούμε την Αίτνα στην ξηρά εδώ και περίπου 30 χρόνια, όμως 30 χρόνια δεν είναι τίποτε σε σύγκριση με την ηλικία της, που είναι σχεδόν 500.000 ετών. Είναι κάτι που μπορεί να συμβεί σε δέκα ή σε 100 ή σε 100.000 χρόνια. Πρέπει να κάνουμε περισσότερη έρευνα, να συνειδητοποιήσουμε ότι υπάρχει ένας κίνδυνος και να έχουμε το νου μας στην πλαγιά της Αίτνας», πρόσθεσε.