Σαν σήμερα: Η ημέρα που στην Ελλάδα η 16η Φεβρουαρίου μετατράπηκε σε 1η Μαρτίου

Τα συστήματα που μετρούν τον χρόνο και χρησιμοποιήθηκαν από τους ανθρώπους όλους αυτούς τους αιώνες, είναι πάρα πολλά. Όλοι οι πολιτισμοί προσπάθησαν να αναπτύξουν τον δικό τους τρόπο μέτρησης, αλλά λίγοι κατάφεραν να επιβιώσουν.

Μέχρι τον 1ο αιώνα, είχε επικρατήσει εκείνο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, το οποίο βασιζόταν στις φάσεις της Σελήνης. Ωστόσο, λόγω των ατελειών που είχε, δημιουργήθηκαν μεγάλες αποκλίσεις με σημαντικότερη την εαρινή ισημερία, που είχαν επιπτώσεις στη λειτουργία του κράτους αλλά και στην οικονομία.

Ο Ιούλιος Καίσαρας αποφάσισε να αναθέσει στον αστρονόμο Σωσιγένη την αναμόρφωση του ημερολογίου. Έτσι, προστέθηκαν 90 ημέρες στο έτος, και η 1η Μαρτίου αντικαταστάθηκε από την 1η Ιανουαρίου. Με το νέο Ιουλιανό ημερολόγιο, το έτος είχε 365,25 ημέρες, μετατράπηκε σε ηλιακό και ανταποκρινόταν άψογα στη διαδοχή των εποχών. Η μικρή διαφορά καλυπτόταν από μια επιπλέον ημέρα κάθε τέσσερα χρόνια, που ονομάστηκε «bis sextus», μετά την «έκτη των καλενδών του Μαρτίου». Επειδή η ημέρα αυτή λοιπόν μετριόταν δυο φορές, ακόμα και σήμερα ονομάζεται «δις έκτη», και το έτος που την περιέχει δίσεκτο.

Και με το Ιουλιανό ημερολόγιο όμως προέκυπτε ένα μικρό σφάλμα 11 λεπτών και 14 δευτερολέπτων κάθε χρόνο. Λόγω αυτής της απόκλισης, περίπου 1.500 χρόνια αργότερα, η εαρινή ισημερία μετατοπίστηκε 11 ημέρες νωρίτερα. Ο πάπας Γρηγόριος ο 13ος, για να μην αλλάξουν θέση οι εορτασμοί των Χριστουγέννων και του Πάσχα, αποφάσισε να αλλάξει το όλο σύστημα.

Στις 4 Οκτωβρίου του 1582 προστέθηκαν 10 ημέρες, ενώ για να αποφευχθούν ανάλογες ασυμφωνίες και στο μέλλον, αποφασίστηκε κάθε τέσσερις αιώνες να θεωρούνται δίσεκτα, αντί για 100 χρόνια μόνο τα 97.

Το Γρηγοριανό ημερολόγιο προκάλεσε τεράστιες αντιδράσεις. Τα κράτη με πλειοψηφία Καθολικών πιστών, το υιοθέτησαν μέσα στα επόμενα 5 χρόνια, ενώ εκείνα με πλειοψηφία Προτεσταντών, έναν αιώνα αργότερα. Αγγλία και Αμερική το αποδέχθηκαν το 1752. Ωστόσο τα ορθόδοξα κράτη άργησαν και συνέχισαν να ακολουθούν το Ιουλιανό μέχρι τον 20ο αιώνα.

Η Ελλάδα το υιοθέτησε το 1923, όταν και ονόμασε την 16η Φεβρουαρίου, ως 1η Μαρτίου. Η Εκκλησία της Ελλάδος, το εφάρμοσε το 1924.