Αυτοδιοικητικές εκλογές 2023: Πώς ψηφίζουμε ‑ Όλα όσα πρέπει να ξέρετε

Αντίστροφη μέτρηση για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, οι οποίες διεξάγονται σε μία περίοδο που ανέδειξε με «ηχηρό» τρόπο τον κομβικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης στις ζωές των πολιτών. Η ψηφοφορία για την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών Αρχών θα διεξαχθεί την Κυριακή 8 Οκτωβρίου και σε περίπτωση που κανένας συνδυασμός δεν πλειοψηφήσει, η διαδικασία θα επαναληφθεί την Κυριακή 15 του μηνός.

Στις επικείμενες εκλογές επανέρχεται το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα ανάδειξης των αιρετών οργάνων των ΟΤΑ μετά την εφαρμογή, κατά τις προηγούμενες αυτοδιοικητικές του 2019, του εκλογικού συστήματος της απλής αναλογικής.

Επιτυχών θεωρείται ο συνδυασμός που θα πλειοψηφήσει με ποσοστό μεγαλύτερο του 43% του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων.

Στην περίπτωση που κανένας συνδυασμός δε συγκεντρώσει το ποσοστό αυτό στον α' γύρο, διενεργείται επαναληπτική ψηφοφορία, μεταξύ των υποψήφιων δημάρχων των δύο συνδυασμών που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους. Είσοδο στο δημοτικό ή περιφερειακό συμβούλιο εξασφαλίζει ο συνδυασμός που στον α' γύρο έλαβε ποσοστό τουλάχιστον 3%.

Οι νέες Αρχές θα εγκατασταθούν τη 1η Ιανουαρίου 2024 και η θητεία τους, που θα είναι πενταετής, θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2028.

Τη διοίκηση ή απλά την είσοδο στα δημοτικά συμβούλια των 332 δήμων της χώρας διεκδικούν συνολικά 1.222 συνδυασμοί, ενώ για τις 13 περιφέρειες 78 συνδυασμοί.

Τις συνολικά 8.481 θέσεις στα δημοτικά συμβούλια διεκδικούν 63.906 υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι, δηλαδή η αναλογία είναι μία θέση προς 7,5 υποψηφίους. Αντίστοιχα τον σταυρό προτίμησης για τις 611 θέσεις στα περιφερειακά συμβούλια ζητούν από τους ψηφοφόρους 7.395 υποψήφιοι περιφερειακοί σύμβουλοι, που σημαίνει ότι κάθε μία θέση τη διεκδικούν 12 υποψήφιοι.

Ο μεγαλύτερος αριθμός υποψηφίων (80.465) είναι για τις δημοτικές κοινότητες. Σημειώνεται ότι η ξεχωριστή κάλπη, που χρησιμοποιήθηκε στις προηγούμενες εκλογές, για την εκλογή κοινοτικών συμβουλίων καταργήθηκε. Όπως ίσχυε έως τότε, έτσι και στις προσεχείς εκλογές, οι υποψήφιοι πρόεδροι και σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων εντάσσονται στους συνδυασμούς των υποψηφίων δημάρχων. Οι δημοτικές κοινότητες με μόνιμο πληθυσμό έως 200 κατοίκους εκλέγουν μονομελές όργανο, τον πρόεδρο της κοινότητας. Δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεταξύ 201 και 2000 κατοίκων εκλέγουν τριμελές συμβούλιο, με βάση τα αποτελέσματα των εκλογών σε τοπικό επίπεδο. Σε δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο των 2.000 κατοίκων, την πλειοψηφία στο συμβούλιο δημοτικής κοινότητας έχει ο συνδυασμός του εκλεγμένου δημάρχου του οικείου δήμου.

Ποιοι έχουν δικαίωμα ψήφου

Δικαίωμα ψήφου έχουν όλοι οι δημότες που έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος της ηλικίας τους, δηλαδή έχουν γεννηθεί μέχρι και 31 Δεκεμβρίου 2006 και είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο του δήμου. Στις αυτοδιοικητικές εκλογές συμμετέχουν και οι πολίτες των λοιπών 26 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι δεν έχουν την ελληνική ιθαγένεια, αλλά κατοικούν στην Ελλάδα, έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος της ηλικίας τους και είναι εγγεγραμμένοι στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους του δήμου όπου κατοικούν, μέχρι και τις 30 Ιουνίου 2023.

Για τις αυτοδιοικητικές εκλογές δεν ισχύουν οι ειδικοί εκλογικοί κατάλογοι ετεροδημοτών, αποδήμων, ναυτικών και κρατουμένων, που ισχύουν για τις βουλευτικές εκλογές, τις ευρωεκλογές και τα δημοψηφίσματα. Αυτό σημαίνει ότι οι εκλογείς μπορούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα μόνο στους δήμους, στους εκλογικούς καταλόγους των οποίων είναι εγγεγραμμένοι.

Τι ισχύει για την εκλογική άδεια των δημοσίων και ιδιωτικών υπαλλήλων

Όσον αφορά στη χορήγηση ειδικής άδειας για τη μετάβαση στον τόπο άσκησης του εκλογικού δικαιώματος, ισχύουν για τους υπαλλήλους του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα τα εξής:

Α. Για τους υπαλλήλους για τους οποίους δεν εφαρμόζεται πενθήμερη εβδομάδα εργασίας:

1. Όσοι μετακινηθούν για την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος σε απόσταση 100-200 χιλιομέτρων θα λάβουν άδεια μίας εργάσιμης ημέρας.

2. Όσοι μετακινηθούν σε απόσταση 201-400 χιλιομέτρων θα λάβουν άδεια δύο εργάσιμων ημερών.

3. Όσοι μετακινηθούν σε απόσταση 401 χιλιομέτρων και πάνω θα λάβουν άδεια τριών εργάσιμων ημερών, εφόσον κινηθούν εξ ολοκλήρου οδικώς, με βάση την υπεύθυνη δήλωσή τους.

4. Όσοι μετακινηθούν από και προς νησιά, για τα οποία δεν υπάρχει οδική πρόσβαση, ο αριθμός των ημερών αδείας που θα λάβουν θα εξετάζεται κατά περίπτωση, ανάλογα με την απόσταση και τις ειδικές συνθήκες μετακίνησης, χωρίς ωστόσο η άδεια αυτή να υπερβαίνει τις τρεις εργάσιμες ημέρες.

Β. Για τους υπαλλήλους, για τους οποίους εφαρμόζεται πενθήμερη εβδομάδα εργασίας:

1. Όσοι μετακινηθούν για την άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος σε απόσταση 200- 400 χιλιομέτρων θα λάβουν άδεια μίας εργάσιμης ημέρας.

2. Όσοι μετακινηθούν σε απόσταση 401 χιλιομέτρων και πάνω θα λάβουν άδεια δύο εργάσιμων ημερών, εφόσον κινηθούν εξ ολοκλήρου οδικώς, με βάση την υπεύθυνη δήλωσή τους.

3. Όσοι μετακινηθούν από και προς νησιά, για τα οποία δεν υπάρχει οδική πρόσβαση, ο αριθμός των ημερών αδείας που θα λάβουν θα εξετάζεται κατά περίπτωση, ανάλογα με την απόσταση και τις ειδικές συνθήκες μετακίνησης, χωρίς ωστόσο η άδεια αυτή να υπερβαίνει τις τρεις εργάσιμες ημέρες.

Η άδεια αυτή είναι μετ' αποδοχών και δεν συνυπολογίζεται στον χρόνο της κανονικής άδειας που δικαιούνται οι υπάλληλοι.

Δείτε πού ψηφίζετε με ένα κλικ

Στην ιστοσελίδα του υπουργείου Εσωτερικών «Μάθε που ψηφίζεις 2023», μπορούν να πληροφορηθούν οι πολίτες το σχολικό συγκρότημα, στο οποίο καλούνται να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στις αυτοδιοικητικές εκλογές της Κυριακής 8 Οκτωβρίου.

Οι ψηφοφόροι συμπληρώνουν τα προσωπικά τους στοιχεία στα αντίστοιχα πεδία (επώνυμο, όνομα, όνομα πατέρα, όνομα μητέρας, ημερομηνία γέννησης) και να μάθουν με λίγα κλικ σε ποια περιοχή και σε ποιο εκλογικό τμήμα θα ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Για την πληροφόρηση των εκλογέων, το υπουργείο Εσωτερικών έχει θέσει σε λειτουργία τηλεφωνικό κέντρο στον αριθμό 2131361500 με δυνατότητα εξυπηρέτησης 30 ταυτόχρονων καλούμενων και το οποίο λειτουργεί καθημερινά από τις 08.00 έως τις 20.00.

Υπενθυμίζεται πως, όπου απαιτηθεί θα στηθούν επαναληπτικές κάλπες, την αμέσως επόμενη Κυριακή 15 Οκτωβρίου.

Το Δημοτικό Συμβούλιο που θα προκύψει από τις κάλπες, θα αναλάβει επισήμως τα καθήκοντά του τη 1η Ιανουαρίου 2024.

Ψηφίζουμε για την εκλογή Δημάρχων, Περιφερειαρχών καθώς και για τα μέλη των Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων.

Δήμαρχοι και Περιφερειάρχες μπορούν να εκλεγούν όσοι έχουν συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας τους μέχρι τη μέρα των εκλογών.

Δημοτικοί και Περιφερειακοί Σύμβουλοι μπορούν να εκλεγούν όσοι έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους.

Οι προϋποθέσεις αυτές ισχύουν και για πολίτες χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν με τους εκλογικούς καταλόγους όπως διαμορφώθηκαν μέχρι τις 30 Ιουνίου.

Τι άλλαξε σε σχέση με τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019

Στις αυτοδιοικητικές εκλογές του Οκτωβρίου θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές σε σχέση με εκείνες του 2019, με βάση το νόμο του 2021.

Ειδικότερα, καταργείται η απλή αναλογική. Η εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη εξασφαλίζεται από τον πρώτο γύρο, με όριο εκλογής το 43%. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατόν, η ψηφοφορία θα επαναληφθεί την επόμενη Κυριακή, μεταξύ των δύο πρώτων.

Εάν ο πρώτος συνδυασμός λάβει ποσοστό έως και 60%, εκλέγει τα 3/5 των εδρών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου.

Επίσης, τίθεται πλαφόν εισόδου στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια το 3%.

Πόσους σταυρούς προτίμησης μπορώ να βάλω

Ειδικότερα, σε Δήμους με πληθυσμό μέχρι 30.000 κατοίκους, οι εκλογείς μπορούν να βάλουν μέχρι 3 σταυρούς προτίμησης σε υποψήφιους Δημοτικούς Συμβούλους και μέχρι 4 σε Δήμους με πληθυσμό άνω των 30.000 κατοίκων.

Για την εκλογή Συμβουλίων Δημοτικών Κοινοτήτων, οι εκλογείς μπορούν να επιλέξουν μέχρι 2 υποψηφίους, ενώ σε Δημοτικές Κοινότητες με πληθυσμό μικρότερο των 200 κατοίκων, όπου εκλέγεται μόνο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας, οι εκλογείς έχουν τη δυνατότητα επιλογής ενός μόνο υποψηφίου.

Στις περιφερειακές εκλογές, ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός σταυρών προτίμησης κυμαίνεται από 1 έως 4, κατά περίπτωση.

Στο ψηφοδέλτιο κάθε συνδυασμού υπάρχει σαφής ένδειξη για τον αριθμό των υποψηφίων που μπορεί να επιλέξει ο εκλογέας.

Τι θα συμβεί αν βάλω περισσότερους σταυρούς;

Σε περίπτωση που κάποιος επιλέξει περισσότερους υποψηφίους από όσους είναι επιτρεπτό, το ψηφοδέλτιο δεν είναι άκυρο και προσμετράται κανονικά στο σύνολο των ψηφοδελτίων που έλαβε ένας συνδυασμός, χωρίς όμως να λαμβάνεται υπόψη κανένας σταυρός.