Γιατί η Ανταρκτική γίνεται ανησυχητικά πράσινη;

Τμήματα της παγωμένης Ανταρκτικής γίνονται πράσινα με τη βλάστηση να μεγαλώνει σε ανησυχητικό ρυθμό καθώς η περιοχή κατακλύζεται από ακραία φαινόμενα θερμότητας, σύμφωνα με νέα έρευνα, πυροδοτώντας ανησυχίες για το μεταβαλλόμενο τοπίο σε αυτή την τεράστια ήπειρο.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δορυφορικές εικόνες και δεδομένα για να αναλύσουν τα επίπεδα βλάστησης στη χερσόνησο της Ανταρκτικής, μια μεγάλη οροσειρά που δείχνει βόρεια προς την άκρη της Νότιας Αμερικής και η οποία θερμαίνεται πολύ πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Διαπίστωσαν ότι η φυτική ζωή, κυρίως βρύα, είχε αυξηθεί σε αυτό το σκληρό περιβάλλον πάνω από 10 φορές τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, σύμφωνα με τη μελέτη επιστημόνων στα πανεπιστήμια του Exeter και του Hertfordshire στην Αγγλία και της British Antarctic Survey, που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή στο το περιοδικό Nature Geoscience.

Η βλάστηση κάλυπτε λιγότερο από 0,65 τετραγωνικά μίλια της χερσονήσου της Ανταρκτικής το 1986, αλλά είχε φτάσει σχεδόν τα 8 τετραγωνικά χιλιόμετρα μέχρι το 2021, σύμφωνα με τη μελέτη. Ο ρυθμός με τον οποίο η περιοχή πρασινίζει για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες έχει επίσης επιταχυνθεί, επιταχύνοντας περισσότερο από 30% μεταξύ 2016 και 2021.

Ενώ το τοπίο εξακολουθεί να αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από χιόνι, πάγος και βράχος, αυτή η μικρή, πράσινη περιοχή έχει αυξηθεί δραματικά από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, δήλωσε ο Thomas Roland, συγγραφέας της μελέτης και περιβαλλοντικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ.

«Τα ευρήματά μας επιβεβαιώνουν ότι η επιρροή της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής δεν έχει όριο στην εμβέλειά της», δήλωσε ο Roland στο CNN. «Ακόμη και στη χερσόνησο της Ανταρκτικής, αυτή την πιο ακραία, απομακρυσμένη και απομονωμένη περιοχή, το τοπίο αλλάζει και αυτά τα φαινόμενα είναι ορατά από το διάστημα».

Η Ανταρκτική, το πιο κρύο μέρος στη Γη, έχει κατακλυστεί πρόσφατα από ακραία φαινόμενα θερμότητας.

Αυτό το καλοκαίρι, τμήματα της ηπείρου γνώρισαν ένα κύμα καύσωνα που έσπασε ρεκόρ με θερμοκρασίες να ανεβαίνουν έως και 10 βαθμούς Κελσίου πάνω από το κανονικό από τα μέσα Ιουλίου.

Τον Μάρτιο του 2022, οι θερμοκρασίες σε ορισμένα μέρη της ηπείρου έφτασαν τους 21 βαθμούς Κελσίου πάνω από τις κανονικές, τις πιο ακραίες θερμοκρασιακές αποκλίσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ σε αυτό το μέρος του πλανήτη.

Καθώς η ρύπανση από ορυκτά καύσιμα συνεχίζει να θερμαίνει τον κόσμο, η Ανταρκτική θα συνεχίσει να θερμαίνεται και αυτό το πράσινο είναι πιθανό να επιταχυνθεί, προβλέπουν οι επιστήμονες.

Όσο περισσότερο πρασινίζει η χερσόνησος, τόσο περισσότερο έδαφος θα σχηματιστεί και τόσο πιο πιθανό η περιοχή να γίνει πιο ευνοϊκή για χωροκατακτητικά είδη, που δυνητικά απειλούν την αυτοφυή άγρια ζωή.

«Σπόροι, σπόρια και θραύσματα φυτών μπορούν εύκολα να βρουν το δρόμο τους προς την Ανταρκτική Χερσόνησο με εξοπλισμό τουριστών και ερευνητών ή μέσω πιο «παραδοσιακών» διαδρομών που σχετίζονται με τα μεταναστευτικά πουλιά και τον άνεμο και έτσι ο κίνδυνος εδώ είναι ξεκάθαρος» είπε.

Το πρασίνισμα θα μπορούσε επίσης να μειώσει την ικανότητα της χερσονήσου να ανακλά την ηλιακή ακτινοβολία πίσω στο διάστημα, επειδή οι πιο σκούρες επιφάνειες απορροφούν περισσότερη θερμότητα.

Αυτές οι επιπτώσεις πιθανότατα θα είναι μόνο τοπικές, αλλά θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην περαιτέρω επιτάχυνση της ανάπτυξης της φυτικής ζωής καθώς το κλίμα συνεχίζει να θερμαίνεται, δήλωσε ένας από τους συγγραφείς, ο Olly Bartlett, ανώτερος λέκτορας τηλεπισκόπησης και γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο του Hertfordshire.

«Αυτό το εμβληματικό τοπίο θα μπορούσε να αλλάξει για πάντα», είπε.

Ο Matthew Davey, αναπληρωτής καθηγητής φυσιολογικής οικολογίας στη Σκωτσέζικη Ένωση για τη Θαλάσσια Επιστήμη, και ειδικός στην οικολογία των πολικών φυτών και των μικροβίων, είπε στο CNN ότι η μελέτη ήταν «μια σημαντική πρόοδος» για την κατανόηση της φυτικής ζωής στην Ανταρκτική.

Θα μπορούσε ακόμη και να υπάρχει περισσότερη βλάστηση από ό,τι έχει εντοπιστεί, είπε ο Davey, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιήθηκαν από τους επιστήμονες θα εντόπιζαν κυρίως μεγαλύτερα, πιο πράσινα πεδία με βρύα, είπε. «Αλλά γνωρίζουμε ότι υπάρχουν επίσης μεγάλες περιοχές με λειχήνες, γρασίδι και πράσινα και κόκκινα φύκια χιονιού που θα συμβάλουν επίσης στην περιοχή βλάστησης στην Ανταρκτική».

Ενώ η πραγματική αύξηση της έκτασης της ζωής των φυτών είναι μικρή, πρόσθεσε, η ποσοστιαία αύξηση είναι δραματική και δείχνει «την τάση ότι η βλάστηση εξαπλώνεται, έστω και αργά, στην Ανταρκτική».

Το επόμενο στάδιο για τους επιστήμονες θα είναι να μελετήσουν πώς τα φυτά αποικίζουν την πρόσφατα εκτεθειμένη γuμνή γη καθώς οι παγετώνες της Ανταρκτικής υποχωρούν περαιτέρω.