Στρεπτόκοκος και σηπτικό σοκ: Τι πρέπει να ξέρουμε για τη λοίμωξη που απειλεί τα παιδιά

Τα τελευταία τρία χρόνια παρατηρείται παγκόσμια αύξηση των περιστατικών λοίμωξης από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α, ειδικά σε παιδιά. Πρόκειται για τη λεγόμενη διεισδυτική στρεπτοκοκκική λοίμωξη, μια σοβαρή μορφή που μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε σηπτικό σοκ, με δυνητικά θανατηφόρες επιπτώσεις.

Το σηπτικό σοκ είναι το πιο προχωρημένο στάδιο της σηψαιμίας και εκδηλώνεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε μια λοίμωξη, προκαλώντας γενικευμένη φλεγμονή και κατακόρυφη πτώση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό οδηγεί σε ανεπαρκή αιμάτωση ζωτικών οργάνων και μπορεί να καταλήξει σε πολυοργανική ανεπάρκεια.

Στην Ελλάδα, η κατάσταση προκαλεί ανησυχία: το 2023 καταγράφηκαν 7 θάνατοι παιδιών λόγω της λοίμωξης, ενώ το 2024 ο αριθμός αυξήθηκε, με 12 θανάτους σε σύνολο 48 περιστατικών. Ο θάνατος ενός 5χρονου κοριτσιού στη Θεσσαλονίκη από κεραυνοβόλα σηψαιμία φέρνει και πάλι στο φως τα ερωτήματα γύρω από τις συνέπειες της πανδημίας και των περιορισμών στην επαφή των παιδιών με μικρόβια που ενισχύουν την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού τους.

Η ραγδαία αύξηση των περιστατικών οδήγησε στη δημιουργία δικτύου επιτήρησης, με το νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» να αποτελεί σημείο αναφοράς για την καταγραφή και ανάλυση των κρουσμάτων.

Τι είναι ο στρεπτόκοκκος Α;

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α είναι η βασική αιτία βακτηριακής φαρυγγίτιδας στα παιδιά σχολικής ηλικίας. Όπως εξηγεί ο ομότιμος καθηγητής Παιδιατρικής Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, η λοίμωξη εκδηλώνεται με έντονο πονόλαιμο, πυρετό, δυσκολία στην κατάποση, ξηρό βήχα, ανορεξία και απώλεια βάρους. Οι λοιμώξεις αυτές είναι πιο συχνές το χειμώνα και την άνοιξη και περιλαμβάνουν επίσης πυώδη αμυγδαλίτιδα και οστρακιά.

Αν και στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζεται εύκολα με αντιβιοτικά, σε σπάνιες περιπτώσεις το βακτήριο μπορεί να διεισδύσει στον οργανισμό και να προκαλέσει σοβαρή συστημική λοίμωξη.

Ο ΕΟΔΥ τονίζει πως δεν έχει εμφανιστεί κάποιο νέο στέλεχος του βακτηρίου – όπως συμβαίνει π.χ. με μεταλλάξεις ιών όπως η γρίπη των πτηνών – και πως ο στρεπτόκοκκος Α παραμένει ευαίσθητος στα κοινά αντιβιοτικά.