Μπορούν να φυτρώσουν ρεβίθια στη Σελήνη; Το εντυπωσιακό πείραμα που πέτυχε
Το πείραμα αυτό αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον τώρα που οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να επιστρέψουν στη Σελήνη

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Οι επιστήμονες κάνουν συνεχώς πειράματα για να καταλάβουν πώς θα μπορέσουν οι άνθρωποι να ζήσουν και να επιβιώσουν στο Διάστημα. Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα είναι απλό αλλά βασικό: τι θα τρώνε οι αστροναύτες όταν βρεθούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στη Σελήνη;
Μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν, σε συνεργασία με επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Texas A&M, φαίνεται ότι έκανε ένα σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Οι επιστήμονες κατάφεραν να καλλιεργήσουν ρεβίθια σε έδαφος που μιμείται τις συνθήκες της επιφάνειας της Σελήνης. Με απλά λόγια, δοκίμασαν αν μπορούν να φυτρώσουν φυτά σε ένα περιβάλλον παρόμοιο με το σεληνιακό έδαφος.
Το πείραμα αυτό αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον τώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδιάζουν να επιστρέψουν στη Σελήνη μέσω του προγράμματος Artemis. Αν οι αποστολές διαρκούν εβδομάδες ή και μήνες, η καλλιέργεια τροφής επιτόπου μπορεί να γίνει απαραίτητη.
Το πρόβλημα είναι ότι το έδαφος της Σελήνης δεν μοιάζει καθόλου με αυτό της Γης. Ο λεγόμενος ρεγόλιθος, δηλαδή το σεληνιακό έδαφος, αποτελείται κυρίως από θραύσματα πετρωμάτων, σκόνη και ορυκτά. Δεν περιέχει οργανική ύλη ούτε μικροοργανισμούς, στοιχεία που είναι απαραίτητα για να αναπτυχθούν τα φυτά. Επιπλέον, περιέχει ορισμένα βαρέα μέταλλα που μπορεί να είναι τοξικά.
Για να ξεπεράσουν αυτά τα προβλήματα, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα τεχνητό μείγμα που προσομοιώνει τη σύνθεση του σεληνιακού εδάφους. Η σύνθεση βασίστηκε σε δείγματα πετρωμάτων που είχαν φέρει πίσω στη Γη οι αστροναύτες των αποστολών Apollo.
Στη συνέχεια προσπάθησαν να κάνουν το έδαφος πιο «φιλικό» για τα φυτά. Πρόσθεσαν vermicompost, ένα είδος φυσικού λιπάσματος που παράγεται με τη βοήθεια γεωσκωλήκων. Οι γεωσκώληκες διασπούν οργανικά υλικά, όπως υπολείμματα τροφών ή άλλα απόβλητα, δημιουργώντας ένα υλικό πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. Θεωρητικά, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να παραχθεί ακόμη και κατά τη διάρκεια μιας διαστημικής αποστολής.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν επίσης ειδικούς μύκητες που βοηθούν τα φυτά να απορροφούν θρεπτικά στοιχεία από το έδαφος. Αυτοί οι μύκητες λειτουργούν σε συμβίωση με τις ρίζες των φυτών και τα βοηθούν να αναπτυχθούν καλύτερα, ενώ ταυτόχρονα μειώνουν την απορρόφηση επικίνδυνων μετάλλων.
Τα ρεβίθια φυτεύτηκαν σε διαφορετικά μείγματα σεληνιακού εδάφους και λιπάσματος. Μετά από αρκετές δοκιμές, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα καλύτερα αποτελέσματα εμφανίζονταν όταν το μείγμα περιείχε έως και 75% προσομοιωμένο σεληνιακό έδαφος. Σε αυτές τις συνθήκες τα φυτά κατάφεραν να αναπτυχθούν και να δώσουν καρπό.

freepik
Όταν όμως το ποσοστό του σεληνιακού εδάφους ήταν μεγαλύτερο, τα φυτά εμφάνιζαν έντονο στρες και συχνά πέθαιναν πριν ολοκληρώσουν τον κύκλο ανάπτυξής τους.
Παρότι η επιτυχής καλλιέργεια θεωρείται ένα σημαντικό επιστημονικό επίτευγμα, υπάρχουν ακόμη πολλά ερωτήματα. Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη αν τα ρεβίθια που καλλιεργούνται σε τέτοιες συνθήκες είναι ασφαλή για κατανάλωση. Πρέπει να εξεταστεί αν έχουν απορροφήσει τοξικά μέταλλα και αν διατηρούν την απαραίτητη θρεπτική αξία.
Με άλλα λόγια, τα «σεληνιακά ρεβίθια» μπορεί να είναι το πρώτο βήμα για τη γεωργία στο Διάστημα. Αλλά μέχρι να φτάσουν πραγματικά στο πιάτο των αστροναυτών, χρειάζεται ακόμη αρκετή έρευνα.












