Πως το Ισραήλ κατάφερε να μετατρέψει τον πόλεμο σε μια επιχείρηση με πολλά κέρδη

Από το φθινόπωρο του 2023, το Ισραήλ βρίσκεται σε μια διαρκή, πολύ μέτωπη πολεμική σύγκρουση, η οποία έχει προκαλέσει τεράστιες γεωπολιτικές αναταράξεις.

Κι όμως, παρά το δυσβάσταχτο κόστος των στρατιωτικών επιχειρήσεων, η ισραηλινή οικονομία όχι μόνο αντέχει, αλλά το εβραϊκό κράτος έχει καταφέρει να μετατρέψει τα πεδία των μαχών στην πιο κερδοφόρα βιτρίνα της εγχώριας βιομηχανίας του.

Επιχειρήσεις όπως η πρωτοφανής μαζική έκρηξη των βομβητών της Χεζμπολάχ, η δράση του συστήματος Iron Dome και η ταχύτατη ισοπέδωση της Γάζας, λειτουργούν στο παρασκήνιο ως η απόλυτη, ζωντανή διαφήμιση για τα ισραηλινά οπλικά και τεχνολογικά συστήματα. Ενώ οι εικόνες των συγκρούσεων προκαλούν δέος και αποτροπιασμό στην πλειοψηφία της κοινής γνώμης, σε επίπεδο κρατών και αμυντικών προϋπολογισμών τα πράγματα κινούνται με βάση τον ψυχρό ρεαλισμό των εξοπλισμών. Ακόμη και χώρες που καταδικάζουν δημόσια ή μποϊκοτάρουν το Τελ Αβίβ, στρέφονται κρυφά στην αγορά του.

Ιστορικό υψηλό: Το Ισραήλ στους 7 μεγαλύτερους προμηθευτές του πλανήτη

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ισραηλινού Υπουργείου Άμυνας, οι πωλήσεις όπλων της χώρας έχουν υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία πέντε χρόνια. Ήδη από το 2024, οι εξαγωγές άγγιξαν το ιστορικό ρεκόρ των 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ οι κορυφαίοι αμυντικοί κολοσσοί της χώρας, όπως η Elbit Systems και η Israel Aerospace Industries (IAI), καταγράφουν συνεχόμενη, διψήφια αύξηση στα κέρδη τους.

Πάνω από το 50% των ισραηλινών εξαγωγών αφορά πυραύλους, drones και υπερσύγχρονα συστήματα αεράμυνας. Μάλιστα, η ζήτηση είναι τόσο καταιγιστική που, σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), το Ισραήλ ξεπέρασε για πρώτη φορά το Ηνωμένο Βασίλειο, καταλαμβάνοντας την 7η θέση στη λίστα με τους μεγαλύτερους εξαγωγείς όπλων παγκοσμίως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γερμανία, η οποία επέλεξε το ισραηλινό αντιπυραυλικό σύστημα Arrow 3 για να θωρακίσει τον εναέριο χώρο της. «Ο κόσμος βλέπει τη δύναμη του Ισραήλ και επιδιώκει να γίνει εταίρος σε αυτήν», δήλωσε κυνικά ο Ισραηλινός Υπουργός Άμυνας, Ισραήλ Κατζ.

Η σκοτεινή γοητεία των «δοκιμασμένων στο πεδίο» όπλων

Γιατί όμως όλος ο πλανήτης θέλει ξαφνικά ισραηλινά όπλα; Η απάντηση που δίνουν οι Times of Israel είναι απλή όσο και μακάβρια: επειδή είναι «battle-tested». Είναι όπλα που έχουν δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες πολέμου και οι αγοραστές γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι λειτουργούν με απόλυτη ακρίβεια.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι το Ισραήλ χρησιμοποιεί τη Λωρίδα της Γάζας ως ένα απέραντο εργαστήριο για τη δοκιμή νέων τεχνολογιών, που βασίζονται στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), τη διαχείριση Big Data και την αυτοματοποιημένη στοχοθέτηση. Όπως σημειώνει ο Ομάρ Σακίρ, στέλεχος της οργάνωσης DAWN, «πολλές χώρες στρέφουν το βλέμμα τους προς το Ισραήλ, επειδή διαπιστώνουν σε πραγματικό χρόνο ότι πρόκειται για πυρομαχικά και συστήματα που αποδίδουν».

Ο χρόνος πιέζει και η Silicon Valley των όπλων κερδίζει

Η έκρηξη της ζήτησης δεν οφείλεται μόνο στην τεχνολογική υπεροχή, αλλά και στο timing της παγκόσμιας αστάθειας. Με τον πόλεμο στην Ουκρανία να συνεχίζεται και τις εστίες έντασης να πολλαπλασιάζονται σε Μέση Ανατολή και Ασία, δεκάδες κράτη αναγκάζονται να ενισχύσουν δραστικά την άμυνά τους εδώ και τώρα.

Όπως εξηγεί ο Seth J. Frantzman, αναλυτής του Ιδρύματος για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, οι περισσότερες χώρες δεν έχουν ούτε τον χρόνο ούτε την τεχνογνωσία να αναπτύξουν δικά τους αμυντικά συστήματα από το μηδέν. Χρειάζονται άμεσες λύσεις. 

Το Ισραήλ, λειτουργώντας ως μια «Silicon Valley των όπλων», είναι έτοιμο να παραδώσει ετοιμοπόλεμη τεχνολογία αιχμής. Ηθικά, η εργαλειοποίηση του πολέμου ως εμπορική στρατηγική προκαλεί τεράστιες αντιδράσεις, όμως σε οικονομικό επίπεδο, το Τελ Αβίβ φαίνεται πως έχει βρει τη φόρμουλα να μετατρέπει τη γεωπολιτική κρίση σε μόνιμη πηγή πλούτου και διπλωματικής ισχύος.