Ποια πλοία περνάνε κρυφά από τα Στενά του Ορμούζ
Το παρασκήνιο που κρατά χαμηλά τις τιμές πετρελαίου

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Το Ιράν φαίνεται πως έχει αρχίσει να επιτρέπει σε ορισμένα ξένα πλοία να περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά όχι σε όλους. Αυτό γίνεται με έναν άτυπο και «ήσυχο» τρόπο, χωρίς ξεκάθαρους κανόνες. Παρ’ όλα αυτά, αυτή η κίνηση βοηθάει στο να συνεχίζεται η ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, κάτι που κρατά τις τιμές της ενέργειας πιο χαμηλά παγκοσμίως.
Ένα παράδειγμα είναι το δεξαμενόπλοιο Karachi, που ταξίδευε με σημαία Πακιστάν. Ήταν το πρώτο μη ιρανικό πλοίο που πέρασε από τα Στενά μετά την έναρξη της έντασης. Το πλοίο μετέφερε πετρέλαιο από το Άμπου Ντάμπι και φαίνεται πως είχε κάποια μορφή άδειας από το Ιράν, αφού κινήθηκε κοντά στα ιρανικά χωρικά ύδατα και όχι από τη συνηθισμένη διεθνή διαδρομή.
Μέχρι τώρα, τα περισσότερα πλοία που περνούσαν ήταν ιρανικά ή ανήκαν στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» του Ιράν. Όμως φαίνεται πως σιγά-σιγά ανοίγει ο δρόμος και για άλλα πλοία, χωρίς όμως να είναι σαφές ποια επιλέγονται και με ποια κριτήρια.
Η κατάσταση αυτή έχει επηρεάσει σημαντικά την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Όσο περισσότερο πετρέλαιο φεύγει από τον Περσικό Κόλπο προς χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα, τόσο μειώνεται η πίεση για αγορές από άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ. Αυτό βοηθά στο να μην ανεβαίνουν πολύ οι τιμές.
Η Ινδία, για παράδειγμα, κατάφερε να περάσει δύο πλοία με υγροποιημένο αέριο από τα Στενά μετά από συνεννόηση με το Ιράν. Αυτό ήταν σημαντικό, γιατί η χώρα κινδύνευε να μείνει χωρίς καύσιμα για καθημερινή χρήση, όπως το μαγείρεμα.
Παρόλα αυτά, η κίνηση πλοίων στην περιοχή έχει μειωθεί δραματικά. Πριν την κρίση, περίπου 125 πλοία περνούσαν κάθε μέρα από τα Στενά. Τώρα, ο αριθμός έχει πέσει περίπου στα 5 ημερησίως. Πολλά πλοία έχουν σταματήσει και περιμένουν στον Περσικό Κόλπο, φοβούμενα επιθέσεις.
Ο κίνδυνος είναι μεγάλος. Μέσα σε έναν μήνα έχουν γίνει πάνω από 20 επιθέσεις σε εμπορικά πλοία. Ακόμη κι αν υπάρξει στρατιωτική συνοδεία από χώρες όπως οι ΗΠΑ, δεν είναι εύκολο να προστατευτούν όλα τα πλοία που περιμένουν.
Επιπλέον, τα Στενά του Ορμούζ είναι πολύ στενά σε ορισμένα σημεία. Τα μεγάλα πλοία μπορούν να περάσουν μόνο από συγκεκριμένες «λωρίδες», κάτι που δημιουργεί μποτιλιάρισμα και καθυστερήσεις. Ακόμα κι αν ομαλοποιηθεί η κατάσταση, θα χρειαστούν εβδομάδες για να περάσουν όλα τα πλοία.
Τέλος, δεν υπάρχει ακόμα επίσημο σύστημα για το ποια πλοία μπορούν να περάσουν. Ωστόσο, υπάρχει πιθανότητα να δημιουργηθεί κάτι παρόμοιο με αυτό που έκαναν οι Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου τα πλοία ζητούσαν άδεια πριν περάσουν. Για την ώρα, όλα γίνονται με συμφωνίες στο παρασκήνιο.












