Σήμερα έμαθα: Η «αόρατη γλώσσα» των μουσείων και πώς το δεξί σου χέρι αποφασίζει τι θα δεις

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί, μπαίνοντας σε μια αίθουσα μουσείου, σχεδόν πάντα στρίβεις προς τα δεξιά; Δεν είναι σύμπτωση, ούτε δική σου επιλογή.

Τα μουσεία παγκοσμίως είναι σχεδιασμένα με βάση τη «Στρατηγική του Δεξιού Χεριού», μια ψυχολογική τακτική που καθορίζει τη διαδρομή σου πριν καν προλάβεις να κοιτάξεις τον πρώτο πίνακα.

Η ψυχολογία της δεξιόστροφης κίνησης

Οι ειδικοί στη συμπεριφορά των επισκεπτών έχουν παρατηρήσει ότι το 80% των ανθρώπων τείνει να κινείται δεξιόστροφα μέσα σε έναν άγνωστο χώρο. Οι επιμελητές των μουσείων το γνωρίζουν αυτό και τοποθετούν τα πιο σημαντικά έργα, τα «blockbusters» της συλλογής, στη δεξιά πλευρά της αίθουσας. Έτσι, διασφαλίζουν ότι η πλειοψηφία του κοινού θα δει τα highlights, αποφεύγοντας τον συνωστισμό και τη σύγχυση στις υπόλοιπες γωνίες.

Το «χρυσό ύψος» του πίνακα

Ωστόσο, η χειραγώγηση των αισθήσεων δεν σταματά εκεί. Υπάρχει ένας «χρυσός κανόνας» για το ύψος που κρεμιούνται τα έργα, γνωστός ως "Museum Height". Σχεδόν σε όλα τα μεγάλα μουσεία του κόσμου, το κέντρο κάθε έργου βρίσκεται ακριβώς στα 145-150 εκατοστά από το πάτωμα. Αυτό είναι το μέσο ύψος του ανθρώπινου ματιού. Είναι η απόσταση που ο εγκέφαλος νιώθει πιο άνετα να επεξεργαστεί πληροφορίες, κάνοντάς σε να νιώθεις ότι ο πίνακας «σε κοιτάζει» κατάματα.

Ένα άλλο «σκοτεινό» μυστικό των μουσείων είναι η χρήση του φωτισμού και του δαπέδου για τον έλεγχο της ταχύτητάς σου. Έχεις προσέξει ότι σε ορισμένες αίθουσες το δάπεδο είναι από σκληρό ξύλο ή πέτρα που κάνει θόρυβο, ενώ σε άλλες έχει μαλακό χαλί; Το χαλί χρησιμοποιείται στα σημεία που το μουσείο θέλει να «φρενάρεις» και να αφιερώσεις χρόνο, ενώ τα σκληρά δάπεδα σε ενθαρρύνουν να κινηθείς πιο γρήγορα προς την επόμενη αίθουσα.

Η κρυφή επίδραση των χρωμάτων

Ακόμα και οι τοίχοι έχουν τη δική τους ψυχολογία. Τα σκούρα χρώματα (βαθύ κόκκινο ή μπλε) χρησιμοποιούνται συχνά για ιστορικά έργα, καθώς δημιουργούν μια αίσθηση κύρους και «βάρους», ενώ οι λευκοί τοίχοι των σύγχρονων γκαλερί είναι σχεδιασμένοι για να εξαφανίζουν το περιβάλλον και να αφήνουν το έργο να «επιπλέει» στο κενό, εστιάζοντας την προσοχή σου αποκλειστικά στη μορφή και το χρώμα.

Την επόμενη φορά που θα επισκεφθείς ένα μουσείο (ιδανικά σήμερα, που είναι η Διεθνή Ημέρα Μουσείων), δοκίμασε να πας κόντρα στο ένστικτό σου: στρίψε αριστερά. Θα ανακαλύψεις μια τελείως διαφορετική ιστορία, μακριά από τη ροή που κάποιος άλλος σχεδίασε για σένα. Τελικά, η τέχνη δεν είναι μόνο αυτό που βλέπεις στην κορνίζα, αλλά και ο αόρατος τρόπος με τον οποίο ο χώρος σε καθοδηγεί να την αισθανθείς.