Σήμερα έμαθα: Το πιο παράξενο φυτό του κόσμου αιμορραγεί όταν το κόβεις

Όταν σκεφτόμαστε τα φυτά και τα δέντρα, τα έχουμε στο μυαλό μας ως ζωντανούς αλλά «σιωπηλούς» οργανισμούς, που αντιδρούν στις εξωτερικές συνθήκες με τρόπους που σπάνια θυμίζουν το ζωικό βασίλειο.

Κι όμως, σήμερα έμαθα ότι στην αφρικανική ήπειρο ευδοκιμεί ένα μοναδικό είδος δέντρου, το οποίο αν το πληγώσεις, αντιδρά με έναν τρόπο που προκαλεί δέος και ανατριχίλα.

Ο λόγος για το Pterocarpus angolensis, γνωστό παγκοσμίως με την τρομακτική αλλά απόλυτα ακριβή ονομασία «Bloodwood» (Ματωμένο Ξύλο), ένα δέντρο που κυριολεκτικά «αιμορραγεί» με παχύρρευστο, κατακόκκινο υγρό κάθε φορά που κάποιος κόβει έναν κλάδο ή τον κορμό του.

Μια εικόνα που σοκάρει το ανθρώπινο μάτι

Το Bloodwood είναι ένα φυλλοβόλο δέντρο που μπορεί να φτάσει σε ύψος τα 15 μέτρα και συναντάται κυρίως στη νότια Αφρική, σε χώρες όπως η Ανγκόλα, η Μοζαμβίκη, η Ναμίμπια και η Νότια Αφρική. Η εξωτερική του εμφάνιση δεν προδίδει σε τίποτα το μυστικό που κρύβει στο εσωτερικό του.

Ωστόσο, αν κάποιος επιχειρήσει να κόψει ένα κομμάτι του κορμού του ή αν ένα κλαδί σπάσει από τον άνεμο, από την «πληγή» αρχίζει να αναβλύζει αμέσως ένα σκούρο κόκκινο, γυαλιστερό υγρό. Η ομοιότητα του χυμού αυτού με το ανθρώπινο ή το ζωικό αίμα είναι τόσο συγκλονιστική, που αντικρίζοντας κανείς μια κομμένη επιφάνεια του δέντρου, έχει την ψευδαίσθηση ότι το φυτό πονάει και αιμορραγεί ακατάπαυστα, δημιουργώντας μια απόκοσμη και άκρως εντυπωσιακή εικόνα.

@wikipedia.org

Η επιστημονική εξήγηση πίσω από το «θαύμα»

Όπως είναι φυσικό, η επιστήμη έχει ρίξει φως σε αυτό το μοναδικό φαινόμενο, αφαιρώντας το μεταφυσικό στοιχείο αλλά διατηρώντας ακέραιο το ενδιαφέρον. Ο κατακόκκινος αυτός χυμός είναι στην πραγματικότητα μια ουσία εξαιρετικά πλούσια σε τανίνες —χημικές ενώσεις που συναντάμε και σε άλλα φυτά, αλλά στο συγκεκριμένο δέντρο βρίσκονται σε τεράστια συγκέντρωση, δίνοντας αυτό το βαθύ κόκκινο χρώμα.

Αυτή η «αιμορραγία» δεν είναι μια αδυναμία του φυτού, αλλά ένας εξελιγμένος μηχανισμός αυτοάμυνας και επιβίωσης. Μόλις το δέντρο υποστεί ζημιά, ο χυμός ρέει στο σημείο της κοπής και πήζει γρήγορα, σφραγίζοντας την πληγή σαν φυσικός επίδεσμος. Με αυτόν τον τρόπο, το Bloodwood προστατεύει τον εαυτό του από την εισβολή ξυλοφάγων εντόμων, μυκήτων και βακτηρίων που θα μπορούσαν να σαπίσουν το ξύλο του και να το νεκρώσουν.

Από τις μαγικές τελετές στην υπερεκμετάλλευση

Λόγω της μοναδικής αυτής ιδιότητας, το δέντρο Bloodwood κατείχε πάντα μια ξεχωριστή θέση στις παραδόσεις των τοπικών φυλών της Αφρικής. Για αιώνες, οι ντόπιοι πίστευαν ότι το δέντρο διαθέτει μαγικές ιδιότητες και χρησιμοποιούσαν τον κόκκινο χυμό του ως φάρμακο στην παραδοσιακή ιατρική για τη θεραπεία παθήσεων που σχετίζονται με το αίμα, όπως οι αιμορραγίες, τα προβλήματα της περιόδου, ακόμη και για την επούλωση σοβαρών δερματικών πληγών.

Στον σύγχρονο κόσμο, ωστόσο, το «Ματωμένο Ξύλο» αντιμετωπίζει μια εντελώς διαφορετική, πιο πεζή απειλή. Το ξύλο του είναι εξαιρετικής ποιότητας, ανθεκτικό στους τερμίτες, δεν μαζεύει και έχει μια πανέμορφη ροδοκόκκινη απόχρωση, γεγονός που το καθιστά περιζήτητο για την κατασκευή πολυτελών επίπλων, πατωμάτων και μουσικών οργάνων.

Η αλόγιστη και συχνά παράνομη υλοτομία στις περιοχές όπου αναπτύσσεται έχει οδηγήσει σε δραματική μείωση του πληθυσμού του, κάνοντας τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι το πιο παράξενο και «ζωντανό» φυτό του πλανήτη κινδυνεύει να εξαφανιστεί αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα προστασίας.