Ο Βρετανός ζωγράφος Ντέιβιντ Χόκνεϊ έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 χρόνων ‑ Το έργο και η πορεία του

Ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ, ο εμβληματικός Βρετανός ζωγράφος που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην τέχνη του 20ού αιώνα, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών, σύμφωνα με ανακοίνωση που έκανε η εκπρόσωπός του την Παρασκευή. Ένας από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες του 20ού και 21ου αιώνα, ο Χόκνεϊ δούλεψε σε ποικίλα μέσα, αλλά έμεινε κυρίως γνωστός για τη ζωηρή χρήση του χρώματος σε πίνακες που απεικονίζουν σκηνές από την Καλιφόρνια, τη Νορμανδία και τη Βρετανία.

Σούπερ σταρ της pop art, ο Βρετανός ζωγράφος υπήρξε ένας από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες παγκοσμίως καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ — αγαπημένος της Βρετανίας, παγκόσμια διασημότητα, πολίτης του κόσμου και μποέμ — «έφυγε» ειρηνικά στο σπίτι του στο Λονδίνο την Πέμπτη, έναν μήνα πριν από τα 89α γενέθλιά του, σύμφωνα με ανακοίνωση της υπεύθυνης δημοσίων σχέσεών του Έρικα Μπόλτον.

Έγινε γνωστός ως καλλιτέχνης της pop art κατά την ξέφρενη δεκαετία του '60 και ήταν ίσως ευρύτερα αναγνωρισμένος για τους πίνακές του με πισίνες, που συνέβαλαν στον καθορισμό της αισθητικής του Λος Άντζελες. Έργα όπως τα «A Bigger Splash» και «Portrait of an Artist (Pool With Two Figures)» απεικόνιζαν ηδονιστικές σκηνές αγάπης, πόθου και απώλειας κάτω από τον ηλιόλουστο ουρανό της πόλης.

Τα πρώτα χρόνια και οι καλλιτεχνικές αναζητήσεις

Γεννημένος στο Μπράντφορντ το 1937, ο Χόκνεϊ ήταν το τέταρτο από πέντε παιδιά. Ως παιδί, του άρεσε να κάθεται στο μπροστινό μέρος του επάνω ορόφου ενός διώροφου λεωφορείου, απ' όπου είχε την καλύτερη θέα της πόλης και του τοπίου. «Πάντα ήθελα να βλέπω περισσότερα», είχε δηλώσει στο ντοκιμαντέρ «Χόκνεϊ» του σκηνοθέτη Ράνταλ Ράιτ το 2015.

Δημιούργησε πορτρέτα που άλλαζαν την προοπτική μέσω φωτογραφικού κολάζ, πειραματίστηκε με αφηρημένη ζωγραφική τοπίων και, αργότερα στη ζωή του, διερεύνησε τις δυνατότητες που προσέφερε η αναδυόμενη τεχνολογία 3D στη δημιουργία έργων τέχνης.

Η τέχνη στην ψηφιακή εποχή

Αργότερα στη ζωή του, ο Χόκνεϊ φωτογράφιζε ακούραστα τα πάντα γύρω του — σκηνές της καθημερινής ζωής, σκίτσα φίλων, σπίτια, περαστικούς. Πέρασε επίσης δεκαετίες εξερευνώντας ψηφιακά εργαλεία για την τέχνη του: εργάστηκε με φαξ και έγχρωμα φωτοτυπικά μηχανήματα, χρησιμοποίησε το iPhone του ως μπλοκ σχεδίασης και ζωγράφιζε απευθείας στο iPad του.

Το 2018, δημιούργησε βιτρό για το αβαείο του Γουέστμινστερ, σχεδιάζοντάς το στο iPad του, ενώ συχνά καθόταν στην αίθουσα της εκκλησίας εμπνεόμενος από το παιχνίδι του φωτός. Το 2022, φιλοτέχνησε πορτρέτο του τραγουδιστή Χάρι Στάιλς στη συσκευή, σημειώνοντας ότι ήταν ιδιαίτερα δύσκολο, καθώς προτιμούσε να απεικονίζει φίλους.

Το ενδιαφέρον του για τα νέα μέσα μέχρι και τα γεράματά του ήταν αξιοσημείωτο. «Πάντα κάνω κάτι άλλο», δήλωσε στην εφημερίδα The Guardian σε συνέντευξη του 2022. «Ναι. Μπορούν να διαφωνούν όσο θέλουν για το παρελθόν, αλλά εγώ απλώς καταλήγω σε κάτι άλλο».

Ένας προσγειωμένος σταρ

Παρά την εμβληματική του θέση, ο Χόκνεϊ θεωρούσε τον εαυτό του ακούραστο εργάτη. Συχνά ξυπνούσε την αυγή επειδή έβρισκε το πρωινό φως μοναδικό. «Το βρίσκω συναρπαστικό να βλέπω πώς πέφτει η βροχή σε μια λακκούβα και μετά να τη ζωγραφίζω», έλεγε ο καλλιτέχνης, που είχε ιδιαίτερο πάθος για την τοπιογραφία. Διατήρησε την καλλιτεχνική του περιέργεια και πνεύμα ανακάλυψης μέχρι το τέλος.

Δημιούργησε περίπου 2.000 πίνακες και χιλιάδες φωτογραφίες και σκίτσα. Απέκτησε μεγάλη φήμη και στις ΗΠΑ, όπου έζησε από τη δεκαετία του 1960 έως το 2000, οπότε και επέστρεψε κοντά στην πόλη καταγωγής του στην Αγγλία. Κατά καιρούς διέμενε εναλλάξ στις κατοικίες του στην Αγγλία και στην Καλιφόρνια.

Ο Χόκνεϊ υπήρξε φίλος με σπουδαίους καλλιτέχνες όπως ο Άντι Γουόρχολ και ο Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ. Με τα χαρακτηριστικά ξανθά μαλλιά του, τα στρογγυλά γυαλιά με χοντρό σκελετό και το τσιγάρο στα χείλη, ήταν κλασική φιγούρα στα πάρτι της δεκαετίας του '60 στο Λονδίνο και τις ΗΠΑ. Ακόμη και μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο το 2012, που επηρέασε προσωρινά την ομιλία του, συνέχισε να εργάζεται αδιάλειπτα.

Το 2018, το έργο του «Πορτρέτο ενός καλλιτέχνη (Πισίνα με δύο φιγούρες)» πουλήθηκε για 90,3 εκατομμύρια δολάρια — η υψηλότερη τιμή που είχε καταβληθεί ποτέ εκείνη την εποχή σε δημοπρασία για πίνακα εν ζωή καλλιτέχνη.

Ένας αναρχικός με αίσθηση του χιούμορ

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Guardian, ο Χόκνεϊ αποκάλυψε τον αναρχικό που έκρυβε μέσα του, χρησιμοποιώντας την τυπική του αίσθηση του χιούμορ. Σε συνάντηση σε εστιατόριο, έβγαλε από την τσέπη του δύο τσαλακωμένα αποτσίγαρα που αποδείχθηκαν γλυπτά από γκαλερί του Βερολίνου.

Ως μανιώδης καπνιστής σε όλη του τη ζωή, κατά την πανδημία COVID ισχυρίστηκε ότι οι καπνιστές είχαν αναπτύξει ανοσία στον κορωνοϊό, επικαλούμενος μελέτη από την Κίνα σε επιστολή του στη Daily Mail. Κάπνιζε αποκλειστικά Davidoffs, που πωλούνται κυρίως σε Γερμανία και Ελβετία — για τον ίδιο, το κάπνισμα ενσάρκωνε το ελεύθερο πνεύμα της δεκαετίας του 1960.

Μιλώντας στον Guardian, είπε ότι εκείνη η περίοδος «ήταν η πιο ελεύθερη, πιθανώς στην ιστορία». Ο ακούραστος καλλιτέχνης, που τιμήθηκε με μεγάλη αναδρομική έκθεση των έργων του το 2025 στο Fondation Louis Vuitton στο Παρίσι, παρέμενε πάντα ενθουσιώδης για τη ζωή: «Αν βλέπεις τον κόσμο όμορφο, συναρπαστικό και μυστηριώδη, όπως νομίζω εγώ, τότε νιώθεις αρκετά ζωντανός».