Ιράν εναντίον Starlink: Τι θα συμβεί σε όποιον βρουν με ένα «πιάτο» του Elon Musk

Το Ιράν κλιμακώνει την καταστολή κατά του Starlink του Elon Musk, με ποινές φυλάκισης για χρήστες και διακινητές και ακόμη και θανατική ποινή σε υποθέσεις κατασκοπείας, εν μέσω του πολέμου με ΗΠΑ και Ισραήλ.

Οι ιρανικές αρχές δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν την καταστολή κατά του Starlink, της δορυφορικής υπηρεσίας διαδικτύου της SpaceX του Elon Musk (Έλον Μασκ), που έχει τεθεί εκτός νόμου στο Ιράν για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η απλή χρήση ή κατοχή εξοπλισμού Starlink τιμωρείται με φυλάκιση από έξι μήνες έως δύο έτη, ενώ η εισαγωγή και η διανομή των συσκευών επιφέρουν κάθειρξη έως και πέντε ετών, πέρα από βαριά πρόστιμα. Εάν οι κατηγορίες συνδεθούν με θέματα εθνικής ασφάλειας ή κατασκοπείας, οι εμπλεκόμενοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν ακόμη και τη θανατική ποινή.

Όπως μεταδίδει το Al Jazeera, το Starlink διαφεύγει από το αυστηρό φιλτράρισμα και τους περιορισμούς που επιβάλλει η Τεχεράνη. Το μέτρο εντάσσεται στις πολλαπλές κινήσεις των ιρανικών αρχών αφότου οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πλήγματα στη χώρα στις 28 Φεβρουαρίου, πυροδοτώντας έναν παρατεταμένο και οικονομικά εξουθενωτικό πόλεμο, ενώ παράλληλα επιβάλλονται περαιτέρω περιορισμοί στο παγκόσμιο διαδίκτυο.

Δύο ολικά «μπλακ άουτ» στο διαδίκτυο μέσα στο 2026

Ο πληθυσμός των 90 εκατομμυρίων κατοίκων του Ιράν έχει υποστεί δύο εξαιρετικά παρατεταμένα κρατικά «μπλακ άουτ» στο παγκόσμιο διαδίκτυο εντός του 2026: το πρώτο για τρεις εβδομάδες κατά τη διάρκεια των πανεθνικών διαδηλώσεων τον Ιανουάριο και το δεύτερο για 88 ημέρες στην αρχή του τρέχοντος πολέμου.

Ο Mohammad Amin Aghamiri (Μοχάμαντ Αμίν Αγκαμίρι), γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Ψηφιακού Χώρου, χαρακτήρισε το Starlink «όπλο πολέμου» των εχθρών της χώρας. «Είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται από τον εχθρό για διοίκηση, έλεγχο, κατασκοπεία και συλλογή πληροφοριών», δήλωσε. «Διαθέτουμε πλέον διάφορα συστήματα για την εξουδετέρωση των δορυφορικών τερματικών του Starlink».

Αν και δεν εμβάθυνε στα ακριβή τεχνικά μέτρα ή τις συσκευές που χρησιμοποιούνται για τη φραγή του Starlink, αποκάλυψε ότι ένα από αυτά αξιοποιήθηκε κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του Ιανουαρίου, ενώ οι αρχές εμφανίζονται προετοιμασμένες να μοιραστούν τη σχετική τεχνολογία με συμμαχικές χώρες.

Ποιες ποινές προβλέπονται για το Starlink στο Ιράν;

Το Ιράν συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που έχουν απαγορεύσει ή περιορίσει τη λειτουργία του Starlink, επικαλούμενες ανησυχίες εθνικής ασφάλειας. Οι ποινές κλιμακώνονται από τη φυλάκιση για απλή χρήση ή κατοχή έως τη θανατική ποινή, όταν η υπόθεση συνδέεται με κατασκοπεία.

Ο Aghamiri κάλεσε τους Ιρανούς πολίτες να χρησιμοποιούν αποκλειστικά τις εγχώριες πλατφόρμες, οι οποίες υποστηρίζονται από το λεγόμενο Εθνικό Δίκτυο Πληροφοριών. Παράλληλα, υποστήριξε ένα μοντέλο «κλιμακωτής πρόσβασης», το οποίο προβλέπει ελεγχόμενη και προστατευμένη πρόσβαση στο διεθνές διαδίκτυο μόνο για επιλεγμένες ομάδες, όπως εμπόρους, ερευνητές και δημοσιογράφους, σε περιόδους κρίσεων.

Πώς η Τεχεράνη επιχειρεί να «τυφλώσει» το δορυφορικό δίκτυο

Ειδικός σε θέματα διαδικτύου και τηλεπικοινωνιών με έδρα την Τεχεράνη, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, εξήγησε στο Al Jazeera ότι οι ιρανικές αρχές επιστρατεύουν έναν συνδυασμό τεχνικών μέτρων για να μπλοκάρουν τις συνδέσεις.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η χρήση πολλαπλών παρεμβολέων (jammers) με εξειδικευμένες διαμορφώσεις, καθώς και η εκπομπή παραποιημένων σημάτων GPS (GPS spoofing) για την παρεμπόδιση της ρύθμισης νέων συσκευών. Επιπλέον, οι αρχές είναι σε θέση να εντοπίζουν τα ψηφιακά πρωτόκολλα που συνδέονται με το Starlink όταν οι χρήστες επιχειρούν να προσπελάσουν τοπικές εφαρμογές.

Στο πεδίο, οι δυνάμεις ασφαλείας πραγματοποιούν περιπόλους και ελέγχους με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) για τον φυσικό εντοπισμό των πιάτων, ενώ διοργανώνουν εφόδους σε χώρους όπου διακινούνται λαθραία τα τερματικά.

Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ Naftali Bennett (Ναφτάλι Μπένετ) ισχυρίστηκε ότι η χώρα του είχε διοχετεύσει λαθραία δεκάδες χιλιάδες συσκευές Starlink στο Ιράν κατά τη θητεία του (2021-2022), προκειμένου να ενισχύσει τους αντικυβερνητικούς διαδηλωτές.

Διπλωματικές πιέσεις και ο φόβος απώλειας του ελέγχου

Από το 2023, το Ιράν μεταφέρει τη διαμάχη και σε διπλωματικό επίπεδο, προσφεύγοντας στο Συμβούλιο Ραδιοκανονισμών της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών (ITU) για να ασκήσει πιέσεις στις ΗΠΑ και τη Νορβηγία, η οποία εμπλέκεται στις ρυθμιστικές εγκρίσεις του δορυφορικού δικτύου, ώστε να διακόψουν τις εκπομπές πάνω από την ιρανική επικράτεια. Στις 4 Οκτωβρίου, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τον Νορβηγό πρέσβη στην Τεχεράνη για να εκφράσει την έντονη διαμαρτυρία του.

Σε διοικητική σύσκεψη στα τέλη Σεπτεμβρίου, ο υφυπουργός Τεχνολογίας Mohammad Hafez Hakami (Μοχάμαντ Χαφέζ Χακαμί) προειδοποίησε ότι το Starlink θα μπορούσε να αποτελέσει «το τελευταίο καρφί στο φέρετρο του κρατικού ελέγχου στο διαδίκτυο», καθώς παρέχει ανεμπόδιστη πρόσβαση.

Ο ίδιος υπενθύμισε τις σταδιακές απαγορεύσεις εφαρμογών τα τελευταία χρόνια (Telegram το 2017-18, WhatsApp και Instagram το 2022-23) και τόνισε χαρακτηριστικά: «Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, στην επόμενη κρίση θα αναγκαστούμε να κόψουμε το ηλεκτρικό ρεύμα, καθώς το Starlink δεν εξαρτάται καν από το δικό μας εθνικό δίκτυο».

Το κόστος της απομόνωσης για τους πολίτες

Παρά τους περιορισμούς, το Starlink επέτρεψε σε Ιρανούς να διοχετεύσουν στο εξωτερικό βίντεο από τις διαδηλώσεις ήδη από το 2022. Εκτιμάται ότι δεκάδες χιλιάδες τερματικά έχουν εισαχθεί έκτοτε λαθραία στη χώρα.

Ωστόσο, λόγω του υψηλού κόστους, της σπανιότητας του εξοπλισμού και του φόβου της σύλληψης, η συντριπτική πλειονότητα των 90 εκατομμυρίων κατοίκων παραμένει εξαρτημένη από το εγχώριο διαδίκτυο, το οποίο μπλοκάρει χιλιάδες διεθνείς ιστότοπους. Την κατάσταση επιβαρύνουν περαιτέρω οι κυρώσεις των ΗΠΑ και οι τραπεζικοί περιορισμοί.

Για να παρακάμψουν τα εμπόδια, οι περισσότεροι πολίτες καταφεύγουν σε εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPN), τα οποία όμως συνεπάγονται αργές ταχύτητες, υψηλό οικονομικό κόστος και κινδύνους για τα προσωπικά δεδομένα, ενώ καθίστανται άχρηστα σε περιόδους ολικού «μπλακ άουτ».

Σκόπιμη επιβράδυνση και αβέβαιο μέλλον

Η κυβερνητική εκπρόσωπος Fatemeh Mohajerani (Φατεμέχ Μοχατζερανί) παραδέχθηκε δημόσια ότι οι αρχές προβαίνουν σε σκόπιμες επιβραδύνσεις του διαδικτύου, επικαλούμενη λόγους προστασίας των εθνικών υποδομών από κυβερνοεπιθέσεις εν μέσω πολέμου.

Την ίδια στιγμή, έγγραφο πολιτικής που διέρρευσε από μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στο καθεστώς αναφέρει ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο μελλοντικού ξεμπλοκαρίσματος ορισμένων πλατφορμών, όπως το Google Play και το WhatsApp, ενώ για το YouTube και το Telegram τίθεται ως όρος η διεξαγωγή απευθείας διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, ένα ενδεχόμενο που θεωρείται σχεδόν ακατόρθωτο.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.