Απαγόρευση social media κάτω των 15: Σήμερα η ψηφοφορία στη Βουλή

Η Ολομέλεια της Βουλής συζητά σήμερα (22/10) το νομοσχέδιο για την απαγόρευση των social media στα παιδιά κάτω των 15 ετών, με ψηφοφορία το βράδυ και στόχο εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027.

Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται σήμερα (22/10) προς ψήφιση το νομοσχέδιο για την απαγόρευση πρόσβασης των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ψηφοφορία αναμένεται το βράδυ, ενώ η κυβέρνηση επιδιώκει την εφαρμογή του μέτρου από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Η αντιπολίτευση έχει ήδη εκφράσει τις διαφωνίες της στην αρμόδια Επιτροπή, όπου η ολοκλήρωση της επεξεργασίας ανέδειξε ότι δεν έχει διαμορφωθεί ευρύτερη συναίνεση, παρά τη γενική συμφωνία για την ανάγκη προστασίας των παιδιών από τους κινδύνους του διαδικτύου. Η συζήτηση βρίσκεται σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι βασικές ενστάσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης αφορούν τον οριζόντιο χαρακτήρα της απαγόρευσης, την αποτελεσματικότητά της, τις δυνατότητες παράκαμψης των περιορισμών και την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Το ΚΚΕ και η Πλεύση Ελευθερίας ξεκαθάρισαν ότι θα καταψηφίσουν, ενώ ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση και Νίκη επιφυλάχθηκαν για την Ολομέλεια. Η ΝΔ επιδιώκει τη στήριξη της πρωτοβουλίας και από άλλες κοινοβουλευτικές δυνάμεις.

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο για την απαγόρευση social media κάτω των 15

Στον πυρήνα του σχεδίου νόμου βρίσκεται η απαγόρευση πρόσβασης σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης για ανηλίκους που δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας τους, με ημερομηνία έναρξης εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027.

Για την εφαρμογή του ηλικιακού περιορισμού, το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα αξιοποίησης των μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας του Gov.gr Wallet και του Kids Wallet, χωρίς να καθιστά υποχρεωτική τη χρήση τους. Η διάκριση έχει τη σημασία της, καθώς, παρά την έμφαση στην ανάγκη αξιόπιστης επαλήθευσης, το νομοσχέδιο δεν περιγράφει έναν νέο, ενιαίο τεχνικό μηχανισμό ελέγχου.

Εποπτικός ρόλος προβλέπεται για το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, με τις αρμοδιότητες που ήδη διαθέτουν. Η εποπτεία συνδέεται δηλαδή με τους υφιστάμενους μηχανισμούς ελέγχου και το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, χωρίς να θεσπίζεται αυτοτελές σύστημα νέων ειδικών προστίμων.

Μία ακόμα πρόβλεψη αφορά τον συγχρονισμό με την ΕΕ: η ρύθμιση θα παύσει αυτοδικαίως να ισχύει εφόσον τεθεί σε εφαρμογή ευρωπαϊκός κανονισμός για το ίδιο ζήτημα.

Γιατί η κυβέρνηση επιλέγει την απαγόρευση

Από πλευράς Μαξίμου, η πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως παρέμβαση αναγκαία για την προστασία της ψυχικής υγείας των ανηλίκων. Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας βρίσκονται ο ψηφιακός εθισμός, ο διαδικτυακός εκφοβισμός, η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο και οι πρακτικές των πλατφορμών που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη παραμονή των χρηστών στις εφαρμογές. Η κυβέρνηση επικαλείται και διεθνείς μελέτες για τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης στην ψυχική υγεία, τον ύπνο και τη συγκέντρωση των ανηλίκων.

Κατά την κυβερνητική θέση, η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των γονέων, αλλά προϋποθέτει και συγκεκριμένες υποχρεώσεις για τις εταιρείες τεχνολογίας. Η ρύθμιση παρουσιάζεται ως συνέχεια προηγούμενων παρεμβάσεων, όπως η απαγόρευση χρήσης κινητών τηλεφώνων στα σχολεία και η ανάπτυξη εργαλείων γονικού ελέγχου. Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος έχει αναγνωρίσει ότι η απαγόρευση καθαυτή δεν αποτελεί ολοκληρωμένη λύση, υποστηρίζει όμως ότι το μέτρο είναι αναγκαίο για ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να παραμένει χωρίς νομοθετική ρύθμιση.

Η αντιπαράθεση Σκέρτσου - ΠΑΣΟΚ

Η συζήτηση στην Επιτροπή ολοκληρώθηκε σε υψηλούς τόνους. Ο υπουργός Επικρατείας κατηγόρησε τα κόμματα της αντιπολίτευσης για μικροπολιτική αντιμετώπιση του ζητήματος και υποστήριξε ότι η άρνησή τους να στηρίξουν το νομοσχέδιο διευκολύνει, στην πράξη, τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν απέναντι στο ΠΑΣΟΚ, σημειώνοντας: «εσείς δεν έχετε κάνει τίποτα, διότι εσείς δεν έχετε ψηφίσει καμία από αυτές τις ρυθμίσεις που έχουμε φέρει για την προστασία των ευάλωτων!». Από την πλευρά του, ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Στέφανος Παραστατίδης κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αξιοποιεί πολιτικά ένα ευαίσθητο κοινωνικό ζήτημα: «Κύριε Σκέρτσο, δεν είστε εδώ για να προστατέψετε τα παιδιά, αλλά τους εαυτούς σας», είπε, συνδέοντας το νομοσχέδιο με τις πολιτικές εξελίξεις και τις εκλογές.

Η βασική διαφωνία του ΠΑΣΟΚ αφορά τον οριζόντιο χαρακτήρα της απαγόρευσης. Η Χαριλάου Τρικούπη προτείνει ένα σύστημα ηλικιακά διαβαθμισμένης προστασίας, που θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές ανάγκες των παιδιών ανά ηλικιακή ομάδα και θα συνδυάζει περιορισμούς, ψηφιακή εκπαίδευση, γονική συμμετοχή και μεγαλύτερη λογοδοσία των εταιρειών. Ο κ. Παραστατίδης έθεσε και ζήτημα επιστημονικής τεκμηρίωσης του ορίου των 15 ετών, υποστηρίζοντας ότι η ανάγκη προστασίας των ανηλίκων δεν συνεπάγεται αυτομάτως την αποτελεσματικότητα της συγκεκριμένης επιλογής.

Οι αντιδράσεις των υπόλοιπων κομμάτων

Το ΚΚΕ και η Πλεύση Ελευθερίας έχουν ήδη εκφράσει την πρόθεσή τους να καταψηφίσουν τη ρύθμιση, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα διατηρούν τις επιφυλάξεις τους ενόψει της συζήτησης στην Ολομέλεια.

Το ΚΚΕ αμφισβητεί κατά πόσο η απαγόρευση μπορεί να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες των προβλημάτων που συνδέονται με τη χρήση των κοινωνικών δικτύων, επισημαίνοντας τον ρόλο των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων στη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών. Έθεσε επίσης ζητήματα αποτελεσματικότητας των περιορισμών και προστασίας των προσωπικών δεδομένων.

Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη

Η συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων στα κοινωνικά δίκτυα έχει ανοίξει και στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, χωρίς να έχει διαμορφωθεί ενιαίο πλαίσιο αντιμετώπισης.

Στη Γαλλία, η προσπάθεια απαγόρευσης της πρόσβασης για παιδιά κάτω των 15 ετών κρίθηκε αντισυνταγματική. Τον περασμένο Αύγουστο, το Συνταγματικό Συμβούλιο απέρριψε τη σχετική διάταξη, θεωρώντας ότι η γενική απαγόρευση περιόριζε δυσανάλογα την ελευθερία της έκφρασης, χωρίς να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις διαφορές μεταξύ των πλατφορμών, την ηλικία και την ωριμότητα των παιδιών. Εντόπισε επίσης ελλείψεις στις εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων κατά την επαλήθευση ηλικίας. Η γαλλική κυβέρνηση αναζητεί πλέον νέα νομοθετική λύση.

Στη Νορβηγία, η κυβέρνηση προωθεί το ηλικιακό όριο των 16 ετών, με έμφαση στην ευθύνη των πλατφορμών για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες βρίσκονται σε εξέλιξη και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με διαφορετικά ηλικιακά όρια και προβλέψεις για γονική συναίνεση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 την πρόταση EU Kids Act, με πιο διαβαθμισμένη προσέγγιση. Για τα παιδιά κάτω των 13 ετών προβλέπεται αποκλεισμός από τα κοινωνικά δίκτυα, ενώ για τις ηλικίες 13 και 14 ετών προτείνεται η χρήση περιορισμένων λογαριασμών υπό γονική διαχείριση, με χρονικό όριο μίας ώρας ημερησίως. Από τα 15 έτη θα επιτρέπεται η δημιουργία προσωπικού λογαριασμού, με τις πλατφόρμες να υποχρεούνται να διασφαλίζουν κατάλληλο ψηφιακό περιβάλλον για τους ανηλίκους. Η πρόταση περιλαμβάνει και περιορισμούς σε λειτουργίες που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση, όπως το ατέρμονο scrolling, αλλά και στις ειδοποιήσεις τις βραδινές ώρες.

Η βασική διαφορά με την ελληνική προσέγγιση είναι ότι η πρόταση της Κομισιόν, αντί για καθολική απαγόρευση έως τα 15 έτη, προβλέπει ενδιάμεση κατηγορία πρόσβασης για παιδιά 13 και 14 ετών. Η πρόταση δεν έχει ακόμη εγκριθεί οριστικά, ενώ το ελληνικό νομοσχέδιο προβλέπει ότι η εθνική ρύθμιση θα παύσει να ισχύει εφόσον τεθεί σε εφαρμογή ευρωπαϊκός κανονισμός για το ίδιο ζήτημα.

Πέρα από την έκβαση της σημερινής ψηφοφορίας, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα για τον τρόπο εφαρμογής της απαγόρευσης, την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.