Σήμερα έμαθα: Δεν ήταν απλά ένα μήλο – Πώς ανακαλύφθηκε πραγματικά η βαρύτητα

Η δημοφιλής ιστορία θέλει τον Ισαάκ Νεύτωνα να κάθεται αμέριμνος κάτω από μια μηλιά, όταν ξαφνικά ένα μήλο έπεσε στο κεφάλι του, πυροδοτώντας ακαριαία την ανακάλυψη της βαρύτητας.

Αν και η εικόνα αυτή είναι από τις πιο διάσημες στην ιστορία της επιστήμης, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη και ενδιαφέρουσα. Το μήλο πράγματι έπαιξε ρόλο, αλλά όχι με τον τρόπο που περιγράφει ο λαϊκός μύθος.

Στην πραγματικότητα, δεν υπήρξε καμία απότομη πρόσκρουση στο κεφάλι του σπουδαίου φυσικού, ούτε μια στιγμή στιγμιαίας «θείας φωτιστικής» αποκάλυψης. Η θεωρία της παγκόσμιας έλξης ήταν το αποτέλεσμα ετών παρατήρησης, μαθηματικών υπολογισμών και μιας βαθιάς αναλογικής σκέψης που άλλαξε για πάντα τον τρόπο που βλέπουμε το σύμπαν.

Η πραγματική διήγηση του Νεύτωνα και η πτώση του φρούτου

Η ιστορία του μήλου προέρχεται από τον ίδιο τον Νεύτωνα, ο οποίος τη διηγήθηκε στα τελευταία χρόνια της ζωής του στον φίλο και βιογράφο του, Ουίλιαμ Στούκλεϊ. Σύμφωνα με τα γραπτά του Στούκλεϊ, οι δυο τους έπιναν τσάι στον κήπο κάτω από τη σκιά μερικών μηλιών, όταν ο Νεύτωνας θυμήθηκε τη στιγμή που εμπνεύστηκε τη θεωρία του.

Όπως εξήγησε, βρισκόταν στο πατρικό του σπίτι στο Γούλσθορπ το 1666, απομονωμένος λόγω της πανώλης που είχε ξεσπάσει στο Λονδίνο. Κοιτάζοντας από το παράθυρό του, παρατήρησε ένα μήλο να πέφτει από το δέντρο στο έδαφος. Η βασική απορία που τον βασάνισε δεν ήταν η πτώση αυτή καθεαυτή, αλλά η κατεύθυνσή της: γιατί το μήλο έπεφτε πάντα κάθετα προς τη Γη και όχι διαγώνια ή προς τα πάνω;

Από το μήλο στους πλανήτες: Το μεγάλο διανοητικό άλμα

Το ιδιοφυές στοιχείο στη σκέψη του Νεύτωνα δεν ήταν απλώς η διαπίστωση ότι η Γη έλκει τα αντικείμενα, αλλά η υπόθεση ότι αυτή η δύναμη δεν περιορίζεται μόνο στην επιφάνεια του πλανήτη μας. Αναρωτήθηκε αν η ίδια αόρατη ελκτική δύναμη που τραβάει το μήλο προς το έδαφος εκτείνεται πολύ πιο μακριά, φτάνοντας μέχρι τη Σελήνη.

Αυτό το διανοητικό άλμα συνέδεσε για πρώτη φορά τους νόμους της γήινης φυσικής με την κίνηση των ουράνιων σωμάτων. Ο Νεύτωνας συνειδητοποίησε ότι η Σελήνη παραμένει σε τροχιά γύρω από τη Γη για τον ίδιο ακριβώς λόγο που το μήλο πέφτει στο χώμα: επειδή «συνεχώς πέφτει» προς τη Γη λόγω της βαρύτητας, αλλά διατηρεί την τροχιά της χάρη στην ταχύτητά της.

Η διαμόρφωση της Παγκόσμιας Έλξης

Χρειάστηκαν σχεδόν δύο δεκαετίες εντατικής μελέτης, ανάπτυξης νέων μαθηματικών εργαλείων (όπως ο απειροστικός λογισμός) και υπολογισμών μέχρι ο Νεύτωνας να διατυπώσει ολοκληρωμένα τη θεωρία του. Το 1687 δημοσίευσε το μνημειώδες έργο του, Philosophiae Naturalis Principia Mathematica, όπου παρουσίασε τον Νόμο της Παγκόσμιας Έλξης.

Έτσι, το περίφημο μήλο δεν ήταν η αφορμή για μια στιγμιαία ανακάλυψη, αλλά ο καταλύτης που πυροδότησε μια από τις μεγαλύτερες επιστημονικές επαναστάσεις της ανθρωπότητας. Απέδειξε ότι οι ίδιοι φυσικοί νόμοι που διέπουν τα πιο απλά καθημερινά φαινόμενα στη Γη είναι εκείνοι που κυβερνούν την κίνηση ολόκληρου του σύμπαντος.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ

ΣΗΜΕΡΑ ΕΜΑΘΑ · Χτες

Σήμερα έμαθα: Η κρυφή αίσθηση που έχεις και δεν τη γνώριζες – Τι είναι η Ιδιοδεκτικότητα (Proprioception);

ΣΗΜΕΡΑ ΕΜΑΘΑ · Πριν 4 μέρες

Σήμερα έμαθα: Τι είναι το «Σκοτεινό Οξυγόνο» που βρέθηκε στα βάθη του ωκεανού