Φέτα ΠΟΠ vs Λευκό τυρί: Ποια η διαφορά;

Αν και μοιάζουν στο ράφι του σούπερ μάρκετ, η αυθεντική φέτα και το λευκό τυρί είναι δύο εντελώς διαφορετικά προϊόντα. Η διαφορά τους καθορίζεται από την αυστηρή ευρωπαϊκή νομοθεσία για το πρόβειο γάλα και τον γεωγραφικό περιορισμό.

Πολλοί καταναλωτές αναρωτιούνται αν το λευκό τυρί που βρίσκουν στο σούπερ μάρκετ είναι το ίδιο με τη φέτα. Αν και μοιάζουν στην εμφάνιση, βρίσκονται συχνά δίπλα δίπλα στο ψυγείο και καταλήγουν στο ίδιο πιάτο, η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι.

Η φέτα και το λευκό τυρί δεν είναι το ίδιο προϊόν και οι διαφορές τους δεν περιορίζονται στη γεύση ή στην τιμή. Αφορούν στο γάλα, στην προέλευσή του, στη διαδικασία παραγωγής, στην ωρίμαση και στις προδιαγραφές που πρέπει να τηρούν οι παραγωγοί. Η φέτα θρυμματίζεται σχετικά εύκολα, ενώ ορισμένα λευκά τυριά, ιδιαίτερα όσα παρασκευάζονται από αγελαδινό γάλα, μπορεί να είναι πιο λεία και ελαστικά. Ωστόσο, ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να γνωρίζουμε τι αγοράζουμε είναι η ονομασία «Φέτα ΠΟΠ» και η αντίστοιχη πιστοποίηση στη συσκευασία.

Τι ορίζει τη Φέτα ΠΟΠ και τι το απλό λευκό τυρί

Η φέτα είναι ελληνικό τυρί με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ). Η ονομασία της προστατεύεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία και μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για προϊόντα που πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές.

Αντίθετα, το λευκό τυρί είναι ένας ευρύτερος όρος. Στην αγορά συναντάμε λευκά τυριά άλμης που παρασκευάζονται από πρόβειο, γίδινο ή αγελαδινό γάλα, καθώς και από μείγματα αυτών. Μπορεί να έχουν παρόμοια εμφάνιση και γεύση με τη φέτα, χωρίς όμως να ακολουθούν τις ίδιες προδιαγραφές.

Η φέτα ΠΟΠ παρασκευάζεται αποκλειστικά από πρόβειο γάλα ή από μείγμα πρόβειου και γίδινου, με το γίδινο να μην υπερβαίνει το 30%. Απαγορεύεται η χρήση γάλακτος σε σκόνη ή συμπυκνωμένου γάλακτος. Αντίθετα, τα λευκά τυριά άλμης μπορούν να παρασκευάζονται από διαφορετικά είδη γάλακτος, ακόμη και αγελαδινό, χωρίς τους ίδιους γεωγραφικούς περιορισμούς. Επιπλέον, ορισμένα λευκά τυριά άλμης από παστεριωμένο γάλα επιτρέπεται να διατίθενται μετά από μόλις 15 ημέρες, ενώ η φέτα ΠΟΠ πρέπει να ωριμάζει τουλάχιστον δύο μήνες.

Ο γεωγραφικός περιορισμός που αλλάζει την ονομασία

Η φέτα ΠΟΠ μπορεί να παράγεται μόνο στη Μακεδονία, τη Θράκη, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο και στην περιοχή του πρώην Νομού Λέσβου, που περιλαμβάνει τη Λέσβο, τη Λήμνο και τον Άγιο Ευστράτιο.

Ένα τυροκομείο στην Κρήτη ή στις Κυκλάδες μπορεί να παρασκευάζει εξαιρετικό λευκό τυρί από πρόβειο και γίδινο γάλα, ακολουθώντας αντίστοιχη διαδικασία τυροκόμησης και ωρίμασης. Ωστόσο, δεν μπορεί νομικά να το ονομάσει φέτα, επειδή βρίσκεται εκτός της αναγνωρισμένης γεωγραφικής ζώνης. Επομένως, η ονομασία «λευκό τυρί» δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη χαμηλότερης ποιότητας.

Η υποχρεωτική ωρίμανση και τα δοχεία παρασκευής

Η φέτα ΠΟΠ πρέπει να ωριμάζει για τουλάχιστον δύο μήνες. Η διαδικασία πραγματοποιείται σε δύο στάδια, αρχικά σε ελεγχόμενες συνθήκες θερμοκρασίας και στη συνέχεια σε ψυκτικούς θαλάμους.

Η ωρίμαση γίνεται σε ξύλινα βαρέλια ή μεταλλικά δοχεία (ντενεκέδες), σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές. Ωστόσο, δεν είναι υποχρεωτικό να χρησιμοποιείται ξύλινο βαρέλι για να χαρακτηριστεί ένα τυρί ως φέτα.

Η βαρελίσια φέτα μπορεί να παρουσιάζει διαφορετική γεύση, άρωμα και υφή από εκείνη που ωριμάζει σε μεταλλικά δοχεία. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή του δοχείου δεν καθορίζει από μόνη της την ποιότητα του τελικού προϊόντος. Ένα φυσικό λευκό τυρί άλμης παράγεται με την πήξη του γάλακτος και την επεξεργασία του τυροπήγματος, με αλάτισμα, παραμονή σε άλμη και ωρίμανση ανάλογα με τον τύπο του.

Gundula Vogel / Pexels

Συστατικά, πρόσθετα και η πραγματική διαφορά στην τιμή

Στην αγορά υπάρχουν επίσης προϊόντα διαφορετικής σύνθεσης, στα οποία μπορεί να χρησιμοποιούνται πρόσθετα, όπως σταθεροποιητές, για τη ρύθμιση της υφής και της συνεκτικότητας. Ορισμένα παρασκευάσματα μπορεί να περιέχουν και φυτικές πρώτες ύλες που υποκαθιστούν συστατικά του γάλακτος.

Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση: Ένα λευκό τυρί από αγελαδινό γάλα εξακολουθεί να είναι τυρί, παρότι δεν είναι φέτα. Αντίθετα, προϊόντα στα οποία αντικαθίστανται συστατικά του γάλακτος με μη γαλακτοκομικές πρώτες ύλες δεν μπορούν να διατίθενται απλώς με την προστατευόμενη ονομασία «τυρί».

Η διαφορά στην τιμή ξεκινά συχνά από το γάλα. Το πρόβειο γάλα έχει κατά κανόνα υψηλότερο κόστος από το αγελαδινό. Επιπλέον, η φέτα πρέπει να παράγεται από γάλα συγκεκριμένης προέλευσης, να ακολουθεί καθορισμένη διαδικασία παραγωγής και να ωριμάζει για τουλάχιστον δύο μήνες.

Τα λευκά τυριά μπορεί να παράγονται με διαφορετικές πρώτες ύλες και μεθόδους, γεγονός που επιτρέπει μεγαλύτερη διαφοροποίηση στο κόστος, εξηγώντας τις σημαντικές διαφορές τιμής στο ψυγείο του σούπερ μάρκετ.

Πώς να διαβάζετε σωστά τις ετικέτες

Η ένδειξη «Φέτα ΠΟΠ» συνοδεύεται από πρόσθετες υποχρεώσεις πιστοποίησης και ελέγχου. Οι παραγωγοί πρέπει να συμμορφώνονται με τις επίσημες προδιαγραφές και να υπόκεινται σε ελέγχους για την προέλευση, την ιχνηλασιμότητα και τη διαδικασία τυροκόμησης.

Τα λευκά τυριά υπόκεινται επίσης στους προβλεπόμενους ελέγχους ασφάλειας, αλλά δεν απαιτείται να συμμορφώνονται με τις ειδικές προδιαγραφές πιστοποίησης. Αν θέλουμε αυθεντική φέτα, αναζητούμε στη συσκευασία την ονομασία «Φέτα ΠΟΠ» και το ευρωπαϊκό σήμα πιστοποίησης.

Αν επιλέγουμε λευκό τυρί άλμης, διαβάζουμε την ονομασία πώλησης και τη λίστα συστατικών για να δούμε από ποιο γάλα παρασκευάζεται και αν περιέχει πρόσθετα. Δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι το λευκό τυρί έχει λιγότερα λιπαρά ή λιγότερο αλάτι από τη φέτα, καθώς αυτό εξαρτάται από τη σύνθεση κάθε προϊόντος.

Συμπερασματικά, η φέτα ΠΟΠ εγγυάται συγκεκριμένη προέλευση και τήρηση καθορισμένων προδιαγραφών. Το λευκό τυρί μπορεί να είναι εξίσου αξιόλογο, αλλά ο καταναλωτής χρειάζεται να διαβάσει την ετικέτα για να γνωρίζει τι ακριβώς βάζει στο τραπέζι του.

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.