Κουμπαράς για παιδιά: Eως 2.400 ευρώ τον χρόνο για κάθε παιδί ‑ Ποιοι είναι οι δικαιούχοι, πώς λειτουργεί

Ο «κουμπαράς» για παιδιά, ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων του νομοσχεδίου Πιερρακάκη, προβλέπει κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, ίση με την εισφορά της οικογένειας.

Τον «κουμπαρά» της νέας γενιάς θεσπίζει το νομοσχέδιο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη για τα μέτρα της ΔΕΘ, το οποίο ψηφίζεται τις ερχόμενες ημέρες στη Βουλή. Για κάθε παιδί που θα ανοίξει τον νέο Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων (ΑΕΛΑ), το ελληνικό Δημόσιο θα καταβάλλει το ίδιο ποσό με την οικογένεια, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο.

Αν οι γονείς καταθέτουν 100 ευρώ τον μήνα, το κράτος προσθέτει άλλα 100 ευρώ τον μήνα. Στο τέλος της χρονιάς το παιδί θα έχει στον λογαριασμό του 2.400 ευρώ, πριν υπολογιστούν τα κέρδη από τις επενδύσεις.

Το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς δεν μένει «παγωμένο»: θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία, ακολουθώντας σταδιακά την αύξηση των τιμών και των εισοδημάτων.

Ο ΑΕΛΑ δημιουργεί ένα μακροχρόνιο αποταμιευτικό και επενδυτικό εργαλείο για τα παιδιά. Ο λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγεται από τις αρχές του 2027 από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παιδιού, πριν αυτό συμπληρώσει τα δύο του χρόνια. Σε πρώτη φάση, δηλαδή, θα αφορά γεννηθέντες από το 2025 και μετά.

Κουμπαράς για παιδιά: πού και από ποιους ανοίγει ο λογαριασμός

Ο δικαιούχος πρέπει να είναι ανήλικος έως δύο ετών, με ελληνική ιθαγένεια ή με ιθαγένεια κράτους-μέλους της ΕΕ, εφόσον είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Ο λογαριασμός ανοίγεται σε πάροχο, που μπορεί να είναι τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων, ασφαλιστική επιχείρηση ή άλλος κατάλληλος χρηματοπιστωτικός φορέας.

Στον λογαριασμό μπορεί να καταβάλλει χρήματα οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο: γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί ή και επιχειρήσεις. Το συνολικό όριο εισφορών ανά παιδί ορίζεται σε 10.000 ευρώ ετησίως.

Το Δημόσιο εισφέρει το ίδιο ποσό, με μέγιστο αρχικά τα 1.200 ευρώ ετησίως. Η κρατική συνεισφορά πιστώνεται στον λογαριασμό εντός 30 ημερών από κάθε καταβολή ιδιωτών.

Αν μια οικογένεια καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα, εισφέρει 1.200 ευρώ τον χρόνο και το κράτος προσθέτει άλλα 1.200 ευρώ. Το σύνολο είναι 2.400 ευρώ, πριν από αποδόσεις ή τυχόν χρεώσεις. Αν η οικογένεια καταβάλει 5.000 ευρώ, το κράτος προσθέτει πάλι έως 1.200 ευρώ και όχι 5.000.

Πώς επενδύονται τα χρήματα του παιδιού

Το κεφάλαιο επενδύεται αποκλειστικά σε επιλέξιμα μέσα: αμοιβαία κεφάλαια και ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Αποκλείονται τα κρυπτοστοιχεία, τα παράγωγα, τα προϊόντα μόχλευσης, τα δομημένα προϊόντα και ορισμένες εναλλακτικές επενδύσεις.

Οι καταθέσεις και τα αμοιβαία χρηματαγοράς θεωρούνται μετρητά και δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 5% του χαρτοφυλακίου, εκτός ορισμένων εξαιρέσεων. Υπάρχουν επίσης κανόνες διασποράς και όρια έκθεσης, ώστε το κεφάλαιο να μην εξαρτάται από μία μετοχή ή μία αγορά.

Ο γονέας ή νόμιμος εκπρόσωπος επιλέγει το επενδυτικό προφίλ, δηλαδή έναν συνδυασμό σταθερού εισοδήματος και μετοχών. Θα προσφέρονται τέσσερα μοντέλα: συντηρητικό (100% σταθερό εισόδημα, 0% μετοχές), ισορροπημένο (70% σταθερό εισόδημα, 30% μετοχές), αναπτυξιακό (30% σταθερό εισόδημα, 70% μετοχές) και δυναμικό (100% μετοχές).

Αν ο γονέας δεν δηλώσει επιλογή, τα κεφάλαια τοποθετούνται από προεπιλογή στο αναπτυξιακό μοντέλο, με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση η προεπιλογή μεταβαίνει αυτόματα στο ισορροπημένο προφίλ, εκτός αν δηλωθεί διαφορετικά. Μετάβαση σε προφίλ χαμηλότερου κινδύνου επιτρέπεται ανά πάσα στιγμή στην τελευταία τριετία πριν από τα 18.

Ποιες εισφορές καλύπτει η «εγγύηση κεφαλαίου»

Η κεφαλαιακή προστασία καλύπτει τις ιδιωτικές εισφορές έως το ετήσιο ποσό που δικαιούται κρατική αντιστοίχιση, αρχικά έως 1.200 ευρώ, καθώς και την αντίστοιχη κρατική συνεισφορά. Στην ενηλικίωση, η αξία των επενδύσεων που αποκτήθηκαν με αυτά τα ποσά δεν πρέπει να υπολείπεται του ονομαστικού τους ποσού.

Οι εισφορές πάνω από το ετήσιο όριο της κρατικής αντιστοίχισης δεν προστατεύονται αυτόματα. Για αυτές μπορεί να επιλεγεί πρόσθετη προστασία, με χωριστή χρέωση για τον ιδιώτη.

Η πρόσθετη προστασία παρέχεται με ανέκκλητη δέσμευση από πιστωτικό ίδρυμα της ΕΕ ή ασφαλιστική επιχείρηση και ισχύει ακόμη και σε περίπτωση αφερεγγυότητας του παρόχου. Το κόστος της τιμολογείται χωριστά και εμφανίζεται διακριτά στον ενιαίο δείκτη κόστους.

Πόσο κοστίζει ο λογαριασμός για τους γονείς

Το συνολικό ετήσιο κόστος της προεπιλεγμένης επιλογής δεν μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού. Στο όριο δεν περιλαμβάνονται φόροι, τέλη ρυθμιζόμενων αγορών και το κόστος της κεφαλαιακής προστασίας.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα δημοσιεύει ετησίως συγκριτικό πίνακα κόστους των προεπιλεγμένων επιλογών όλων των παρόχων. Ο πίνακας πρέπει να τεθεί υπόψη του γονέα πριν από την υπογραφή της σύμβασης.

Πότε επιτρέπονται αναλήψεις και πώς προστατεύεται το κεφάλαιο

Τα κεφάλαια δεν μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους. Εξαιρέσεις αποτελούν ο θάνατος γονέα ή νόμιμου εκπροσώπου, ο θάνατος του δικαιούχου και οι σοβαροί λόγοι υγείας του παιδιού.

Πριν από την ενηλικίωση δεν επιτρέπεται ενεχυρίαση, εκχώρηση ή κατάσχεση των δικαιωμάτων του δικαιούχου, με επιφύλαξη ειδικών διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Ο λογαριασμός δεν ανήκει στην πτωχευτική περιουσία του γονέα ή κηδεμόνα.

Αν γίνει ανάληψη κατά παράβαση των περιορισμών, επιστρέφεται στο Δημόσιο το σύνολο της κρατικής συνεισφοράς που έχει καταβληθεί ως τότε, μαζί με τις αντίστοιχες αποδόσεις της. Ο λογαριασμός δεν κλείνει και συνεχίζει να λειτουργεί με το τυχόν υπόλοιπο. Η κρατική συνεισφορά μπορεί να επανεκκινήσει μόλις πιστωθούν νέες ιδιωτικές εισφορές.

Ποια φορολογικά κίνητρα προβλέπονται

Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως δεν αποτελούν εισόδημα του ανηλίκου και δεν λαμβάνονται υπόψη σε εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια. Το ίδιο ισχύει για την κρατική συνεισφορά.

Οι εισφορές εξαιρούνται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ απαλλάσσονται από φόρο εισοδήματος τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό.

Σε σχέση με τη διαβούλευση, αφαιρέθηκε η ρητή εξαίρεση των εισφορών από τα τεκμήρια του πόθεν έσχες. Επομένως δεν προβλέπεται απαλλαγή των εισφορών από τον έλεγχο προέλευσης των χρημάτων.

Τι ισχύει όταν το παιδί γίνει 18

Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Το παιδί μπορεί να κάνει ολική ή μερική ανάληψη ή να μεταφέρει τα κεφάλαια σε καταθετικό λογαριασμό, σε επενδυτικό λογαριασμό ή σε επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν.

Η ανάληψη ή μεταφορά του ποσού που θα έχει συγκεντρωθεί δεν θα υπόκειται σε φόρο. Σε περίπτωση μεταφοράς σε επενδυτικό λογαριασμό, διατηρείται το ιστορικό των επενδύσεων και η μεταφορά δεν θεωρείται νέα εισφορά.

Έτοιμα μοντέλα ή αυτοδιαχείριση: τι μπορεί να επιλέξει ο γονέας

Εκτός από τα έτοιμα επενδυτικά μοντέλα των παρόχων (τράπεζες, ασφαλιστικές κ.ά.) υπάρχει και η επιλογή της αυτοδιαχείρισης, για γονείς ή νόμιμους εκπροσώπους που γνωρίζουν τις αγορές και θέλουν να επιλέγουν οι ίδιοι τις επενδύσεις του παιδιού.

Στην αυτοδιαχείριση, οι άμεσες μετοχές και τα ομόλογα δεν μπορούν να ξεπερνούν το 30% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου. Ο γονέας μπορεί να επιλέξει και αμοιβαία κεφάλαια ή ETF, εφόσον τηρούνται τα όρια του επιλεγμένου προφίλ.

Η διαχείριση δεν είναι πλήρως ελεύθερη. Πριν εκτελέσει κάθε εντολή, ο πάροχος την ελέγχει και δεν εκτελεί όσες παραβιάζουν τους κανόνες του νομοσχεδίου. Παρακολουθεί επίσης αν το χαρτοφυλάκιο τηρεί το επιλεγμένο προφίλ και τους κανόνες διασποράς, με έλεγχο τουλάχιστον ανά τρίμηνο.

Τι γίνεται αν σταματήσουν οι καταβολές

Αν σταματήσει η καταβολή εισφορών, δεν προβλέπεται ποινή, κατάσχεση ή κλείσιμο του λογαριασμού. Το υπάρχον κεφάλαιο παραμένει επενδυμένο και οι αποδόσεις συνεχίζουν να πιστώνονται.

Το κράτος δεν προσθέτει νέα συνεισφορά, επειδή δεν υπάρχει νέα επιλέξιμη ιδιωτική εισφορά. Αν αργότερα μπουν ξανά χρήματα, η κρατική αντιστοίχιση επανεκκινεί, εντός των ετήσιων ορίων.

Πόσο αυξάνεται η κρατική συνεισφορά κάθε πενταετία

Η κρατική συνεισφορά ξεκινά από έως 1.200 ευρώ ετησίως για κάθε παιδί και αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία. Το ανώτατο ετήσιο όριο γίνεται 1.320 ευρώ μετά την πρώτη πενταετία, 1.452 ευρώ μετά τη δεύτερη και 1.597,20 ευρώ μετά την τρίτη.

Η αύξηση αφορά το ανώτατο όριο της κρατικής συνεισφοράς και όχι υποχρεωτική καταβολή της οικογένειας. Η οικογένεια μπορεί να καταθέτει ό,τι θέλει και μπορεί, από 10 ή 100 ευρώ τον χρόνο έως 10.000 ευρώ ετησίως, ενώ το Δημόσιο αντιστοιχίζει μόνο έως το εκάστοτε όριο.

Παραδείγματα: αν μια οικογένεια καταθέτει 1.200 ευρώ τον χρόνο στην αρχική περίοδο (100 ευρώ τον μήνα), το κράτος προσθέτει άλλα 1.200 και το ετήσιο κεφάλαιο πριν από αποδόσεις είναι 2.400 ευρώ.

Αν μετά από πέντε χρόνια το όριο έχει αυξηθεί σε 1.320 ευρώ, η οικογένεια πρέπει να καταθέσει τουλάχιστον 1.320 ευρώ μέσα στη χρονιά για να λάβει τη μέγιστη επιδότηση. Τότε το ετήσιο κεφάλαιο γίνεται 2.640 ευρώ. Αν η οικογένεια καταβάλει μόνο 600 ευρώ σε μια χρονιά, το κράτος προσθέτει 600 ευρώ, ανεξαρτήτως του ανώτατου ορίου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ακολουθήστε το E-Radio.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι τα πιο hot νέα της επικαιρότητας.