12 αξιοπερίεργα των Αμερικανικών Εκλογών: Υπήρξαν εκλογές με υποψήφιο ένα… νεκρό

Όπως κάθε χώρα έχει τα δικά της εκλογικά ήθη, έτσι και στις ΗΠΑ υπάρχουν εκλογικές παραδόσεις που τηρούνται με θρησκευτική ευλάβεια εδώ και δεκαετίες. Ας δούμε τις πιο αξιοπερίεργες από αυτές τις παραδόσεις καθώς και κάποια ενδιαφέροντα περιστατικά από την ιστορία των Αμερικανικών Εκλογών.

1. Τα απαιτούμενα προσόντα των υποψηφίων

Το Αμερικανικό Σύνταγμα ορίζει ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρέπει να είναι τουλάχιστον 35 ετών, γεννημένος στις ΗΠΑ και κάτοικος στη χώρα τα τελευταία 14 χρόνια.  Η θητεία του είναι τετραετής, και έχει δικαίωμα επανεκλογής μόνο μία φορά.

2. Οι εκλογές γίνονται πάντα Τρίτη!

Το Αμερικάνικό Σύνταγμα δεν ορίζει πότε γίνονται οι εκλογές, κι έτσι τα πρώτα χρόνια ο κόσμος μπορούσε να ψηφίσει στο διάστημα μεταξύ Απριλίου και Δεκεμβρίου. Ο χρόνος των εκλογών ξεκαθαρίστηκε το 1845. Από τότε λοιπόν, οι προεδρικές εκλογές γίνονται πάντα «την Τρίτη μετά την πρώτη Δευτέρα του Νοεμβρίου». Στα μέσα του 19ου αιώνα, οι ΗΠΑ ήταν κυρίως μια αγροτική χώρα. Ο μήνας Νοέμβριος είναι εκείνος με τις λιγότερες γεωργικές εργασίες. Η επιλογή της ημέρας έγινε λαμβάνοντας υπόψη τις δυσκολίες που υπήρχαν εκείνη την εποχή στις μετακινήσεις. Το Σάββατο ήταν εργάσιμη ημέρα στο αγρόκτημα, την Κυριακή ο κόσμος πήγαινε στην εκκλησία οπότε ούτε λόγος για μετακίνηση, και η Τετάρτη σε πολλές πόλεις ήταν ημέρα της εμποροπανήγυρης. Διάλεξαν λοιπόν την Τρίτη, ώστε να υπάρχει χρόνος (από τη Δευτέρα) για να ταξιδέψουν οι ψηφοφόροι από και προς τα (συχνά απομακρυσμένα) εκλογικά κέντρα.

3. Συχνά όμως οι κάλπες ανοίγουν εβδομάδες νωρίτερα

Σε 33 από τις 50 πολιτείες (και στην Περιφέρεια της Κολούμπια) η ψηφοφορία ξεκινά πριν την ημέρα των εκλογών. Σε κάποιες πολιτείες η ψηφοφορία ξεκινά 50 ολόκληρες ημέρες πριν την Τρίτη των εκλογών. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο πέρασμα των χρόνων μεγαλώνει ο αριθμός όσων ψηφίζουν πριν την ημέρα των εκλογών. Μάλιστα το 2012 σχεδόν μία στις τρεις ψήφους ρίχτηκε πριν την Τρίτη των εκλογών.

4. Επιτρέπεται επίσης και η ψήφος από απόσταση

Σε 27 πολιτείες επιτρέπεται η λεγόμενη «επιστολική» ψήφος, δίνοντας τη δυνατότητα να ψηφίσουν και όσοι βρίσκονται μακριά από το εκλογικό κέντρο. Κάπως έτσι ψηφίζουν και οι Αμερικάνοι αστροναύτες στον διεθνή διαστημικό σταθμό, χρησιμοποιώντας ασφαλές ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

5. Απαιτείται εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους

Δικαίωμα ψήφου έχουν οι Αμερικανοί πολίτες άνω των 18 ετών, χωρίς η ψηφοφορία να είναι υποχρεωτική. Όμως για να ψηφίσει κάποιος πρέπει να έχει φροντίσει να εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους της πολιτείας που διαμένει. Η εγγραφή δεν είναι αυτόματη όπως γίνεται σε άλλες χώρες (και στην Ελλάδα). Μέχρι το 1856 προϋπόθεση για να αποκτήσει κάποιος δικαίωμα ψήφου ήταν η κατοχή έκτασης γης.

6. Υπάρχει πολιτεία που ψηφίζουν χωρίς εκλογικούς καταλόγους!

Η Βόρεια Ντακότα είναι η μόνη πολιτεία που εφαρμόζει αυτό το σύστημα στις ΗΠΑ. Κατήργησε τους εκλογικούς καταλόγους το 1951 επικαλούμενη «τον αγροτικό χαρακτήρα και τους στενούς κοινωνικούς δεσμούς στις κοινότητες της πολιτείας». Δικαίωμα του εκλέγειν έχουν όλοι οι πολίτες των ΗΠΑ άνω των 18 ετών που έχουν ζήσει στην συγκεκριμένη εκλογική περιφέρεια για τουλάχιστον 30 ημέρες. Χρειάζεται να επιδείξουν ταυτότητα, μόνο αν δεν τους (ανα)γνωρίζει κάποιος από την εφορευτική επιτροπή.

7. Υπάρχει πολιτεία που μπορείς να ψηφίσεις τον «κανένα»

Από το 1976, η Πολιτεία της Νεβάδα επιτρέπει στους ψηφοφόρους να προτιμήσουν την επιλογή «κανέναν από τους ανωτέρω» που υπάρχει στο ψηφοδέλτιο.

8. Ο νικητής των εκλογών θα πρέπει να περιμένει ως το Γενάρη

Όποιος εξασφαλίσει την νίκη στις εκλογές έχει μπροστά του πάνω από δύο μήνες μέχρι να πιάσει δουλειά. Η ορκωμοσία του νέου προέδρου γίνεται ακριβώς στις 12:00 της 20ης Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Μέχρι εκείνη τη στιγμή στο τιμόνι της χώρας παραμένει ο «παλιός» πρόεδρος, αποφεύγοντας όμως τις πολιτικές κινήσεις και επιλογές που θα μπορούσαν να δεσμεύσουν τον αντικαταστάτη του. Σε αυτό το διάστημα ο εκλεγμένος πρόεδρος ετοιμάζει τη λεγόμενη «ομάδα μετάβασης» που οργανώνει τα διαδικαστικά της παράδοσης/παραλαβής. Επίσης ορίζει το υπουργικό του συμβούλιο. Μέχρι το 1937 η ορκωμοσία γίνονταν στις 4 Μαρτίου, για να υπάρχει αρκετός χρόνος ώστε να συγκεντρωθούν και να οριστικοποιηθούν τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας.

9. Υπήρξαν εκλογές με υποψήφιο ένα… νεκρό!

Στις εκλογές του 1872, ο πρόεδρος Ulysses S. Grant ξανακατέβηκε ως υποψήφιος. Αντίπαλός του ήταν ένας νεκρός, καθώς ο υποψήφιος Horace Greeley πέθανε πριν τις εκλογές. Όπως είναι λογικό ο Grant κέρδισε εκείνες τις εκλογές.

10. Υπήρξαν εκλογές με υποψήφιο… στη φυλακή

Στις εκλογές του 1920 ο Eugene V. Debs (δεν ήταν υποψήφιος με κάποιο από τα δύο μεγάλα κόμματα) έκανε την προεκλογική του εκστρατεία από το κελί μιας φυλακής. Ο Debs είχε καταδικαστεί γιατί αντιτάχθηκε στον 1ο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τελικά απέσπασε ποσοστό 3%.

11. Και κάποιος υποψήφιος δοκίμαζε επί 20 χρόνια να εκλεγεί

Πρόκειται για τον Norman Thomas, που κατέβηκε ως υποψήφιος με το Σοσιαλιστικό Κόμμα σε έξι εκλογικές αναμετρήσεις (1928 - 1948), χωρίς να καταφέρει να εκλεγεί.

12. Το αξεπέραστο ρεκόρ του 1984

Οι 50ες εκλογές του 1984 κρατάνε μέχρι και σήμερα ένα μοναδικό ρεκόρ. Ο πρόεδρος Ronald Reagan κέρδισε την επανεκλογή του απέναντι στον Walter Mondale με το μεγαλύτερο ποσοστό στην ιστορία (58,8%) αποσπώντας ταυτόχρονα τον μεγαλύτερο αριθμό εκλεκτορικών ψήφων (525 από τις 538).