Πως να μιλήσουμε στα παιδιά για τον σεισμό ώστε να νιώσουν ασφάλεια

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πιο σεισμογενείς χώρες της Ευρώπης. Ένας ισχυρός σεισμός δεν είναι απλώς είδηση που κατακλύζει τηλεοπτικά δελτία και social media· είναι μια εμπειρία που μπορεί να τρομάξει ιδιαίτερα τα παιδιά, τα οποία συχνά έχουν ήδη αντιληφθεί την ανησυχία των ενηλίκων γύρω τους.

Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι η ψυχραιμία. Αν οι γονείς διατηρήσουν τον έλεγχο, τα παιδιά νιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια. Η εξήγηση ότι ο σεισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο – όπως η καταιγίδα ή η βροχή – μπορεί να βοηθήσει να αντιμετωπιστεί ο φόβος με γνώση αντί με τρόμο. Έρευνες δείχνουν πως τα παιδιά διαχειρίζονται καλύτερα τις κρίσεις όταν κατανοούν τι συμβαίνει.

Οι γονείς χρειάζεται να συζητούν μαζί τους το σχέδιο δράσης: τι να κάνουν αν βρίσκονται εκτός σπιτιού, πού θα κατευθυνθούν στο σχολείο ή στο φροντιστήριο, ποια σημεία είναι ασφαλή. Παράλληλα, η υπερβολική έκθεση σε εικόνες καταστροφής από την τηλεόραση ή το διαδίκτυο μπορεί να εντείνει το άγχος, γι’ αυτό απαιτείται προσοχή.

Η ουσία είναι να χτίζεται εμπιστοσύνη. Να ακούμε τους φόβους τους, να απαντούμε σε ερωτήσεις. Και αν δεν ξέρουμε, να αναζητούμε τις απαντήσεις μαζί. Έτσι τα παιδιά μαθαίνουν πως οι μεγάλοι έχουν τον έλεγχο και τα προστατεύουν.

Οδηγίες αυτοπροστασίας

Κατά τη διάρκεια του σεισμού:

• Αν βρίσκεστε μέσα σε κτίριο, μείνετε στον χώρο. Σκύψτε, καλυφθείτε κάτω από γερό έπιπλο (τραπέζι, γραφείο) και κρατήστε το σταθερά. Αν δεν υπάρχει, προστατέψτε κεφάλι και αυχένα με τα χέρια σας. Μακριά από τζάμια και βαριά αντικείμενα.
• Αν βρίσκεστε έξω, απομακρυνθείτε από κτίρια, στύλους με καλώδια και επικίνδυνες πλαγιές. Μείνετε σε ανοιχτό χώρο. Μετά από ισχυρή δόνηση μπορεί να ακολουθήσει τσουνάμι – απομακρυνθείτε από την ακτή.
• Αν οδηγείτε, μειώστε ταχύτητα και σταθμεύστε σε ασφαλές σημείο, μακριά από γέφυρες, κτίρια και καλώδια, χωρίς να εμποδίζετε τον δρόμο.

Μετά τον σεισμό:

• Εκτελέστε το οικογενειακό σχέδιο: ντυθείτε κατάλληλα, κλείστε ηλεκτρικό, αέριο, νερό, πάρτε βασικά εφόδια και κατευθυνθείτε σε ανοιχτό, προκαθορισμένο σημείο.
• Μην χρησιμοποιείτε αδικαιολόγητα τηλέφωνο ή αυτοκίνητο. Οι γραμμές πρέπει να μείνουν ανοιχτές για επείγουσες ανάγκες.
• Περιμένετε μετασεισμούς· μπορεί να προκαλέσουν νέες ζημιές.
• Βοηθήστε όσους έχουν ανάγκη και ενημερώστε τις αρμόδιες υπηρεσίες. Εμπιστευθείτε μόνο επίσημες οδηγίες – όχι φήμες.

Η πιο σημαντική προετοιμασία

Η οικογένεια πρέπει να έχει πάντα ένα σταθερό σημείο συνάντησης σε περίπτωση που ο σεισμός συμβεί ενώ βρίσκεστε χωριστά. Είναι κρίσιμο γιατί τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας συχνά καταρρέουν από υπερφόρτωση. Ένα προσυμφωνημένο μέρος – μια πλατεία, ένα πάρκο, ένα ανοιχτό σημείο – μπορεί να κάνει τη διαφορά ώστε να βρεθείτε όλοι ασφαλείς.

Ο σεισμός δεν είναι φαινόμενο που μπορούμε να αποτρέψουμε. Μπορούμε όμως να θωρακίσουμε τα παιδιά με γνώση, ηρεμία και σχέδιο, ώστε ο φόβος να μη γίνει πανικός, αλλά αφορμή για ετοιμότητα και ψυχραιμία.