Πώς οι κάστορες μπορούν να γίνουν το κρυφό όπλο απέναντι στις πυρκαγιές
Η εντυπωσιακή επιστροφή των καστόρων στην Ευρώπη

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Την ώρα που οι πυρκαγιές γίνονται συχνότερες και δυσκολότερα ελεγχόμενες, οι επιστήμονες εξετάζουν έναν απρόσμενο σύμμαχο: τους κάστορες. Τα ζώα αυτά μπορούν να μεταμορφώνουν μικρά ποτάμια και ρυάκια σε υγροτόπους, δημιουργώντας φυσικές ζώνες που δυσκολεύουν την εξάπλωση της φωτιάς.
Χτίζοντας φράγματα και ανοίγοντας κανάλια, οι κάστορες επιβραδύνουν τη ροή των υδάτων. Το νερό απλώνεται σε μεγαλύτερη έκταση, το έδαφος παραμένει υγρό και η βλάστηση διατηρείται πράσινη ακόμη και σε περιόδους ξηρασίας. Έτσι, όταν οι φλόγες φτάνουν σε αυτές τις περιοχές, συναντούν λιγότερη ξερή καύσιμη ύλη.
Μελέτη που εξέτασε πέντε μεγάλες πυρκαγιές στις δυτικές ΗΠΑ διαπίστωσε ότι οι παραποτάμιες περιοχές με φράγματα καστόρων παρέμεναν αισθητά πιο πράσινες. Η βλάστηση εκεί παρουσίασε μείωση περίπου 19%, έναντι 58% σε παρόμοιες περιοχές χωρίς δραστηριότητα καστόρων.
Τα οφέλη συνεχίζονται και μετά την πυρκαγιά. Τα φράγματα συγκρατούν στάχτη, λάσπη και άλλα υλικά που διαφορετικά θα παρασύρονταν στα ποτάμια, ενώ επιβραδύνουν το νερό και περιορίζουν τη διάβρωση και τον κίνδυνο πλημμυρών.

Pierre Miyamoto / Pexels
Νεότερη έρευνα στη Σιέρα Νεβάδα υπολόγισε ότι η αποκατάσταση των πληθυσμών τους θα μπορούσε δυνητικά να δημιουργήσει περίπου 2.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα ανθεκτικών στη φωτιά περιοχών και να αποθηκεύσει σχεδόν 120 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού.
Οι κάστορες επιστρέφουν δυναμικά και στην Ευρώπη, όπου ο πληθυσμός τους ξεπερνά πλέον το 1,2 εκατομμύριο, έπειτα από δεκαετίες προστασίας και επανεισαγωγών.
Δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την πρόληψη, τον καθαρισμό των δασών και την οργανωμένη πυρόσβεση. Μπορούν, όμως, να προσθέσουν ένα πολύτιμο φυσικό εμπόδιο απέναντι στις φλόγες.












