Η χώρα που μέχρι το 1956 τα παιδιά στα σχολεία έπιναν κρασί στο μεσημεριανό

Σήμερα, η ιδέα και μόνο να προσφερθεί αλκοόλ σε έναν ανήλικο μέσα στο σχολικό περιβάλλον φαντάζει αδιανόητη και επικίνδυνη. Κι όμως, μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, για τα δημοτικά σχολεία της Γαλλίας αποτελούσε μια καθημερινή, απόλυτα φυσιολογική και θεσμοθετημένη πραγματικότητα.

Μέχρι το 1956, τα παιδιά κάτω των 14 ετών κατανάλωναν συστηματικά κρασί, μπίρα ή μηλίτη μαζί με το μεσημεριανό τους γεύμα στο σχολικό κυλικείο, με την πλήρη ενθάρρυνση της πολιτείας και των γονέων.

Η κουλτούρα του «υγιεινού δυναμωτικού»

Η νοοτροπία αυτή ήταν βαθιά ριζωμένη στη γαλλική κοινωνική κουλτούρα και την εθνική παράδοση. Το κρασί δεν θεωρούνταν απλώς ένα απολαυστικό ποτό για τους ενηλίκους, αλλά ένα βασικό, «υγιεινό» είδος διατροφής που προσέφερε ενέργεια, ζεστασιά και θρεπτικά συστατικά. Στα μάτια της τότε κοινωνίας, ένα ποτήρι ελαφρύ κρασί ή μπίρας θεωρούταν πολύ πιο ασφαλές και δυναμωτικό από το νερό της βρύσης, το οποίο συχνά αντιμετωπιζόταν με καχυποψία λόγω της έλλειψης υποδομών απολύμανσης.

Οι κανόνες των σχολικών κυλικείων ήταν ξεκάθαροι και απόλυτα θεσμοθετημένοι: κάθε μαθητής δικαιούνταν έως και μισό λίτρο αλκοόλουχου ποτού την ημέρα. Πολλοί γονείς, μάλιστα, έστελναν τα παιδιά τους στο σχολείο με το δικό τους μικρό παγούρι γεμάτο κρασί από το σπίτι. Αν κάποιο παιδί αρνιόταν να πιει, οι δάσκαλοι και οι συμμαθητές του θεωρούσαν συχνά ότι ήταν ασθενικό, ιδιότροπο ή αδύναμο.

Η μεγάλη καμπή του 1956

Η μεγάλη ανατροπή σε αυτή την εδραιωμένη συνήθεια ήρθε τον Αύγουστο του 1956, υπό την πρωθυπουργία του Πιέρ Μαντές-Φρανς. Η γαλλική κυβέρνηση, βλέποντας τα ανησυχητικά στοιχεία για τον αλκοολισμό στη χώρα, αποφάσισε να απαγορεύσει την κατανάλωση αλκοόλ στα δημοτικά σχολεία για παιδιά κάτω των 14 ετών. Στη θέση του αλκοόλ, η πολιτεία επέβαλε τη δωρεάν διανομή ενός ποτηριού γάλακτος, προωθώντας μια νέα εικόνα υγείας και ευεξίας για τη νεολαία.

Ωστόσο, η απόφαση αυτή συνάντησε σφοδρές αντιδράσεις από γονείς, παραγωγούς κρασιού αλλά και από πολλούς εκπαιδευτικούς. Πολλοί γονείς θεωρούσαν ότι η απαγόρευση στερούσε από τα παιδιά τους ένα απαραίτητο δυναμωτικό ρόφημα, ενώ ορισμένοι δάσκαλοι δυσκολεύτηκαν να επιβάλουν το γάλα στους μαθητές. Παρά τις αντιδράσεις, η μεταρρύθμιση εφαρμόστηκε σταδιακά, αλλάζοντας για πάντα τη σχολική καθημερινότητα.

Το οριστικό τέλος μιας άλλης εποχής

Χρειάστηκε να περάσουν αρκετές δεκαετίες για να εξαλειφθεί πλήρως το αλκοόλ από ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα. Μόλις το 1981 απαγορεύτηκε οριστικά η κατανάλωση κρασιού και μπίρας και για τους μεγαλύτερους μαθητές των λυκείων, βάζοντας ένα οριστικό τέλος σε ένα από τα πιο παράδοξα κεφάλαια της γαλλικής εκπαιδευτικής ιστορίας. Σήμερα, η ιστορία αυτή θυμίζει πόσο ριζικά μπορούν να αλλάξουν οι κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από την υγεία και τη διατροφή των παιδιών.