Το «θαύμα» του Giuliani στην Νέα Υόρκη

Η Νέα Υόρκη μέχρι πριν από περίπου 25 χρόνια είχε πολύ υψηλούς δείκτες εγκληματικότητας. Δεν ήταν η πρωτεύουσα του εγκλήματος όπως είπε μετά την 8ετη θητεία του ως δήμαρχος ο Rudy Giuliani, αλλά όντας η πολυπληθέστερη πόλη στις ΗΠΑ, είχε ορισμένες περιοχές της όπου τα πράγματα ήταν πολύ δύσκολα. Το 1994, υπήρχαν πολλές πινακίδες στους δρόμους που συμβούλευαν τους κατοίκους να μην αφήνουν το ραδιόφωνό τους μέσα στο αυτοκίνητο. Ήταν πολύ πιθανό όταν επέστρεφαν να είχε κάνει φτερά, ενώ ο κλέφτης θα τους είχε χαρίσει και ένα σπασμένο παράθυρο.

Από την δεκαετία του ’80, με κάποια προγράμματα της εταιρείας δημόσιων μεταφορών, το μετρό της Νέας Υόρκης με αρχηγό ασφαλείας τον William Bratton, είχε επικεντρωθεί σε μικρά εγκλήματα, όπως τα γκράφιτι, η μη πληρωμή εισιτηρίου και οι πορτοφολάδες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να γίνει ξανά το μετρό πιο δημοφιλές και πιο ασφαλές μέσο μεταφοράς.

Από το 1982, υπήρχε μια μελέτη που ονομάστηκε «Broken Windows». Οι δυο συγγραφείς της ισχυρίζονταν πως ορισμένες μικρές αναταραχές και μικρά αδικήματα, οδηγούσαν σε αύξηση των μεγαλύτερων εγκλημάτων και στην παρακμή της πόλης. Η επιτυχία του μετρό και η ύπαρξη αυτής της μελέτης, έδωσαν στον Rudy Giuliani ένα πολύ καλό επιχείρημα για την προεκλογική του εκστρατεία το 1993. Υποσχέθηκε ότι θα μειώσει την εγκληματικότητα και πως έχει τον τρόπο για αυτό. Υποσχέθηκε ακόμα πως θα αυξήσει την αστυνομική δύναμη της πόλης.

Και τα δυο τα έκανε. Προσέλαβε 12.000 αστυνομικούς και διόρισε τον William Bratton ως αρχηγό της αστυνομίας της Νέας Υόρκης. Εφαρμόζοντας την μέθοδο του «Broken Windows», μαζί με το πρόγραμμα «CοmpStat», κατάφερε να μειώσει την εγκληματικότητα συνολικά κατά 56% (οι περιπτώσεις φόνων μειώθηκαν κατά 66%)!

Το «CompStat» ήταν ένα πρόγραμμα το οποίο μπορούσε να εντοπίσει τα εγκλήματα και μετά να δώσει όλες τις δικαιοδοσίες που χρειάζονταν στους τοπικούς διοικητές, οι οποίοι ήταν απόλυτα υπεύθυνοι για την περιοχή τους. Οι αστυνομικοί, που πλέον είχαν μεγαλύτερη υποστήριξη από την πολιτική ηγεσία, σταματούσαν συνεχώς ανθρώπους στον δρόμο και τους έψαχναν ή τους μετέφεραν στο τμήμα. Τα μικρά αδικήματα μειώθηκαν στο ελάχιστο και μαζί τους και τα πιο σοβαρά.

Από άποψη αποτελεσματικότητας, η μέθοδος δούλεψε, μετατρέποντας την Νέα Υόρκη σε μια πολύ ασφαλή πόλη, ακόμα περισσότερο μετά την πτώση των δίδυμων πύργων. Όμως κοινωνικά και πολιτικά, η μέθοδος του Giuliani χαρακτηρίστηκε ρατσιστική, αφού παρενόχλησε και ποινικοποίησε τους φτωχούς, τις μειονότητες ενώ είχε μηδενική ανοχή ακόμα και για το πιο μικρό έγκλημα.

Πολλοί ήταν εκείνοι που θεώρησαν ότι ο Giuliani δεν έκανε και πολλά και πως η πτώση του εγκλήματος έλαβε χώρα σε όλη την επικράτεια, με πιο τρανό παράδειγμα το Σαν Φρανσίσκο. Πιστεύουν λοιπόν, πως η πτώση της εγκληματικότητας οφείλεται στις κοινωνικές και δημογραφικές αλλαγές που έγιναν στο «Μεγάλο Μήλο» και σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, την δεκαετία του ’90. «Με κατηγόρησαν ότι ήμουν πολύ επιθετικός στην εφαρμογή των νόμων. Αλλά η πραγματικότητα είναι πως άρχισα με μια πόλη που ήταν η πρωτεύουσα του εγκλήματος και όταν έφυγα ήταν η πιο ασφαλής μεγαλούπολη των ΗΠΑ. Δεν το καταφέρνεις αυτό αν δεν είσαι επιθετικός ως προς την εφαρμογή των νόμων», είχε πει ο Giuliani κάποτε για να αποτιμήσει το έργο του.

Η πραγματικότητα είναι κάπου στην μέση. Η Νέα Υόρκη είναι πολύ ασφαλής σήμερα. Αλλά για να φτάσει εκεί έγινε και πολλές φορές άδικη. Μήπως αυτό εννοούσε ο πρώην δήμαρχος της πόλης; Ότι για να κερδίσεις κάτι, απαιτούνται θυσίες;